กมธ.ที่ดินดันภาพถ่ายทางอากาศชี้ขาดปมทับลาน แก้ที่ทำกินทับซ้อนป่า

นางสาวกุลวลี นพอมรบดี ประธานคณะกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภาผู้แทนราษฎร เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2569 คณะกรรมาธิการฯ ได้ประชุมร่วมกับรองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เพื่อติดตามความคืบหน้าการปรับปรุงแนวเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน ซึ่งเป็นปัญหาที่สั่งสมมากว่า 4 ทศวรรษ นับตั้งแต่การประกาศเขตอุทยานฯ ในปี 2524 และมีข้อเท็จจริงว่าแนวเขตได้ทับซ้อนที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของประชาชน รวมถึงพื้นที่ที่หน่วยงานรัฐจัดสรรไว้ก่อนแล้ว ทำให้โจทย์สำคัญอยู่ที่การสร้างความเป็นธรรมให้ประชาชน ควบคู่กับการรักษาผืนป่ามรดกโลก

ใช้หลักฐานวิทยาศาสตร์ชี้ขาดพิสูจน์สิทธิ

ความคืบหน้าสำคัญคือ หน่วยงานพร้อมใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นตัวชี้ขาดแทนการโต้เถียงจากความคิดเห็น โดยกรมอุทยานฯ มีข้อมูลทั้งภาพถ่ายทางอากาศย้อนหลังถึงปี 2495 และแผนที่ทหารชุด L708 ซึ่งสามารถนำมาซ้อนทับเพื่อพิสูจน์ว่าแปลงใดมีร่องรอยการทำกินมาก่อนการประกาศป่าไม้ถาวรและการประกาศเขตอุทยานฯ ขณะที่นางสาวกุลวลีระบุว่า หลักฐานดังกล่าวไม่เข้าข้างฝ่ายใด และสามารถแยกได้ชัดเจนว่าประชาชนรายใดอยู่และทำกินมาก่อน หรือเข้ามาภายหลัง

เร่งพิสูจน์สิทธิ 5,000 ราย จบใน 6 เดือน

สำหรับแนวทางดำเนินการ กรมอุทยานฯ จะใช้มาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นบทเฉพาะกาลสำหรับสำรวจการถือครองที่ดินของประชาชนที่อยู่อาศัยหรือทำกินในเขตอุทยานแห่งชาติ โดยคณะกรรมาธิการฯ ย้ำว่าต้องสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจอย่างถูกต้องว่า การดำเนินการตามมาตรา 64 เป็นการรับรองสิทธิในการอยู่อาศัยและทำกินอย่างมั่นคงภายใต้กรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด เพื่อป้องกันความเข้าใจคลาดเคลื่อนและการซื้อขายเปลี่ยนมือในภายหลัง

 ทั้งนี้ หน่วยงานตั้งเป้าพิสูจน์สิทธิราษฎรในพื้นที่ทับลานกว่า 5,000 รายให้แล้วเสร็จภายใน 6 เดือน โดยคณะกรรมาธิการฯ จะติดตามอย่างใกล้ชิด พร้อมย้ำ 3 หลักการ คือ สิทธิต้องถึงมือประชาชนที่อยู่และทำกินมาก่อนจริง พร้อมมีกลไกป้องกันกลุ่มทุนสวมสิทธิ ควบคู่หลักประกันการรักษาผืนป่า ทั้งแนวเชื่อมต่อระบบนิเวศ แนวกันชน และการผนวกป่าชดเชย เพื่อไม่กระทบสถานะมรดกโลก รวมถึงต้องดำเนินการอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่ก้าวล่วงคดีที่อยู่ในอำนาจศาล

หากสามารถแก้ปัญหาทับลานได้สำเร็จ นางสาวกุลวลีมองว่าจะเป็น โมเดลระดับชาติ สำหรับแก้ปัญหาที่ดินทับซ้อนผืนป่าทั่วประเทศ เนื่องจากยังมีประชาชนในหลายจังหวัดเผชิญปัญหาแนวเขตทับบ้านและที่ทำกินโดยไม่ได้กระทำผิด โดยคณะกรรมาธิการฯ จะรวบรวมข้อมูลและข้อสังเกตจากการประชุมจัดทำเป็นรายงานและข้อเสนอแนะเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและคณะรัฐมนตรีต่อไป