อธิบดีกรมวิชาการเกษตร ลุย “4 ไม่” สกัดทุเรียนอ่อน–สารต้องห้าม รับฤดูส่งออก 2569

นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เป็นประธานการประชุมติดตามการดำเนินงาน และยกระดับมาตรการกำกับดูแลผลไม้สดส่งออกไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569  ที่ผ่านมา โดยมีนางสาวปรียานุช ทิพยะวัฒน์ รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร พร้อมด้วยผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม เพื่อกำหนดแนวทางการดำเนินงานเชิงระบบในการยกระดับมาตรฐานผลไม้ไทยให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า โดยเฉพาะตลาดจีน ซึ่งเป็นตลาดส่งออกผลไม้สดที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย

“เน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ภายใต้การขับเคลื่อนของร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่มุ่งยกระดับสินค้าเกษตรส่งออกของไทยให้มีมาตรฐานด้านคุณภาพและความปลอดภัยในระดับสากล พร้อมกำชับให้ทุกหน่วยงานดำเนินงานด้วยความรอบคอบและเข้มงวด โดยเฉพาะฤดูกาลผลิตปี 2569 ให้การควบคุมคุณภาพ และความปลอดภัย ถูกต้องตั้งแต่ขั้นตอนแรก และคุมเข้มตั้งแต่ต้นทาง”

สำหรับการประชุมครั้งนี้ อธิบดีกรมวิชาการเกษตรได้กำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออก ในการส่งออกทุเรียนยึด “มาตรการ 4 ไม่” เป็นหลัก ได้แก่ ไม่อ่อน ไม่หนอน ไม่สวมสิทธิ์ และไม่มีสี/ไม่มีสาร ควบคู่กับการดำเนินงานให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้จริงในทุกขั้นตอน ตั้งแต่แปลงเกษตรกร โรงคัดบรรจุ กระบวนการตรวจคุณภาพ และความปลอดภัย การออกใบรับรอง ไปจนถึงขั้นตอนการส่งออก เพื่อยกระดับคุณภาพและสร้างความเชื่อมั่นต่อผลไม้ไทยในตลาดส่งออก ทั้งนี้ หากพบกรณีไม่เป็นไปตามมาตรการ ให้ดำเนินการตามระเบียบที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด

 

 

นอกจากนี้ ในส่วนของทุเรียนสด ที่ประชุมได้รายงานมาตรการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยอาหาร โดยเน้นการเฝ้าระวังติดตาม และการตรวจวิเคราะห์สาร Basic Yellow 2 (BY2) และการตรวจวิเคราะห์การปนเปื้อนแคดเมียมอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ ห้องปฏิบัติการที่ขึ้นทะเบียนรายชื่อกับหน่วยงาน GACC ซึ่งปัจจุบันมีจำนวน 14 แห่ง สามารถรองรับการส่งออกได้

 

 

อธิบดีกรมวิชาการเกษตรยังได้ย้ำให้การดำเนินมาตรการในพื้นที่เป็นไปอย่างเข้มข้น โดยบูรณาการร่วมกับจังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำกับการเก็บเกี่ยวทุเรียนให้เหมาะสม ป้องกันการตัดทุเรียนอ่อน และลดความเสี่ยงการสวมสิทธิ์ในระบบส่งออก ขณะเดียวกัน กรมวิชาการเกษตรจะดำเนินการกำกับมาตรฐานและสนับสนุนการตรวจสอบย้อนกลับจากแปลง GAP และโรงคัดบรรจุ GMP ให้เป็นไปตามมาตรการอย่างเคร่งครัด

