Bnomics เปิดเส้นทาง 'น้ำมันดิบ' ที่กำหนดค่าครองชีพคนทั้งโลก

น้ำมันดิบ จุดเริ่มต้นของต้นทุนชีวิตทั้งระบบ

แม้หลายคนจะมองว่าน้ำมันดิบเกี่ยวข้องแค่ “น้ำมันรถ” แต่ในความเป็นจริง น้ำมันดิบคือวัตถุดิบต้นทางของเศรษฐกิจโลก ตั้งแต่พลังงาน การขนส่ง อุตสาหกรรมอาหาร ไปจนถึงสินค้าอุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน

ทุกเช้าที่ผู้คนตื่นขึ้นมา เปิดไฟ แปรงฟัน ชงกาแฟ ขับรถ หรือเปิดแอร์ในออฟฟิศ ล้วนมี “พลังงานจากน้ำมันดิบ” ซ่อนอยู่เบื้องหลังแทบทุกกิจกรรม

เมื่อเข้าสู่กระบวนการกลั่น น้ำมันดิบจะถูกแยกออกเป็นผลิตภัณฑ์หลายชนิด และแต่ละชนิดต่างเชื่อมโยงกับต้นทุนการใช้ชีวิตของผู้คนโดยตรง

LPG ถึงดีเซล เมื่อพลังงานแพง ค่าใช้จ่ายทั้งระบบก็แพงตาม

ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ซึ่งใช้เป็นแก๊สหุงต้มในครัวเรือนและร้านอาหาร คือหนึ่งในผลิตภัณฑ์สำคัญจากน้ำมันดิบ โดยเมื่อราคา LPG ปรับตัวสูงขึ้น ต้นทุนร้านอาหารก็เพิ่มขึ้นตาม และสุดท้ายสะท้อนมาที่ราคาอาหารที่ผู้บริโภคต้องจ่าย

ขณะที่น้ำมันดีเซล ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักของรถบรรทุก รถโดยสาร และระบบขนส่งสินค้า ถือเป็น “เส้นเลือด” ของเศรษฐกิจ เมื่อราคาดีเซลแพงขึ้น ต้นทุนขนส่งก็สูงขึ้น และราคาสินค้าเกือบทุกชนิดมีโอกาสขยับขึ้นตามเป็นลูกโซ่

แม้คนที่ไม่ได้ขับรถยนต์เอง ก็ยังได้รับผลกระทบผ่านราคาสินค้าและค่าบริการที่สูงขึ้นในที่สุด

จากพลาสติกถึงลิปสติก โลกทั้งใบเชื่อมโยงกับปิโตรเคมี

“แนฟทา” ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์อีกชนิดจากการกลั่นน้ำมันดิบ ถือเป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ใช้ผลิตเม็ดพลาสติก บรรจุภัณฑ์ ขวดน้ำ ถุงพลาสติก เส้นใยสังเคราะห์ รวมถึงสารเคมีจำนวนมาก

เมื่อราคาน้ำมันดิบปรับขึ้น ต้นทุนการผลิตพลาสติกและสินค้าอุปโภคบริโภคก็เพิ่มขึ้นตาม ส่งผลต่อราคาสินค้ารอบตัวแทบทั้งหมด

นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์อย่างน้ำมันหล่อลื่น จารบี เทียนไข ปิโตรเลียมเจล หรือแม้แต่ “ลิปสติก” ก็ล้วนมีต้นทางเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมน้ำมันเช่นกัน

น้ำมันแพง กระทบทั้งตั๋วเครื่องบิน ค่าไฟ และเศรษฐกิจโลก

น้ำมันก๊าด ซึ่งเป็นต้นทางของเชื้อเพลิงเครื่องบิน (Jet Fuel) มีผลโดยตรงต่อต้นทุนสายการบิน เมื่อราคาพุ่งขึ้น ค่าตั๋วโดยสารและค่าขนส่งสินค้าทางอากาศก็สูงขึ้นตาม

ขณะเดียวกัน น้ำมันเตา ซึ่งใช้ในโรงไฟฟ้า โรงงานอุตสาหกรรม และเรือขนส่งสินค้า ก็ส่งผลต่อต้นทุนพลังงานและต้นทุนการผลิตในระดับมหภาค

แม้แต่ “ยางมะตอย” ที่ใช้สร้างถนนและโครงสร้างพื้นฐาน ก็มีต้นทางจากส่วนที่หนักที่สุดของน้ำมันดิบ ทำให้ราคาน้ำมันยังเชื่อมโยงไปถึงต้นทุนก่อสร้างและงบประมาณภาครัฐอีกด้วย

ราคาน้ำมัน = ราคาของการใช้ชีวิต

เมื่อราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้น ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่แค่ปั๊มน้ำมัน แต่ลามไปถึงค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าไฟ ค่าขนส่ง และค่าบริการต่าง ๆ

ท้ายที่สุด สิ่งที่เกิดขึ้นคือ “เงินเฟ้อจากพลังงาน” หรือภาวะที่ประชาชนต้องใช้เงินมากขึ้นเพื่อซื้อสินค้าและบริการในปริมาณเท่าเดิม

และไม่ว่าความขัดแย้งหรือวิกฤตพลังงานจะเกิดขึ้นที่มุมใดของโลก คนที่ต้องรับภาระต้นทุนในตอนท้าย ก็คือผู้บริโภคทุกคน

บทความโดย Bnomics ธนาคาร กรุงเทพ