เจาะหมุดหมายรอบ 7 ปี ‘หลี่ เฉียง’ นายกฯจีน เยือนไทย ยกเครื่องหุ้นส่วนยุทธศาสตร์

ความสัมพันธ์ไทย-จีนในฐานะหุ้นส่วนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์อย่างรอบด้าน (Comprehensive Strategic Cooperative Partnership) กำลังจะเข้าสู่อีกหมุดหมายสำคัญ เมื่อนายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐประชาชนจีน เดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของรัฐบาล ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2569 

นับเป็นการเยือนไทยอย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรีจีนในรอบ 7 ปี นับจากการเยือนของนายหลี่ เค่อเฉียง อดีตนายกรัฐมนตรีจีน เมื่อปี 2562 และเป็นการเยือนไทยครั้งแรกของนายหลี่ เฉียง ในฐานะนายกรัฐมนตรี ท่ามกลางบทบาทของจีนในฐานะตลาดส่งออกสำคัญและนักลงทุนที่เข้ามาในไทยมากขึ้น

ก่อนหน้านี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้มอบหมายทุกหน่วยงานเตรียมให้การต้อนรับนายกรัฐมนตรีจีนและคณะอย่างเป็นทางการ ณ ทำเนียบรัฐบาล ในวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งการเยือนครั้งนี้เป็นการต่อยอดความร่วมมือจากการเยือนจีนของนายกรัฐมนตรีเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 เพื่อขับเคลื่อนหุ้นส่วนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์อย่างรอบด้านทั้งในมิติทวิภาคีและภูมิภาค

อนุทิน เปิดทำเนียบต้อนรับนายกฯ หลี่ เฉียง

กำหนดการที่ทำเนียบรัฐบาล ในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 เริ่มขึ้นในเวลา 17.00 น. ด้วยพิธีต้อนรับอย่างเป็นทางการและการตรวจแถวกองทหารเกียรติยศ ณ สนามหญ้าหน้าตึกไทยคู่ฟ้า จากนั้นนายกรัฐมนตรีทั้งสองจะถ่ายภาพร่วมกัน ณ บันไดโถงกลาง ตึกไทยคู่ฟ้า ก่อนที่นายกรัฐมนตรีจีนจะลงนามในสมุดเยี่ยมของรัฐบาล ณ ห้องสีงาช้าง

เวลา 17.20 น. นายกรัฐมนตรีไทยและนายกรัฐมนตรีจีนจะหารือข้อราชการเต็มคณะ ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล

ประเด็นที่ทั้งสองฝ่ายจะแลกเปลี่ยนมุมมองครอบคลุมการแลกเปลี่ยนการเยือนระดับสูง ความมั่นคงทางไซเบอร์และอาชญากรรมออนไลน์ การค้า การลงทุนและการเงิน เศรษฐกิจดิจิทัล การจัดการธุรกิจที่ผิดกฎหมาย การท่องเที่ยว ความสัมพันธ์ระดับประชาชนและวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ความร่วมมือในกรอบอาเซียนและพหุภาคี รวมถึงสถานการณ์ในภูมิภาค

หารือยกระดับความร่วมมือ ไทย-จีน

นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ระบุว่า วาระหลักของการหารือคือการยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการดึงการลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่ที่จีนมีความก้าวหน้า ทั้ง AI และยานยนต์ไฟฟ้า "เราก็อยากให้เขามาลงทุน แต่ไม่ได้เข้ามาแค่ประกอบ" โดยไทยต้องการให้จีนเข้ามาพัฒนาเทคโนโลยีและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้คนไทย รวมถึงการพัฒนาบุคลากรด้าน AI ขณะที่การมาเยือนครั้งนี้สะท้อนว่าจีนให้ความสำคัญกับประเทศไทย

ในด้านการท่องเที่ยว นายสีหศักดิ์ระบุว่าจีนยังเป็นตลาดหลักของไทย และรัฐบาลต้องชี้แจงสร้างความเข้าใจต่อความกังวลของฝ่ายจีนเรื่องนักท่องเที่ยวถูกหลอก โดยเห็นว่าการออกประกาศใด ๆ ควรมีความชัดเจนเพื่อไม่ให้เกิดความตื่นตระหนก และสองฝ่ายต้องร่วมมือกันสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับการปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

ลงนามความร่วมมือ 7 ฉบับ 

เวลา 18.30 น. นายกรัฐมนตรีทั้งสองจะเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ ณ ตึกสันติไมตรี (หลังใน) โดยคณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบร่างเอกสารความร่วมมือไทย-จีนรวม 7 ฉบับ ครอบคลุมการค้าสินค้าเกษตร ความปลอดภัยอาหาร อาชีวศึกษา อุตสาหกรรมยานยนต์ ความมั่นคง และงานด้านการต่างประเทศ จากนั้นเวลา 18.45 น. นายกรัฐมนตรีจะเป็นเจ้าภาพงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการเพื่อเป็นเกียรติแก่นายกรัฐมนตรีจีน ณ ตึกสันติไมตรี (หลังนอก)