ทั้งนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่ฤดูกาลทุเรียนภาคตะวันออก สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6 (สวพ.6) จังหวัดจันทบุรี มีกำหนดจัดประชุมผู้ประกอบการโรงคัดบรรจุผลไม้ภาคตะวันออก ปี 2569 ในวันที่ 12 มีนาคม 2569 ณ โรงแรมเคพี แกรนด์ จังหวัดจันทบุรี เพื่อชี้แจงแนวทางและมาตรการควบคุมคุณภาพก่อนเริ่มการเก็บเกี่ยว โดยคาดว่าจะเริ่มทยอยเก็บเกี่ยวทุเรียนพันธุ์กระดุมได้ตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม 2569 พันธุ์ชะนีและพวงมณีตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน 2569 และพันธุ์หมอนทองรวมถึงพันธุ์ก้านยาว ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน 2569 เป็นต้นไป

 

 

อย่างไรก็ดีหากเกษตรกรมีความจำเป็นต้องเก็บเกี่ยวก่อนวันที่กำหนด ต้องนำผลผลิตเข้ารับการ “ตรวจก่อนตัด” โดยตรวจวัดเปอร์เซ็นต์น้ำหนักเนื้อแห้ง เพื่อยืนยันความสุกของผลผลิต และป้องกันการตัดทุเรียนอ่อนอย่างเด็ดขาดนอกจากนี้ ยังได้กำชับให้หน่วยงานในพื้นที่ยกระดับมาตรการ “Big Cleaning” ในโรงคัดบรรจุทุเรียน ครอบคลุมการทำความสะอาดพื้นที่ปฏิบัติงาน เครื่องมือและอุปกรณ์ที่สัมผัสผลผลิต เช่น สายพานลำเลียง เครื่องชั่ง ตะกร้า พาเลท และภาชนะบรรจุ ตลอดจนการจัดระเบียบพื้นที่โดยรอบ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้ามและลดความเสี่ยงการปนเปื้อนสารต้องห้าม พร้อมย้ำแนวทาง “Set Zero” ในการไม่ใช้สารเคมีอันตรายและสีในกระบวนการคัดบรรจุ โดยให้ทุกโรงคัดบรรจุปฏิบัติตามมาตรฐานและข้อกำหนดของกรมวิชาการเกษตรอย่างเคร่งครัด

 

 

ขณะเดียวกัน ในส่วนของลำไยสด ที่ประชุมได้รายงานผลการดำเนินงานสำคัญด้านการสุ่มเก็บตัวอย่างและการออกใบรับรองสุขอนามัยพืชสำหรับลำไยสด ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างหน่วยงานส่วนกลางและส่วนภูมิภาค รวมทั้งรายงานความก้าวหน้าของโครงการวิจัยการบริหารจัดการปริมาณสารซัลเฟอร์ไดออกไซด์ตกค้างในลำไย เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดและเกณฑ์มาตรฐานของสาธารณรัฐประชาชนจีน

กรมวิชาการเกษตรเตรียมยกระดับการกำกับดูแลลำไยสดส่งออก โดยจัดระบบบริหารความเสี่ยงโรงคัดบรรจุในรูปแบบ “เขียว–เหลือง–แดง” ควบคู่กับการกำกับการตรวจวิเคราะห์ค่าซัลเฟอร์ไดออกไซด์ตกค้างในเนื้อลำไยให้เป็นไปตามเกณฑ์ของสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยต้องไม่เกิน 50 ppm เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นด้านคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร และสนับสนุนการส่งออกลำไยไทยให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง

 

 

สำหรับความพร้อมด้านห้องปฏิบัติการ ปัจจุบันมีห้องปฏิบัติการที่สามารถทดสอบซัลเฟอร์ไดออกไซด์ในลำไยสดได้จำนวน 13 แห่ง ทั่วประเทศ และมีความพร้อมรองรับการตรวจวิเคราะห์เพื่อการส่งออกตามข้อกำหนดของประเทศคู่ค้าอย่างต่อเนื่อง

ท้ายที่สุด อธิบดีกรมวิชาการเกษตรได้กำชับให้การดำเนินงานด้านการสุ่มตรวจและการปิดตู้สินค้าเพื่อการส่งออกเป็นไปตามขั้นตอนอย่างเคร่งครัด โดยให้เจ้าหน้าที่ด่านตรวจพืชปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรการที่กำหนด เพื่อให้กระบวนการส่งออกมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสอดคล้องกับข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า