thansettakij
thansettakij
งบบุคลากรภาครัฐ 2570 คนลด แต่เงินเพิ่ม 3 หมื่นล้าน โจทย์ใหญ่ปฏิรูประบบราชการ

งบบุคลากรภาครัฐ 2570 คนลด แต่เงินเพิ่ม 3 หมื่นล้าน โจทย์ใหญ่ปฏิรูประบบราชการ

29 ก.ค. 69 | 08:29 น.
อัปเดตล่าสุด :29 ก.ค. 69 | 08:54 น.

เปิดงบบุคลากรภาครัฐ 2570 คนลด 7,414 อัตรา แต่เงินเพิ่ม 3.1 หมื่นล้าน สู่โจทย์ใหญ่ปฏิรูประบบราชการ ฟรีซข้าราชการ 3 ล้านคน ยุบตำแหน่งเกษียณ และ Early Retire

KEY

POINTS

  • งบประมาณบุคลากรภาครัฐปี 2570 มีจำนวนคนลดลง 7,414 อัตรา แต่ค่าใช้จ่ายกลับเพิ่มขึ้นกว่า 3.1 หมื่นล้านบาท
  • สาเหตุที่งบประมาณเพิ่มขึ้นสวนทางกับจำนวนคน มาจากการปรับขึ้นเงินเดือนประจำปี, การปรับอัตราเงินเดือนแรกบรรจุ และค่าใช้จ่ายสำหรับบุคลากรกลุ่มใหม่ ทำให้ต้นทุนต่อหัวสูงขึ้น
  • รัฐบาลเตรียมเสนอมาตรการปฏิรูประบบราชการเพื่อแก้ปัญหา โดยจะตรึงเพดานกำลังคน (ฟรีซ) ไม่ให้เพิ่มขึ้น, ยุบตำแหน่งผู้เกษียณอายุ และนำเทคโนโลยีมาใช้ทดแทน

งบประมาณแผนงานบุคลากรภาครัฐปี 2570 กำลังสะท้อนภาพที่ดูขัดกันเอง นั่นเพราะจำนวนอัตรากำลังลดลง 7,414 อัตรา แต่วงเงินกลับเพิ่มขึ้นกว่า 31,761 ล้านบาท ทะลุ 852,671 ล้านบาท

นั่นหมายความว่า รัฐบาลจ้างคนน้อยลง แต่จ่ายเงินด้านบุคลากรมากขึ้น และเป็นการเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี

ภาพนี้เองที่กลายเป็นโจทย์ใหญ่ของประเทศ เพราะแม้จะเริ่มลดจำนวนคนได้บ้างจากการเกษียณอายุ แต่ภาระค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรยังโตสวนทาง สะท้อนว่าลำพังการทยอยลดคนอาจไม่พอ หากไม่มีการปฏิรูปเชิงโครงสร้างทั้งระบบเพื่อคุมไม่ให้ภาระงบประมาณส่วนนี้กัดกินพื้นที่การพัฒนาด้านอื่นของประเทศ

ล่าสุด นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดแนวทางปฏิรูประบบราชการรอบใหม่ โดยมอบหมายให้สำนักงาน ก.พ. และ ก.พ.ร. ร่วมกันกำหนดเพดานอัตรากำลังคนภาครัฐทั้งระบบ หรือ "ฟรีซ" ไม่ให้เพิ่มขึ้นจากปัจจุบันที่ราว 3 ล้านคน ซึ่งถือเป็นระดับสูงสุดที่ประเทศจะรับภาระได้ พร้อมเสนอให้ยุบเลิกตำแหน่งของผู้ที่เกษียณอายุแบบค่อยเป็นค่อยไป และนำเทคโนโลยีเข้ามาทำงานทดแทน โดยคาดว่าจะเสนอ ครม. พิจารณาได้ในช่วงเดือนสิงหาคมนี้

นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี

เป้าหมายที่รัฐบาลวางไว้คือการลดขนาดองค์กรลงเหลือราว 2 ล้านคนภายใต้ฐานงบประมาณเดิม เพื่อให้ค่าเฉลี่ยเงินเดือนและสวัสดิการของข้าราชการที่เหลืออยู่สูงขึ้น พร้อมดึงดูดคนเก่งเข้าสู่ระบบ ควบคู่กับการเดินหน้าโครงการเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early Retire) ที่เพียง 3 วันแรกของการรับฟังความเห็นก็มีผู้สนใจเข้ามาแสดงความเห็นแล้วกว่า 8,000 คน

