ตลาดไข่ไก่วิกฤต! กำลังซื้อหาย ไข่ล้นสต็อก “ล้ง” แบกขาดทุนอ่วม

สถานการณ์ตลาดไข่ไก่ไทยหลังผ่านพ้นเทศกาลสงกรานต์และวันแรงงาน กำลังเผชิญภาวะซบเซาหนัก โดยเฉพาะตลาดระดับล่างที่กำลังซื้อหดตัวรุนแรง ส่งผลให้ไข่ไก่ค้างสต็อกจำนวนมาก ขณะที่ผู้ค้าคนกลางหรือล้งไข่ต้องแบกรับภาระขาดทุนจากไข่เน่าเสีย ท่ามกลางข้อถกเถียงเรื่อง “ราคาประกาศ” ที่ถูกตั้งคำถามว่าไม่สอดคล้องกับกลไกตลาดจริง

แหล่งข่าวจากผู้ค้าไข่ไก่หลายราย เปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ"  กลุ่มแรงงานและพนักงานโรงงาน ซึ่งถือเป็นฐานลูกค้าหลักในตลาดนัด มีกำลังซื้อลดลงอย่างชัดเจนหลังหมดช่วงวันหยุดยาว เนื่องจากมีภาระค่าใช้จ่ายจากการเดินทางกลับภูมิลำเนา รวมถึงต้องเตรียมเงินสำหรับค่าเทอมและค่าใช้จ่ายช่วงเปิดภาคเรียน ทำให้การจับจ่ายสินค้าอุปโภคบริโภคลดลงต่อเนื่อง

บรรยากาศตลาดสดและตลาดนัดหลายพื้นที่จึงเงียบเหงา ไม่เฉพาะไข่ไก่ แต่รวมถึงสินค้าอาหารสดประเภทอื่น เช่น เนื้อหมูและไก่ ที่ยอดขายชะลอตัวเช่นกัน สะท้อนกำลังซื้อของประชาชนฐานรากที่ยังไม่ฟื้นตัว

ในอีกด้านหนึ่ง แม้ตลาดจะซบเซา แต่ราคาไข่ไก่หน้าฟาร์มยังคงพยายาม “ยืนราคา” ตามประกาศของผู้ผลิต โดยอ้างต้นทุนอาหารสัตว์ที่ยังอยู่ในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ผู้ค้าหลายรายระบุว่า ราคาซื้อขายจริงในตลาดกลับมีหลายระดับ เนื่องจากฟาร์มบางแห่งที่มีไข่ล้นสต็อกจำเป็นต้องเร่งระบายสินค้าและแอบขายตัดราคาเพื่อรักษาสภาพคล่อง

ผู้ค้าบางรายมองว่า ราคาประกาศในปัจจุบันไม่สะท้อนภาวะตลาดที่แท้จริง เพราะเป็นการคำนวณจากต้นทุนผู้เลี้ยงเป็นหลัก โดยไม่ได้สะท้อนรายได้ส่วนอื่นของฟาร์มขนาดใหญ่ เช่น รายได้จากไข่คัดเกรด ไก่ปลดระวาง ขี้ไก่ หรือการลดต้นทุนด้านพลังงานจากระบบโซลาร์เซลล์

ขณะที่ “ล้งไข่” หรือผู้ค้าคนกลาง กลายเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด เนื่องจากต้องรับซื้อสินค้าไว้กระจายต่อ แต่เมื่อกำลังซื้อหาย ทำให้ไข่ค้างสต็อกเป็นเวลานาน บางรายเผยว่า ไข่เบอร์ 2 ค้างนานกว่า 8 วันจนเริ่มเสื่อมคุณภาพ ไม่สามารถส่งเข้าห้างค้าปลีกได้ ต้องเร่งขายลดราคาหรือระบายออกในตลาดแรงงานต่างด้าว เพื่อลดความเสียหาย

ผู้ค้าระบุว่า ความเสียหายที่เกิดขึ้นในรอบนี้อยู่ในระดับหลักแสนบาท และมองว่าภาครัฐยังขาดมาตรการดูแลผู้ค้าคนกลาง ทั้งที่เป็นกลไกสำคัญในการกระจายสินค้าไปยังตลาดระดับล่างทั่วประเทศ

นอกจากนี้ ผู้ประกอบการยังวิเคราะห์ว่า ปริมาณไก่ไข่ในระบบที่มีราว 70 ล้านตัว อาจไม่สอดคล้องกับการบริโภคจริงในประเทศ ประกอบกับแรงงานกัมพูชาที่ลดลงไปกว่า 4 แสนคน  รวมถึงจำนวนนักท่องเที่ยวจีนที่ยังไม่กลับสู่ระดับเดิม ส่งผลให้ดีมานด์บริโภคไข่ไก่ลดลง ขณะที่ผลผลิตยังเข้าสู่ตลาดต่อเนื่อง จนเกิดภาวะไข่ล้นตลาดในปัจจุบัน

ผู้ค้าหลายฝ่ายจึงเสนอให้ทุกภาคส่วนกลับมาใช้ “กำลังซื้อจริงของผู้บริโภค” เป็นตัวกำหนดกลไกราคา พร้อมเรียกร้องให้ภาครัฐเข้ามาดูแลความเป็นธรรมให้ผู้ค้าคนกลางที่ต้องแบกรับความเสี่ยงจากสินค้าค้างสต็อกและความผันผวนของตลาดโดยตรง ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ยังเปราะบางในขณะนี้