
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเตือน ครัวเรือน 15.3% แบกหนี้เกิน 40% ของรายได้
กสิกรไทยเผยหนี้ครัวเรือนไตรมาส 3/2569 ยังโต พบ 15.3% แบกรับค่างวดเกิน 40% ของรายได้ ขณะที่ 48.8% ของครัวเรือนรายได้น้อยมีรายจ่ายสูงกว่ารายได้ เตือนเสี่ยงสภาพคล่องตึงตัว
KEY
POINTS
- ศูนย์วิจัยกสิกรไทยพบว่า 15.3% ของครัวเรือนที่มีหนี้ มีภาระต้องชำระหนี้สูงกว่า 40% ของรายได้
- ครัวเรือนอีก 23.8% มีรายจ่ายเงินสดสูงกว่ารายได้ก่อนหักชำระหนี้ ซึ่งสะท้อนปัญหาสภาพคล่องที่ตึงตัว
- กลุ่มครัวเรือนรายได้น้อย (ไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน) เป็นกลุ่มที่เปราะบางที่สุด โดยมีสัดส่วนภาระหนี้ต่อรายได้เฉลี่ยสูงถึง 40.1%
- สินเชื่อเพื่อการใช้จ่ายและเสริมสภาพคล่อง เช่น สินเชื่อส่วนบุคคล บัตรเครดิต และจำนำทะเบียน ยังคงขยายตัวต่อเนื่อง
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเปิดข้อมูลสินเชื่อไตรมาส 3/2569 พบหนี้เพื่อใช้จ่ายและเสริมสภาพคล่องยังขยายตัว ทั้งสินเชื่อส่วนบุคคล บัตรเครดิต และจำนำทะเบียน ขณะที่ครัวเรือน 15.3% ต้องนำรายได้เกิน 40% ไปชำระหนี้ อีก 23.8% มีรายจ่ายเงินสดสูงกว่ารายได้ ชี้กลุ่มรายได้น้อยเปราะบางหนัก เสี่ยงสภาพคล่องตึงตัว
ข้อมูลสินเชื่อล่าสุดในไตรมาส 3/2569 สะท้อนว่า หนี้บางประเภทที่เกี่ยวข้องกับการใช้จ่ายและเสริมสภาพคล่องของครัวเรือนไทยยังขยายตัวต่อเนื่อง โดยเงินกู้ยืมของภาคครัวเรือนและสถาบันไม่แสวงหากำไรเพิ่มขึ้น 0.7% จากช่วงเดียวกันปีก่อน (YoY) ต่อเนื่องเป็นไตรมาสที่ 3 ขณะที่สินเชื่อจำนำทะเบียนขยายตัว 3.1% สินเชื่อส่วนบุคคลไม่มีหลักประกันกลับมาเติบโต 1.0% และหนี้บัตรเครดิตเพิ่มขึ้น 1.2%
ทิศทางดังกล่าว อาจสะท้อนความต้องการสินเชื่อเพื่อรองรับการใช้จ่ายและเสริมสภาพคล่องของครัวเรือน ท่ามกลางข้อจำกัดด้านรายได้และภาระหนี้ที่ยังอยู่ในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการเติบโตของสินเชื่อ แต่ยังต้องพิจารณาว่าครัวเรือนมีกระแสเงินสดเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและการผ่อนชำระหนี้หรือไม่
เปิดตัวเลข 9.9 ล้านครัวเรือน แบกหนี้เฉลี่ย 26.3% ของรายได้
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยวิเคราะห์ข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนปี 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า ในกลุ่มครัวเรือนที่มีภาระชำระหนี้ประมาณ 9.9 ล้านครัวเรือน มีสัดส่วนภาระชำระหนี้ต่อรายได้ (Cash Debt Service Ratio: Cash DSR) เฉลี่ย 26.3%
อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาเป็นรายกลุ่ม พบว่า 15.3% ของครัวเรือนที่มีภาระชำระหนี้ ต้องนำรายได้มากกว่า 40% ไปใช้ชำระหนี้ สะท้อนว่าภาระหนี้ของครัวเรือนแต่ละกลุ่มแตกต่างกัน และยังมีครัวเรือนจำนวนหนึ่งที่เผชิญแรงกดดันด้านการเงินสูง แม้ค่าเฉลี่ยโดยรวมจะอยู่ที่ 26.3% ก็ตาม
23.8% รายจ่ายเงินสดสูงกว่ารายได้ ยังไม่รวมค่างวดหนี้
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุว่า การประเมินความเปราะบางทางการเงินไม่ควรพิจารณาเฉพาะภาระผ่อนชำระหนี้ แต่ต้องดูส่วนต่างระหว่างรายได้และรายจ่ายที่เป็นตัวเงิน (Cash Margin) ควบคู่กันด้วย เนื่องจากครัวเรือนยังมีค่าใช้จ่ายจำเป็นในการดำรงชีวิต
ผลวิเคราะห์พบว่า 23.8% ของครัวเรือนที่มีภาระชำระหนี้ มีรายจ่ายที่เป็นตัวเงินสูงกว่ารายได้ แม้ยังไม่รวมภาระผ่อนชำระหนี้ สะท้อนว่าครัวเรือนกลุ่มนี้มีข้อจำกัดด้านกระแสเงินสดตั้งแต่ก่อนจ่ายหนี้ และอาจต้องพึ่งพาเงินออม การสนับสนุนจากแหล่งอื่น หรือการหาเงินทุนเพิ่มเติมเพื่อรองรับรายจ่าย
ทั้งนี้ การมี Cash Margin ติดลบไม่ได้หมายความว่าครัวเรือนผิดนัดชำระหนี้แล้ว แต่เป็นสัญญาณที่สะท้อนข้อจำกัดด้านสภาพคล่องและความสามารถในการรองรับค่าใช้จ่าย
ครัวเรือนรายได้น้อยอ่วม Cash DSR พุ่ง 40.1%
เมื่อจำแนกตามระดับรายได้ พบว่าครัวเรือนรายได้น้อยเผชิญแรงกดดันทั้งจากภาระหนี้และรายจ่าย โดยครัวเรือนที่มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน มีสัดส่วนภาระชำระหนี้ต่อรายได้เฉลี่ยสูงถึง 40.1% หรือมีรายได้ทุก 100 บาท ต้องนำไปชำระหนี้ประมาณ 40 บาท
ตัวเลขดังกล่าวสูงกว่าครัวเรือนกลุ่มรายได้มากกว่า 15,000 บาท ซึ่งมี Cash DSR อยู่ที่ประมาณ 22-24% ขณะเดียวกัน ครัวเรือนรายได้น้อยเกือบครึ่ง หรือ 48.8% ยังมี Cash Margin ติดลบ สะท้อนข้อจำกัดในการจัดสรรรายได้เพื่อรองรับทั้งค่าใช้จ่ายจำเป็นและภาระหนี้ที่รุนแรงกว่ากลุ่มรายได้สูงกว่า
กสิกรไทยชี้แก้หนี้ต้องฟื้นรายได้ เสริมสภาพคล่องครัวเรือน
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่า ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของครัวเรือนไม่ได้ขึ้นอยู่กับขนาดหนี้หรือภาระผ่อนชำระเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับความเพียงพอของรายได้ในการรองรับค่าใช้จ่ายจำเป็น โดยเฉพาะครัวเรือนรายได้น้อยที่มีพื้นที่ทางการเงินจำกัด และอาจได้รับผลกระทบมากขึ้นหากรายจ่ายเพิ่มขึ้นหรือรายได้สะดุด
ดังนั้น การประเมินความเปราะบางทางการเงินของครัวเรือนจำเป็นต้องพิจารณาทั้งภาระชำระหนี้และกระแสเงินสดควบคู่กัน ขณะที่แนวทางแก้ไขปัญหาหนี้ควรให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูความสามารถในการชำระหนี้และเสริมความมั่นคงด้านรายได้ เพื่อช่วยให้ครัวเรือนรับมือกับความเสี่ยงทางการเงินและรักษาสภาพคล่องได้อย่างยั่งยืน







