ปิดด่านชายแดนไทย-กัมพูชา "ไทย หรือ กัมพูชา" ใคร ได้ -ใครเสียมากกว่ากัน

 

หลังท่าทีของ "ฮุนเซน" ประกาศปิดด่านพรมแดนฝั่งกัมพูชาทั้งหมดและห้ามเฉพาะสินค้าเกษตรนำเข้าไปขายในกัมพูชา รวมถึงการยกระดับอพยพแรงงานกลับประเทศแต่ต่อมาได้ออกมาแก้ข่าวว่าไม่เป็นความจริง เป็นเพียงห้ามเฉพาะสินค้าเกษตรเท่านั้น

อย่างไรก็ตามความตึงเครียดชายแดนไทย-กัมพูชาเริ่มรุนแรงขึ้น สะท้อนจากสัญญาณ  การยกระดับของกองกำลังบูรพา ออกคำสั่งคุมเข้มจุดผ่านแดนจังหวัดสระแก้ว เมื่อวันที่17 มิถุนายน2568ที่ผ่านมาว่า ห้ามคนไทยข้ามไปทำงานสถานบริการ บ่อนกาสิโนในปอยเปต บริเวณด่านถาวรบ้านคลองลึก

 

ซึ่งเป็นหนึ่งมาตรการบีบท่อน้ำเลี้ยงของ"คนตระกูลฮุน" สร้างความสั่นสะเทือนไม่น้อย และหากเกิดสถานการณ์ความรุนแรงมองว่าการยก ระดับตัดน้ำตัดไฟปิดด่านถาวรย่อมเริ่มต้นขึ้น หลังมีความพยายามนำ4พื้นที่ข้อพิพาทขึ้นศาลโลก  

โดยไม่นำเข้าสู่การเจรจาในคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (Joint Boundary Commission: JBC) ไทย – กัมพูชา มากไปกว่านั้น ยังแถลงการผลการเจรจา JBC ว่า ทั้งสองฝ่ายยอมรับแผนที่มาตราส่วน 1:200,000ของกัมพูชา

เพื่อนำมาปักปันเขตแดนในขณะกระทรวงต่างประเทศออกมาตอบโต้ว่าไม่มีพูดถึงมาตรส่วน 1:200,000 ดังกล่าวและไทยยังคงยึดมาตรส่วน1:50,000ของไทยซึ่งเป็นมาตราส่วนสากลที่ทั่วโลกยอมรับ และหากยังยืนยันแน่นอนว่าอาจนำไปสู่การสู้รบเพราะต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกันโยเฉพาะทหารไทยที่ไม่ยอมเสียอธิปไตยแม้แต่ตารางนิ้วเดียว  

อย่างไรก็ตาม มีคำถาม หลายฝ่าย วิเคราะห์ว่า  หากปิดด่านพรมแดน ระหว่างกันขึ้นจริง ผลกระทบฝ่ายไหนจะมากกว่ากัน  โดยมองว่า ไทยเป็นฝ่ายได้เปรียบแม้จะเกิดการสู้รบ รวมถึง การค้าชายโดยรวมที่ไทยเกินดุลกัมพูชา สะท้อนจาก ปี2567ไทยเกินดุลจากการค้าโดยรวมสูงถึง 280,532ล้านบาท

ดังนั้นหากเกิดการปิดด่าน ตามที่กัมพูชาขู่ หรือหากมีสถานการณ์ที่ไม่คาดฝัน ประเมินว่า ฝ่ายใดจะได้หรือเสียมากกว่ากัน จำเป็นต้องพิจารณาหลายปัจจัยทั้งเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความมั่นคง โดยสรุปได้เป็นหัวข้อหลัก ๆ ดังนี้

 ด้านเศรษฐกิจ

ไทยได้เปรียบ 

• ลดการลักลอบนำเข้าสินค้าหนีภาษีหรือผิดกฎหมาย เช่น ยาเสพติด หรือไม้พะยูง
• ลดแรงกดดันจากแรงงานผิดกฎหมายบางส่วน

