
ดีลภาษีไทย-สหรัฐ สร้างโอกาสนำเข้า-แข่งขัน ‘เมล็ดกาแฟ-ไวน์’
จับตาดีลภาษีไทย-สหรัฐ ดันตลาดนำเข้า “เมล็ดกาแฟ-ไวน์” คึกคัก ลุ้นต้นทุนลด เพิ่มโอกาสแข่งขัน และทางเลือกใหม่ให้ผู้ประกอบการและผู้บริโภค
KEY
POINTS
- ไทยและสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) ซึ่งจะนำไปสู่การลดหรือยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าเกษตรหลายรายการ รวมถึงเมล็ดกาแฟและไวน์
- การลดภาษีนำเข้าเมล็ดกาแฟจากสหรัฐฯ อาจช่วยลดต้นทุนวัตถุดิบให้ผู้ประกอบการไทย เนื่องจากผลผลิตในประเทศไม่เพียงพอต่อความต้องการ แต่ต้องพิจารณาผลกระทบต่อเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟในประเทศ
- ข้อตกลงนี้จะช่วยให้ไวน์จากสหรัฐฯ มีต้นทุนนำเข้าที่ลดลงและเข้ามาทำตลาดได้ง่ายขึ้น ส่งผลให้การแข่งขันในตลาดไวน์รุนแรงขึ้น กระทบทั้งผู้นำเข้าจากประเทศอื่นและผู้ผลิตไวน์ไทย
หลังจากที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดี สหรัฐอเมริกา ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย (Joint Statement on an Agreement Between the United States of America and the Kingdom of Thailand on Reciprocal Trade) โดยทั้งสองประเทศได้ “บรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญ” (substantial conclusion) ของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) เมื่อวันที่ 17 พ.ย. ที่ผ่านมา
จับตาไทยลดภาษีนำเข้า-เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรจากสหรัฐ
โดยประเทศไทยจะยกเลิกภาษีศุลกากรทั้งหมดสำหรับสินค้าส่งออกจากสหรัฐฯ พร้อมทั้งขจัดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers: NTBs) ที่สำคัญในหลายกลุ่มสินค้า ได้แก่ ยานยนต์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ ยา เอทานอล และเนื้อสัตว์ปีก ฯลฯ ซึ่งเป็นประเด็นที่สหรัฐฯ พยายามผลักดันมาอย่างต่อเนื่อง
และไทยยังมีแผนเพิ่มการนำเข้าสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 2,600 ล้านดอลลาร์ โดยทรัมป์ ระบุว่า ข้อตกลงดังกล่าวจะช่วยเพิ่มโอกาสทางการตลาดให้แก่เกษตรกรอเมริกัน พร้อมย้ำว่าเป็นผลประโยชน์ร่วมกันของทั้งสองประเทศนั้น
นางสาวอุษาพรรณ อินทีวรวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร บริษัท บอนกาแฟ (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวแสดงความคิดเห็นว่า บริษัทติดตามความคืบหน้าการเจรจาข้อตกลงทางการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ โดยเฉพาะประเด็นการลดภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ซึ่งต้องรอความชัดเจนในรายละเอียดและเงื่อนไขต่าง ๆ ก่อนประเมินผลกระทบต่อธุรกิจกาแฟอย่างเป็นรูปธรรม
โอกาสและผลกระทบต่อตลาดกาแฟไทย
ทั้งนี้ หากในอนาคตมีการลดภาษีนำเข้าเมล็ดกาแฟจากสหรัฐฯ จริง อาจมีทั้งโอกาสและผลกระทบต่อตลาดไทย โดยด้านหนึ่งผู้ประกอบการอาจมีทางเลือกในการจัดหาวัตถุดิบเพิ่มขึ้น และหากสามารถนำเข้าได้ในปริมาณที่เหมาะสมด้วยต้นทุนที่ลดลง ก็อาจช่วยลดภาระต้นทุนวัตถุดิบของธุรกิจได้ อย่างไรก็ตาม ยังต้องพิจารณาว่าเงื่อนไขดังกล่าวจะส่งผลต่อเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟในประเทศอย่างไรด้วย