เอกสารฉบับแรกคือพิธีสารว่าด้วยข้อกำหนดด้านสุขอนามัยพืชสำหรับการส่งออกทุเรียนสดจากไทยไปจีน ระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กับสำนักงานศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) ซึ่งฝ่ายจีนเป็นผู้ขอให้ลงนามช่วงการเยือน เพื่อแทนพิธีสารปี 2567 และวางระบบจัดการศัตรูพืชตั้งแต่สวน GAP ถึงโรงคัดบรรจุ GMP ลดความเสี่ยงการถูกระงับนำเข้า ทั้งนี้ช่วงมกราคม-กันยายน 2569 ไทยส่งออกทุเรียนไปจีน 1,217,695 ตัน มูลค่า 139,878 ล้านบาท

ฉบับที่สองคือพิธีสารการส่งออกผลสละสดไปจีน ซึ่งเป็นการเปิดตลาดผลไม้สดชนิดใหม่ในตลาดผลไม้ไทยใหญ่อันดับ 1 โดยสละมีผลผลิตเฉลี่ยราว 32,000 ตันต่อปี และกระทรวงเกษตรฯ ประเมินว่าจะเพิ่มมูลค่าส่งออกอย่างน้อย 76 ล้านบาทต่อปี

ส่วนฉบับที่สามคือการเข้าร่วมกลไกความร่วมมือด้านความปลอดภัยอาหารนำเข้าและส่งออกภายใต้ข้อริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (BRI Food Safety Cooperation Mechanism) ที่ GACC ตั้งขึ้นเมื่อปี 2566 และมีสมาชิก 19 ประเทศ

ฉบับที่สี่คือ MOU ความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมของไทยกับกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน มุ่งพัฒนายานยนต์ไฟฟ้า ยานยนต์สมัยใหม่ และยานยนต์อัจฉริยะ เสริมห่วงโซ่อุตสาหกรรมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ และแลกเปลี่ยนมาตรฐานและกฎระเบียบ ฉบับที่ห้าคือ MOU ด้านอาชีวศึกษาระหว่างกระทรวงศึกษาธิการของสองประเทศ เพื่อผลิตกำลังคนทักษะสูงให้ตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม

ฉบับที่หกคือ MOU ระหว่างกระทรวงการต่างประเทศของสองประเทศ ว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือตามข้อริเริ่มด้านความมั่นคงระดับโลก ซึ่งแสดงเจตนารมณ์ทางการเมืองในการเสริมความเป็นหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง ส่วนฉบับที่เจ็ดคือหนังสือแลกเปลี่ยนเพื่อยกเลิกเพดานเจ้าหน้าที่สถานกงสุลใหญ่ไม่เกินแห่งละ 12 คน ตามความตกลงเดิม 3 ฉบับ โดยต่อไปจำนวนเจ้าหน้าที่จะกำหนดผ่านการหารือตามหลักต่างตอบแทน

นายกฯ เปิดประชุมโต๊ะกลมนักธุรกิจไทย-จีน

วันรุ่งขึ้น เสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2569 เวลา 10.30-11.30 น. จะมีการประชุมโต๊ะกลมทางธุรกิจไทย-จีน (Thailand-China Business Roundtable) ณ ห้องบอลรูม ชั้น 1 โรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล กรุงเทพฯ โดยนายกรัฐมนตรีและผู้บริหารระดับสูงภาครัฐฝ่ายไทยจะให้การต้อนรับนายหลี่ เฉียง  

การประชุมจะเริ่มเวลา 10.35 น. โดยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทยกล่าวเปิดการประชุม ตามด้วยการรายงานของ ดร.พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าแห่งประเทศไทย และนายณรงค์ศักดิ์ พุทธพรมงคล ประธานกรรมการหอการค้าจีน-ไทย

จากนั้นเวลา 10.44 น. นายหวัง เหวินเทา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์จีน จะกล่าวเปิดฝ่ายจีน และเชิญนายหลิว ฉวนเหลย ผู้แทน Bank of China กับผู้แทนนิคมอุตสาหกรรมไทย-จีน จังหวัดระยอง รายงาน ก่อนที่นายกรัฐมนตรีไทย และนายกรัฐมนตรีจีน กล่าวถ้อยแถลง

เมื่อเสร็จสิ้นรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทยจะกล่าวปิดการประชุมต่อไป

ข้อมูลการค้าไทย-จีนขยายตัวสูง

สำหรับความสำคัญด้านเศรษฐกิจระหว่างไทย-จีนนั้น ถือเป็นตลาดการค้าที่สำคัญของไทย ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ช่วงมกราคม-กันยายน 2569 มูลค่าการค้ารวมอยู่ที่ 4,618,149 ล้านบาท ขยายตัว 27.47% ไทยนำเข้าจากจีน 3,526,130 ล้านบาท ขยายตัว 35.27% ส่งออกไปจีน 1,092,019 ล้านบาท ขยายตัว 7.47% ส่งผลให้ไทยขาดดุลการค้า 2,434,111 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 53% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนที่ขาดดุลราว 1,590,604 ล้านบาท

สินค้านำเข้าจากจีน 10 อันดับแรกในปีงบประมาณ 2569 เกือบทั้งหมดเป็นอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และชิ้นส่วนอุตสาหกรรม นำโดยอุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ 503,606 ล้านบาท

ขณะที่สินค้าส่งออก 10 อันดับแรกของไทยไปจีนยังพึ่งพาสินค้าเกษตรและวัตถุดิบ นำโดยผลไม้สด 165,564 ล้านบาท และยางสังเคราะห์ 118,030 ล้านบาท รายได้ส่งออกไปจีนจึงผูกติดกับฤดูกาลผลผลิตและราคาสินค้าโภคภัณฑ์