กรมส่งเสริมการเกษตร ลุยลดโรคใบด่างมันฯ ตั้งเป้าลดระบาด 30%

กรมส่งเสริมการเกษตร เดินหน้านโยบายควบคุมการระบาดของโรคใบด่างมันสำปะหลังอย่างเข้มข้น โดยตั้งเป้าหมายลดพื้นที่การระบาดลงไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ในฤดูการผลิตปี 2569/70 พร้อมบูรณาการความร่วมมือกับภาคเอกชนและเครือข่ายเกษตรกรในพื้นที่ เพื่อยกระดับการจัดการโรคอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังใน 55 จังหวัด รวมประมาณ 8.12 ล้านไร่ โดยสถานการณ์การระบาดของโรคใบด่างมันสำปะหลัง เดือนมกราคม 2568 พบการระบาดใน 41 จังหวัด พื้นที่รวม 1.24 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 12.94 ของพื้นที่ปลูกทั้งหมด และเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 พบการระบาดลดลง เหลือ 36 จังหวัด พื้นที่รวมประมาณ 8.2 แสนไร่ หรือร้อยละ 10.18 ของพื้นที่ปลูก

จากแนวโน้มดังกล่าว กรมส่งเสริมการเกษตรจึงกำหนดเป้าหมายเชิงรุก โดยลดพื้นที่การระบาดลงร้อยละ 30 เมื่อเทียบกับพื้นที่การระบาดของปีที่ผ่านมา เริ่มดำเนินการในช่วงต้นฤดูปลูกปี 2569/70 ทั้งนี้ จะมุ่งเน้นพื้นที่เสี่ยงสูง โดยใช้ข้อมูลพื้นที่ที่พบการระบาดมากที่สุด 10 อันดับ ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา ขอนแก่น กาญจนบุรี กำแพงเพชร อุบลราชธานี กาฬสินธุ์ ชลบุรี อุทัยธานี ลพบุรี และชัยภูมิ ขณะเดียวกันยังมีพื้นที่ที่ไม่พบการระบาดอีก 19 จังหวัด ซึ่งจะดำเนินมาตรการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของโรค

อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับแนวทางการดำเนินงานเพื่อลดพื้นที่การระบาด กรมส่งเสริมการเกษตรกำหนดมาตรการสำคัญ ได้แก่

1. ตัดวงจรโรคก่อนฤดูการผลิตใหม่ สร้างการรับรู้และทำความเข้าใจกับเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้นำท่อนพันธุ์จากแปลงที่พบการระบาดมาใช้ปลูกหรือกระจายพันธุ์ในฤดูการผลิตถัดไป

2. ส่งเสริมการใช้พันธุ์ต้านทานหรือพันธุ์ทนทาน โดยจะนำพันธุ์ดีไปปลูกทดแทนในพื้นที่ระบาดจำนวน 29,650 ไร่ ผ่านรูปแบบ ธนาคารท่อนพันธุ์ชุมชน เพื่อขยายพื้นที่ปลูกปีถัดไปในอัตรา 4 เท่าจากพื้นที่เดิม

3. การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ดำเนินการผ่านกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร (Farmer Field School)

และการบูรณาการความร่วมมือกับภาคเอกชน โดยมีแนวทางสำคัญ ได้แก่

• สำรวจและกำจัดต้นที่เป็นโรคในแปลงมันสำปะหลังอายุ 1–3 เดือน หากพบต้นเป็นโรคให้ถอนทำลายตามหลักวิชาการ
• ควบคุมและกำจัดแมลงพาหะที่เป็นสาเหตุการแพร่ระบาด
• ตรวจประเมินและรับรองแปลงพันธุ์มันสำปะหลังสะอาด เพื่อใช้ขยายพันธุ์ในพื้นที่ พร้อมประชาสัมพันธ์ให้พื้นที่ใกล้เคียงรับทราบ
• เชื่อมโยงตลาดกับผู้ประกอบการมันสำปะหลังในระดับพื้นที่ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านการผลิตและการตลาด

นอกจากนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรยังเตรียมจัดทำ แผนบูรณาการร่วมกับภาคเอกชนและเครือข่ายเกษตรกร อาทิ อาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน (อกม.) ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) ศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชน (ศดปช.) และกลุ่มแปลงใหญ่ เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานในพื้นที่อย่างใกล้ชิด

มาตรการดังกล่าวถือเป็นแนวทางสำคัญในการลดความเสี่ยงการระบาดของโรคใบด่างมันสำปะหลัง เสริมสร้างความมั่นคงในการผลิตมันสำปะหลังของประเทศ และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของอุตสาหกรรมมันสำปะหลังไทยในระยะยาว