
ปลัดพาณิชย์ แจงดีล ART ยันไม่นำเข้าหมูสารเร่งเนื้อแดง มีกองทุนอุ้มเกษตรกร
ปลัดพาณิชย์ แจงเจรจา ART ไทย-สหรัฐฯ ยันไม่เปิดทางสินค้ากระทบสุขภาพ นำเข้าหมูต้องรอบคอบ ทั้งสารเร่งเนื้อแดง และผลกระทบ ด้านอธิบดีกรมเจรจาฯ เผยใช้กองทุน ช่วยเหลือเกษตรกรและผู้ประกอบการปรับตัว
KEY
POINTS
- กระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่าข้อตกลงการค้า ART กับสหรัฐฯ จะไม่มีการนำเข้าเนื้อสุกรที่มีสารเร่งเนื้อแดง โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนเป็นหลัก
- มีกองทุนและกลไกจากหลายหน่วยงานเตรียมพร้อมสำหรับช่วยเหลือเกษตรกรและผู้ประกอบการที่อาจได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า
- ข้อตกลง ART ยังไม่มีผลบังคับใช้ในทันทีหลังการลงนาม แต่ต้องผ่านกระบวนการตามกฎหมายภายในประเทศ เช่น การรับฟังความเห็น และการพิจารณาของรัฐสภา
นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึงความคืบหน้าการดำเนินการตามความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ภายหลังนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียน ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ว่า กระทรวงพาณิชย์ต้องการสร้างความเข้าใจต่อสาธารณชนเกี่ยวกับผลดีและผลกระทบจากความตกลงดังกล่าว โดยเฉพาะข้อกังวลของภาคเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศ
ทั้งนี้ ตลาดสหรัฐฯ มีความสำคัญต่อการส่งออกของไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2567 มีสัดส่วน 18.3% ก่อนเพิ่มขึ้นเป็น 21.4% ในปี 2568 และในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 สัดส่วนการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นเกือบ 1 ใน 4 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดของไทย
สำหรับการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 ไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่า 74,934 ล้านดอลลาร์ ขณะที่นำเข้า 22,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้ไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ ประมาณ 52,500 ล้านดอลลาร์ และขยับขึ้นเป็นประเทศที่สหรัฐฯ ขาดดุลการค้าด้วยมากเป็นอันดับ 5 จากอันดับ 11 ในปี 2567 และอันดับ 7 ในปี 2568
นายพูนพงษ์ กล่าวว่า การรักษาตลาดสหรัฐฯ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากไทยไม่ได้เป็นประเทศเดียวที่ส่งสินค้าไปจำหน่ายในตลาดดังกล่าว แต่ยังมีคู่แข่งสำคัญในภูมิภาค ทั้งมาเลเซีย อินโดนีเซีย และเวียดนาม หากสินค้าไทยเผชิญอัตราภาษีนำเข้าสูงกว่าประเทศคู่แข่ง ย่อมส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขัน คำสั่งซื้อ การผลิต การลงทุน และการจ้างงานตลอดห่วงโซ่อุปทาน
โดยมูลค่าการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ในช่วง 9 เดือนแรก คิดเป็นเงินบาทประมาณ 2.3-2.4 ล้านล้านบาท และคาดว่าตลอดทั้งปีจะมีมูลค่ามากกว่า 3 ล้านล้านบาท ขณะที่การส่งออกที่เกี่ยวข้องกับตลาดดังกล่าวเชื่อมโยงกับการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมไม่น้อยกว่า 2 ล้านคน
ยันไม่นำเข้าหมูสารเร่งเนื้อแดง
สำหรับประเด็นเนื้อสุกร ขอยืนยันว่าไม่มีการอนุญาตนำเข้าเนื้อสุกรที่มีการใช้สารเร่งเนื้อแดงโดยเด็ดขาด ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้องไม่ให้กระทบเกษตรกรผู้เพาะปลูกเด็ดขาด หากเราผลิตได้ไม่เพียงพอ กับความต้องการใช้และเกษตรกรเรากลับมีปัญหาหรือมีรายได้ไม ่เหมาะสม ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องคงต้องทบทวน การทำงานที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม กระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่าได้พยายามรักษาผลประโยชน์ของภาคเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด โดยการกำหนดท่าทีในการเจรจาได้หารือร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละสาขา ครอบคลุมทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ
ส่วนกรณีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ซึ่งเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่มีความกังวลนั้น ปัจจุบันไทยผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้ประมาณ 5 ล้านตันต่อปี ขณะที่ความต้องการใช้ภายในประเทศอยู่ที่ประมาณ 9 ล้านตัน ทำให้ยังมีความจำเป็นต้องนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์บางส่วน การเพิ่มแหล่งนำเข้าจึงเป็นทางเลือกในการบริหารจัดการวัตถุดิบและลดต้นทุนให้กับอุตสาหกรรมอาหารสัตว์