ประเด็นดังกล่าวมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมกาแฟไทย เนื่องจากปริมาณผลผลิตในประเทศยังไม่เพียงพอต่อความต้องการบริโภค ทำให้ตลาดต้องพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ โดยข้อมูลพื้นที่เพาะปลูกกาแฟของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรในปีเพาะปลูก 2568/69 ระบุว่า ไทยมีพื้นที่ให้ผลผลิตกาแฟรวม 183,842 ไร่ แบ่งเป็นกาแฟอาราบิกา 118,494 ไร่ เพิ่มขึ้น 1.57% และกาแฟโรบัสตา 65,348 ไร่ ลดลง 6.92%
กาแฟในประเทศไม่เพียงพอกับดีมานด์
ขณะที่ข้อมูลประมาณการผลผลิตกาแฟไทยอยู่ที่ 16,534 ตัน เทียบกับความต้องการบริโภคภายในประเทศที่คาดไว้ 99,646 ตัน สะท้อนช่องว่างระหว่างผลผลิตในประเทศกับความต้องการใช้ที่ยังอยู่ในระดับสูง การนำเข้าจึงเป็นส่วนสำคัญในการจัดหาวัตถุดิบให้เพียงพอต่อตลาด
นางสาวอุษาพรรณกล่าวว่า การเปิดเสรีการค้ากาแฟในวงกว้างยังมีรายละเอียดที่ต้องพิจารณา โดยปัจจุบันแม้แต่การค้ากาแฟภายในอาเซียนยังมีภาษีและเงื่อนไขทางการค้าอยู่ จึงมองว่าการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ไม่น่าจะเกิดขึ้นในระยะเวลาอันใกล้ ส่วนสหรัฐฯ เองก็อาจไม่ได้มีปริมาณการผลิตกาแฟมากพอที่จะส่งผลต่อตลาดในระดับสูงอย่างที่กังวลกัน
ทั้งนี้ การประเมินผลกระทบต่ออุตสาหกรรมกาแฟไทยจึงไม่ได้อยู่เพียงว่าการลดภาษีจะช่วยให้ผู้ประกอบการนำเข้าวัตถุดิบได้ถูกลงหรือไม่ แต่ยังต้องพิจารณาความสามารถในการแข่งขันของเกษตรกรไทยและผู้ผลิตในประเทศ เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงทางการค้าสอดคล้องกับโครงสร้างของตลาดกาแฟไทยในระยะยาว
สหรัฐฯ รั้งอันดับ 4 ไวน์นำเข้าในไทย
ด้านผู้บริหารระดับสูง บริษัทนำเข้าไวน์รายหนึ่ง กล่าวว่า ในปีที่ผ่านมา ไทยนำเข้าไวน์จากสหรัฐอเมริกามีมูลค่าราว 14 ล้านดอลลาร์ หรือคิดเป็น 490 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 25% จากปี 2567 ซึ่งมีมูลค่าราว 9.68 ล้านดอลลาร์ หรือคิดเป็น 400 ล้านบาท ขณะที่ตลาดไวน์นำเข้าของไทยมีมูลค่าตลาดรวม 4,720 ล้านบาท หรือมีสัดส่วนราว 0.86% ของตลาดไวน์ในประเทศไทย ซึ่งมีมูลค่าราว 4.7 หมื่นล้านบาท
โดยประเทศที่ส่งออกไวน์เข้ามาใจประเทศไทย 5 อันดับแรก ได้แก่ ฝรั่งเศส ออสเตรเลีย อิตาลี สหรัฐอเมริกา และชิลี โดย 3 อันดับแรกมีส่วนแบ่งตลาดการนำเข้าไวน์รวมกว่า 75%
อย่างไรก็ดี หลังการลงนาม ART ซึ่งครอบคลุมรายการสินค้าประเภทไวน์ด้วยนั้น จะเข้ามาสร้างจุดเปลี่ยนสำคัญต่อโครงสร้างการแข่งขันในตลาดไวน์ไทย แม้ไทยจะลดอากรขาเข้าไวน์ทั่วไปเหลือ 0% ไปแล้วตั้งแต่ปี 2567 แต่ความตกลง ART จะช่วยผูกพันอัตราภาษีศุลกากร 0% เป็นการถาวร พร้อมลดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) เช่น ขั้นตอนการจดทะเบียนฉลากและใบอนุญาตนำเข้า
ทำให้ไวน์อเมริกัน (โดยเฉพาะจากแคลิฟอร์เนีย โอเรกอน และวอชิงตัน) มีต้นทุนการจัดการลดลงและมีแบรนด์ใหม่ๆ เข้ามาทำตลาดมากขึ้น โอกาสการทำตลาดของไวน์ ก็จะมีช่องทางการจำหน่ายที่มากขึ้น ทั้งในโรงแรมระดับ 5 ดาว ร้านอาหารระดับพรีเมียม ที่มีกลุ่มลูกค้าหลักเป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติ และผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูง ที่ชื่นชอบการดื่มไวน์ด้วย
ซึ่งแน่นอนว่าจะส่งผลกระทบต่อผู้นำเข้าไวน์จากประเทศอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นไวน์ฝรั่งเศส (ซึ่งมีสัดส่วนการนำเข้าสูงสุด) อิตาลี สเปน และชิลี เป็นต้น ทำให้ไม่สามารถแข่งขันด้านราคาได้ รวมถึงไวน์ไทย โดยเฉพาะไวน์ในระดับพรีเมียม เองก็จะได้รับผลกระทบจากการแข่งขันที่รุนแรงตามไปด้วย