คำถามใหญ่ที่รออยู่ข้างหน้า คือรัฐบาลจะลดคน คุมงบ และขึ้นเงินเดือนไปพร้อมกันได้จริงหรือไม่ และการปฏิรูปครั้งนี้จะพลิกสมการ "คนลดแต่เงินเพิ่ม" ให้กลายเป็น "คนน้อยลงแต่เก่งขึ้นและงบยั่งยืน" ได้มากน้อยเพียงใด

แหล่งข่าวจากทำเนียบรัฐบาล เปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ" ว่า แผนบุคลากรภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 มีบุคลากรภาครัฐจำนวน 2,288,083 อัตรา วงเงิน 852,671.2186 ล้านบาท เมื่อเทียบกับปี 2569 วงเงินเพิ่มขึ้น 31,760.94 ล้านบาท หรือ 3.87% ขณะที่จำนวนอัตรากำลังลดลง 7,414 อัตรา หรือ 0.32% โดยทั้ง 25 กระทรวงและกลุ่มหน่วยงานได้รับงบประมาณเพิ่มขึ้นทุกหน่วยงาน แต่จำนวนอัตรากำลังมีทั้งเพิ่มขึ้นและลดลง ดังนี้

หน่วยงานขนาดใหญ่งบเกิน 5 หมื่นล้านบาท

กระทรวงศึกษาธิการ มีอัตรากำลังมากที่สุด 519,530 อัตรา วงเงิน 232,644.06 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 1,015 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 11,817.73 ล้านบาท หรือ 5.35% ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นมากที่สุดในเชิงจำนวนเงิน

กระทรวงสาธารณสุข มีอัตรากำลัง 254,561 อัตรา วงเงิน 124,906.44 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 4,512 อัตรา (ลดมากที่สุดในบรรดาทุกหน่วยงาน) แต่งบประมาณเพิ่มขึ้น 4,804.35 ล้านบาท หรือ 4.00%

กระทรวงกลาโหม มีอัตรากำลัง 457,104 อัตรา วงเงิน 111,327.52 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 2,648 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 3,173.38 ล้านบาท หรือ 2.93%

ส่วนราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวง มีอัตรากำลัง 222,258 อัตรา วงเงิน 93,192.36 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 59 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 2,922.79 ล้านบาท หรือ 3.24%

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีอัตรากำลัง 139,430 อัตรา วงเงิน 86,873.38 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 162 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 2,114.02 ล้านบาท หรือ 2.49%

กระทรวงมหาดไทย มีอัตรากำลัง 370,256 อัตรา วงเงิน 55,759.57 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 470 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 1,165.02 ล้านบาท หรือ 2.13%

หน่วยงานขนาดกลาง

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีอัตรากำลัง 70,657 อัตรา วงเงิน 25,393.52 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 1,342 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 1,026.55 ล้านบาท หรือ 4.21%

กระทรวงยุติธรรม มีอัตรากำลัง 28,352 อัตรา วงเงิน 12,236.53 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 34 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 469.01 ล้านบาท หรือ 3.99%

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีอัตรากำลัง 37,02 อัตรา วงเงิน 11,653.5601 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 1,116 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 285.14 ล้านบาท หรือ 2.51%

กระทรวงคมนาคม มีอัตรากำลัง 28,932 อัตรา วงเงิน 9,889.26 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 463 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 225.02 ล้านบาท หรือ 2.33%

กระทรวงการคลัง มีอัตรากำลัง 34,739 อัตรา วงเงิน 13,807.39 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 437 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 282.75 ล้านบาท หรือ 2.09%

กระทรวงแรงงาน มีอัตรากำลัง 9,773 อัตรา วงเงิน 4,130.06 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 102 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 79.39 ล้านบาท หรือ 1.96%

งบบุคลากรภาครัฐ ปีงบประมาณ 2570

หน่วยงานขนาดเล็ก

สำนักนายกรัฐมนตรี มีอัตรากำลัง 15,093 อัตรา วงเงิน 7,833.96 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 267 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 385.22 ล้านบาท หรือ 5.17%

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีอัตรากำลัง 9,329 อัตรา วงเงิน 3,128.21 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 88 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 198.71 ล้านบาท หรือ 6.78%

กระทรวงวัฒนธรรม มีอัตรากำลัง 6,464 อัตรา วงเงิน 2,706.23 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 33 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 117.51 ล้านบาท หรือ 4.54%

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มีอัตรากำลัง 6,520 อัตรา วงเงิน 3,208.84 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 18 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 67.02 ล้านบาท หรือ 2.13%