ทั้งนี้ การลดต้นทุนอาหารสัตว์จะส่งผลดีต่อผู้ประกอบการปศุสัตว์ ทั้งผู้เลี้ยงสุกร ไก่ กุ้ง และปลา แต่ต้องดำเนินควบคู่กับมาตรการดูแลเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เพื่อไม่ให้ราคาผลผลิตภายในประเทศได้รับผลกระทบ โดยจะมีคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ซึ่งมีตัวแทนภาคเกษตรกรร่วมพิจารณามาตรการที่เหมาะสม
เตรียมใช้กองทุนช่วยเหลือผู้ประกอบการ
ด้านนางโชติมา เอี่ยมสวัสดิกุล อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กล่าวว่า การเจรจา ART ได้หารือกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด เพื่อนำข้อเสนอและข้อกังวลมาประกอบการกำหนดท่าทีของไทย โดยรายละเอียดการเปิดตลาดสินค้าแต่ละรายการยังไม่สามารถเปิดเผยได้ทั้งหมด
อย่างไรก็ตาม ยืนยันว่าไม่ได้หมายความว่าสินค้าทุกประเภทจะต้องเปิดตลาดทันทีโดยไม่มีระยะเวลาให้ปรับตัว เนื่องจากผลการเจรจาสินค้าแต่ละรายการมีความแตกต่างกัน และบางรายการจะมีระยะเวลาผ่อนผัน (Transition Period) เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการและเกษตรกรปรับตัวก่อนการลดภาษี แต่ขณะนี้ยังไม่สามารถเปิดเผยระยะเวลาสูงสุดได้
สำหรับการช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า ปัจจุบันมีกองทุนและกลไกสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน ทั้งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง รวมถึงสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ซึ่งมีกองทุนช่วยเหลือผู้ประกอบการ SME โดยสามารถนำมาใช้สนับสนุนผู้ได้รับผลกระทบจากความตกลงการค้าเสรี (FTA) ได้ ไม่จำกัดเฉพาะกรณีการค้ากับสหรัฐฯ
เร่งเจรจามาตรา 301 เหลือ 10%
สำหรับประเด็นภาษีที่เกี่ยวข้องกับการใช้แรงงานบังคับ (Forced Labor) ซึ่งไทยต้องการให้สหรัฐฯ ปรับลดอัตราภาษีจาก 12.5% เหลือ 10% นางโชติมาระบุว่า ขณะนี้ยังไม่ถือว่าได้รับการปรับลดอย่างเป็นทางการ เนื่องจากสหรัฐฯ ได้ประกาศใช้อัตราภาษี 12.5% ไปแล้วตั้งแต่ช่วงกลางปีที่ผ่านมา หากจะปรับลดจำเป็นต้องมีการแก้ไขประกาศของสหรัฐฯ ก่อน
อย่างไรก็ตาม ไทยได้หารือและยื่นข้อเสนอขอให้สหรัฐฯ ปรับลดอัตราภาษีดังกล่าวแล้ว โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของฝ่ายสหรัฐฯ รวมถึงต้องติดตามผลการสอบสวนตามมาตรา 301 อีกกรณีหนึ่งในประเด็น Excess Capacity ซึ่งสหรัฐฯ ระบุว่าจะประกาศผลในเร็วๆ นี้ โดยอาจพิจารณาผลการปรับลดภาษีทั้งสองกรณีร่วมกัน หรือประกาศแยกเป็นรายกรณีก็ได้
ทั้งนี้ ไทยต้องการได้รับอัตราภาษีที่ใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งสำคัญในภูมิภาค เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ โดยเฉพาะสินค้าเกษตรสำคัญ เช่น ข้าว มันสำปะหลัง และกุ้ง ซึ่งหากต้องเผชิญอัตราภาษีสูงถึง 36% หรือมากกว่านั้น จะทำให้สินค้าไทยแข่งขันได้ยากขึ้น
ย้ำลงนามแล้วไม่ใช่บังคับใช้ทันที ต้องผ่านกระบวนการกฎหมาย
นายพูนพงษ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ไม่ได้หมายความว่าความตกลงจะมีผลบังคับใช้ทันที แต่ยังต้องผ่านกระบวนการตามกฎหมายภายในของไทย ทั้งการตรวจสอบถ้อยคำทางกฎหมาย (Legal Scrub) การเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่ออนุมัติการลงนาม การเผยแพร่รายละเอียดความตกลง การรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน (Public Hearing) และการนำเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา ก่อนดำเนินการให้ความตกลงมีผลบังคับใช้
"ไม่ใช่ว่าเซ็นวันนี้แล้วอะไรก็ได้ เดี๋ยวค่อยไปว่ากันข้างหน้า ไม่ใช่ การเจรจาต้องคำนึงถึงการรักษาสมดุลตั้งแต่ต้น ทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคการส่งออก และภาคเกษตรกร เราต้องดูแลคนของเรา ไม่ให้เกิดความเสียหายจนต้องมาทะเลาะกันเองในประเทศ"
ทั้งนี้ ในการเจรจาการค้าไม่มีฝ่ายใดได้ประโยชน์ทั้งหมดหรือเสียประโยชน์ทั้งหมด แต่ทั้งสองฝ่ายต้องได้รับประโยชน์อย่างสมดุล โดยไทยต้องพิจารณาความคุ้มค่าทั้งในด้านการรักษาตลาดส่งออก การจ้างงาน การใช้วัตถุดิบภายในประเทศ และการรักษาฐานการผลิตในระยะยาว
"ถ้าวันนี้การลงนามแล้วฝ่ายไทยเสีย หรือเสียมากกว่าได้ เราไม่ลงหรอก เพราะฉะนั้นที่ดำเนินการทั้งหมด เรามองว่ามีความคุ้มค่า แต่ก็ต้องรอดูรายละเอียดต่อไป"นายพูนพงษ์ กล่าวทิ้งท้าย