ความเสียเปรียบ

• ขาดแรงงานราคาถูกจากกัมพูชา (โดยเฉพาะในภาคเกษตรกรรม ก่อสร้าง และอุตสาหกรรมบางประเภท)
• การค้าชายแดนหยุดชะงัก สูญเสียรายได้จากการส่งออกสินค้าสู่กัมพูชา
• ผู้ประกอบการตามแนวชายแดนเสียรายได้จากนักท่องเที่ยวกัมพูชาและการค้าปลีก

กัมพูชา

ความได้เปรียบ

• ลดการไหลออกของแรงงาน อาจกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศให้มีการพัฒนาเพื่อรองรับแรงงานในระยะยาว

ลดการพึ่งพาสินค้าไทย อาจเกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ภายใน

ความเสียเปรียบ

• สูญเสียรายได้จากแรงงานที่ไปทำงานในไทย (มีรายได้ส่งกลับประเทศจำนวนมาก)
• ขาดแคลนสินค้าหลายประเภทที่นำเข้าจากไทย (ของใช้จำเป็น อาหาร ยา)
• ผู้คนในพื้นที่ชายแดนได้รับผลกระทบโดยตรง เพราะต้องพึ่งพาไทยในการค้าขายและบริการ
• สรุปด้านเศรษฐกิจ

 กัมพูชาเสียมากกว่าไทย เนื่องจากเศรษฐกิจภายในยังพึ่งพาไทยสูงทั้งในเรื่องแรงงาน รายได้จากการค้าชายแดน และสินค้าอุปโภคบริโภค

 

 ด้านสังคม

ความได้เปรียบของไทย

• ปัญหาแรงงานผิดกฎหมายลดลง
• แต่แรงงานขาดแคลนอาจทำให้ค่าจ้างสูงขึ้นในบางอุตสาหกรรม

ความเสียเปรียบของกัมพูชา

• แรงงานตกงานจำนวนมาก
• ปัญหาสังคม เช่น การว่างงานสูงขึ้น ความยากจนเพิ่มขึ้นในชุมชนชายแดน

โดยสรุปด้านสังคม กัมพูชาเป็นฝ่ายเสียเปรียบ เนื่องจากมีแรงงานจำนวนมากที่พึ่งพางานจากฝั่งไทย

 ด้านการเมือง / ความมั่นคง

ความได้เปรียบของไทย

• ลดความเสี่ยงด้านความมั่นคงจากแรงงานผิดกฎหมาย
• แต่ถ้าเป็นการปิดด่านโดยฝ่ายเดียว อาจสร้างความตึงเครียดในความสัมพันธ์

ผลกระทบกัมพูชา

• อาจเกิดแรงกดดันทางการเมืองจากประชาชนที่ขาดรายได้
• เสี่ยงต่อการก่อม็อบ หรือความไม่สงบในประเทศ

สรุปด้านการเมือง

 กัมพูชาได้รับผลกระทบมากกว่า แต่ก็ขึ้นกับบริบทการเมืองในขณะนั้น

 

การท่องเที่ยวและการค้าชายแดน

ข้อเสียเปรียบของไทย

• ขาดนักท่องเที่ยวจากกัมพูชา และนักเสี่ยงโชคที่เข้ามาในฝั่งอรัญประเทศ

ข้อเสียเปรียบของกัมพูชา

• ขาดนักท่องเที่ยวไทยที่เดินทางไปปอยเปตและเสียมราฐ
• ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการพนัน และบริการนักท่องเที่ยวจะได้รับผลกระทบ

 โดยสรุป หากปิดด่านพรมแดน ไทย-กัมพูชา ฝ่ายที่เสียเปรียบมากกว่าคือ "กัมพูชา" เนื่องจากพึ่งพาเศรษฐกิจไทยทั้งในด้านแรงงาน การค้าชายแดน และสินค้าอุปโภคบริโภคค่อนข้างมาก