กระทรวงพาณิชย์ มีอัตรากำลัง 5,269 อัตรา วงเงิน 2,894.77 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 30 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 90.03 ล้านบาท หรือ 3.21%

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม มีอัตรากำลัง 4,635 อัตรา วงเงิน 2,006.76 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 12 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 97.23 ล้านบาท หรือ 5.09%

กระทรวงอุตสาหกรรม มีอัตรากำลัง 4,036 อัตรา วงเงิน 1,620.52 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 65 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 25.52 ล้านบาท หรือ 1.60%

กระทรวงการต่างประเทศ มีอัตรากำลัง 3,175 อัตรา วงเงิน 4,160.76 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 10 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 60.75 ล้านบาท หรือ 1.48%

กระทรวงพลังงาน มีอัตรากำลัง 2,518 อัตรา วงเงิน 961.71 ล้านบาท อัตรากำลังลดลง 17 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 45.64 ล้านบาท หรือ 4.98%

กลุ่มหน่วยงานนอกฝ่ายบริหาร

หน่วยงานของศาล มีอัตรากำลัง 27,174 อัตรา วงเงิน 19,676.11 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 269 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 909.33 ล้านบาท หรือ 4.85%

หน่วยงานอิสระของรัฐ มีอัตรากำลัง 25,775 อัตรา วงเงิน 17,498.16 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 2,204 อัตรา (เพิ่มมากที่สุดในบรรดาทุกหน่วยงาน) งบประมาณเพิ่มขึ้น 1,285.15 ล้านบาท หรือ 7.93%

หน่วยงานของรัฐสภา มีอัตรากำลัง 4,753 อัตรา วงเงิน 4,784.34 ล้านบาท อัตรากำลังเพิ่มขึ้น 21 อัตรา งบประมาณเพิ่มขึ้น 86.54 ล้านบาท หรือ 1.84%

หน่วยงานอื่นของรัฐ มีอัตรากำลัง 731 อัตรา วงเงิน 377.11 ล้านบาท อัตรากำลังคงเดิม (ไม่เปลี่ยนแปลง) งบประมาณเพิ่มขึ้น 27.03 ล้านบาท หรือ 7.72%

สรุปทิศทางอัตรากำลัง

หน่วยงานที่อัตรากำลัง เพิ่มขึ้น ได้แก่ หน่วยงานอิสระของรัฐ (+2,204), กระทรวงศึกษาธิการ (+1,015), หน่วยงานของศาล (+269), สำนักนายกรัฐมนตรี (+267), กระทรวงการอุดมศึกษาฯ (+162), กระทรวงยุติธรรม (+34), หน่วยงานของรัฐสภา (+21) และกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (+18)

หน่วยงานที่อัตรากำลัง ลดลง ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข (−4,512), กระทรวงกลาโหม (−2,648), กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (−1,342), กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (−1,116), กระทรวงมหาดไทย (−470), กระทรวงคมนาคม (−463), กระทรวงการคลัง (−437), กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ (−88), กระทรวงอุตสาหกรรม (−65), ส่วนราชการไม่สังกัดฯ (−59), กระทรวงวัฒนธรรม (−33), กระทรวงพาณิชย์ (-30), กระทรวงพลังงาน (−17), กระทรวงดิจิทัลฯ (−12) และกระทรวงการต่างประเทศ (−10) ส่วนกระทรวงแรงงานลดลง 102 อัตรา และหน่วยงานอื่นของรัฐคงเดิมง

เหตุผลที่งบประมาณแผนงานบุคลากรภาครัฐ ปี 2570 เพิ่มขึ้น 31,761 ล้านบาท

สำนักงบประมาณชี้แจงเหตุผลของการเพิ่มขึ้นจำแนกตามประเภทงบรายจ่ายได้ดังนี้

1. งบบุคลากร เพิ่มขึ้น 24,717.83 ล้านบาท (3.90%)

งบบุคลากรมีจำนวน 1,748,782 อัตรา วงเงิน 657,877.83 ล้านบาท อัตราลดลง 11,802 อัตรา แต่งบประมาณเพิ่มขึ้นจากรายการต่อไปนี้

