ปส.จับตา SMR ยุโรปดันโมเดลสร้างซ้ำ เร่งเตรียมกฎความปลอดภัยไทย

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  กล่าวว่า ปส.กำลังติดตามแนวโน้มการพัฒนาเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR หลัง 4 องค์กรลงนามบันทึกความเข้าใจเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 ที่นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เพื่อพัฒนาโอกาสทางตลาดและการลงทุนสำหรับเครื่องปฏิกรณ์รุ่น BWRX-300 ในยุโรปกลาง ยุโรปตะวันออก และสหราชอาณาจักร

ความร่วมมือดังกล่าวประกอบด้วย GE Vernova Hitachi Nuclear Energy ผู้พัฒนาเทคโนโลยี BWRX-300, Hitachi ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์และอุตสาหกรรม, Samsung C&T ผู้มีบทบาทด้านวิศวกรรม การจัดซื้อและการก่อสร้าง และ Synthos Green Energy ผู้พัฒนาโครงการและขยายตลาดในยุโรป

นายแพทย์รุ่งเรือง  ระบุว่า ประเด็นที่ต้องจับตาคือแนวคิด Standardized Fleet Deployment หรือการใช้แบบเครื่องปฏิกรณ์มาตรฐานเดียวกันสร้างซ้ำในหลายพื้นที่ แทนการพัฒนาแต่ละแห่งเป็นโครงการเดี่ยว

โมเดลสร้างซ้ำหวังลดงานและต้นทุน

ที่ผ่านมา การพัฒนาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เป็นโครงการรายแห่งต้องใช้งานออกแบบ การขอใบอนุญาต และการก่อสร้างเฉพาะโครงการ ขณะที่การสร้างเครื่องปฏิกรณ์แบบเดียวกันหลายแห่งอาจช่วยลดงานที่ต้องเริ่มใหม่ และทำให้ห่วงโซ่อุปทานผลิตชิ้นส่วนมาตรฐานซ้ำได้

BWRX-300 เป็นเครื่องปฏิกรณ์น้ำเดือดขนาดกำลังผลิตไฟฟ้า 300 เมกะวัตต์ต่อเครื่อง ใช้การหมุนเวียนของน้ำตามธรรมชาติ และมีระบบความปลอดภัยเชิงรับ เช่น ระบบ Isolation Condenser System ที่อาศัยกลไกธรรมชาติช่วยระบายความร้อนในกรณีฉุกเฉิน

โดย Synthos Green Energy เสนอพัฒนา BWRX-300 จำนวน 14 เครื่องใน 3 พื้นที่ของสหราชอาณาจักร รวมกำลังผลิต 4,200 เมกะวัตต์ โดยตั้งเป้าเครื่องแรกในปี 2577 ส่วนโปแลนด์มีการอนุมัติหลักการสำหรับ 26 เครื่อง และมุ่งพัฒนา 14 เครื่องในระยะแรก โดยตั้งเป้าเครื่องแรกในปี 2575

ไทยเตรียมกรอบกำกับดูแลและบุคลากร

นายแพทย์รุ่งเรือง ระบุว่า ปส.ได้เตรียมพัฒนากรอบกำกับดูแลให้รองรับ SMR รวมถึงศึกษาแนวทางประเมินความปลอดภัยของแบบเครื่องปฏิกรณ์มาตรฐาน เพื่อให้การพิจารณาโครงการที่ใช้แบบเดียวกันมีความรัดกุมและเป็นระบบ โดยอ้างอิงมาตรฐานของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ หรือ IAEA

พร้อมกันนี้ ปส.ให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคลากรให้เข้าใจเทคโนโลยีความปลอดภัยเชิงรับ และแลกเปลี่ยนข้อมูลกับหน่วยงานต่างประเทศ เพื่อนำบทเรียนจากโครงการดาร์ลิงตันในแคนาดาและการประเมินแบบเครื่องปฏิกรณ์ในสหราชอาณาจักรมาประกอบการเตรียมความพร้อม

ปส.ประเมินว่า การแข่งขันของ SMR ในระยะต่อไปขึ้นอยู่กับความสามารถในการสร้างระบบรองรับและขยายโครงการเชิงพาณิชย์ได้จริง สำหรับประเทศไทย หน่วยงานจะติดตามเทคโนโลยีและพัฒนาความพร้อมด้านกฎระเบียบ โดยยึดความปลอดภัยของประเทศและประชาชนเป็นหลัก