  • การปรับฐานเงินเลื่อนขั้นประจำปี 2569 ของข้าราชการ (รอบ 1 เมษายน 2569) เป็นเงิน 9,004.69 ล้านบาท
  • การบรรจุข้าราชการและจ้างพนักงานของรัฐเพิ่มขึ้น รวมทั้งการปรับอัตราเงินเดือนแรกบรรจุ ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2566 เป็นเงิน 5,076.62 ล้านบาท
  • เงินเลื่อนขั้นประจำปี 2570 ของพนักงานของรัฐ (ยกเว้นข้าราชการพลเรือน) รอบ 1 ตุลาคม 2569 และรอบ 1 เมษายน 2570 เป็นเงิน 4,986.19 ล้านบาท
  • นักเรียนทุนแพทย์ ทันตแพทย์ นักเรียนทหาร และนักเรียนตำรวจ จำนวน 19,809 อัตรา เป็นเงิน 2,764.80 ล้านบาท (กระทรวงกลาโหม 4,379 อัตรา / สป.สธ. 1,800 อัตรา / สตช. 13,630 อัตรา)
  • โครงการพลทหารอาสา (10พลัส) จำนวน 25,000 อัตรา เป็นเงิน 1,445.91 ล้านบาท (สป.กห. 246 อัตรา / ทบ. 18,784 อัตรา / ทร. 3,496 อัตรา / ทอ. 2,174 อัตรา / บช.ทท. 300 อัตรา)
  • เงินเพิ่มวิทยฐานะของข้าราชการครู (สพฐ.) จำนวน 12,591 อัตรา เป็นเงิน 555.12 ล้านบาท
  • อัตราว่างมีเงินและอัตราหมุนเวียนพนักงานราชการ จำนวน 67,492 อัตรา เป็นเงิน 445.85 ล้านบาท
  • อัตราทดแทนเกษียณ ปี 2569 จำนวน 19,874 อัตรา เป็นเงิน 405.85 ล้านบาท (จัดสรรคืนตามมาตรการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ปี 2566–2570)
  • อัตราว่างไม่มีเงิน (พนักงานราชการ) จำนวน 384 อัตรา เป็นเงิน 32.76 ล้านบาท (นักเรียนทุนเภสัช 350 อัตรา / สป.กห. 34 อัตรา)

สำนักงบประมาณระบุว่า จำนวนอัตราที่ลดลงเป็นผลจากการเกษียณอายุของข้าราชการและลูกจ้างประจำ ตามมาตรการกำลังคนภาครัฐ โดยอัตราข้าราชการบางส่วนต้องผ่านการพิจารณาของ อ.ก.พ. กระทรวง และลูกจ้างประจำที่ว่างจะถูกยุบเลิก

2. งบดำเนินงาน เพิ่มขึ้น 442.86 ล้านบาท (1.72%)

งบดำเนินงานมีวงเงิน 26,149.27 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากรายการต่อไปนี้

  • การปรับเงินเพิ่มค่าครองชีพชั่วคราวของทหารประจำการของกองทัพบก ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2566 เป็นเงิน 249.22 ล้านบาท
  • การปรับเพิ่มเพดานฐานเงินสมทบกองทุนประกันสังคม จาก 15,000 บาท เป็น 17,500 บาท (จาก 750 บาทต่อเดือน เป็น 875 บาทต่อเดือน) เป็นเงิน 134.05 ล้านบาท
  • ค่าเช่าบ้านข้าราชการ ได้แก่ ค่าเช่าบ้านข้าราชการในต่างประเทศของกระทรวงการต่างประเทศเพิ่มขึ้น 26.49 ล้านบาท และค่าเช่าบ้านข้าราชการตำรวจเพิ่มขึ้น 33.0837 ล้านบาท รวม 59.58 ล้านบาท

3. งบเงินอุดหนุน เพิ่มขึ้น 5,499.89 ล้านบาท (4.41%)

งบเงินอุดหนุนมีจำนวน 198,508 อัตรา วงเงิน 130,257.26 ล้านบาท อัตราเพิ่มขึ้น 4,291 อัตรา โดยเพิ่มขึ้นจากรายการต่อไปนี้

  • เงินเลื่อนเงินเดือนข้าราชการของหน่วยงานศาล หน่วยงานรัฐสภา หน่วยงานอิสระของรัฐและองค์กรอัยการ รวมทั้งเงินเดือนพนักงานของรัฐในองค์การมหาชน รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐ ปีงบประมาณ 2570 เป็นเงิน 3,634.12 ล้านบาท
  • การปรับฐานเงินเลื่อนขั้นประจำปี 2569 ของข้าราชการในมหาวิทยาลัย ศาล รัฐสภา และหน่วยงานอิสระฯ (รอบ 1 เมษายน 2569) เป็นเงิน 422.42 ล้านบาท
  • อัตราว่างและอัตราหมุนเวียน จำนวน 10,444 อัตรา เป็นเงิน 430.15 ล้านบาท
  • อัตราตั้งใหม่กลางปีของสำนักงาน ป.ป.ช. จำนวน 1,539 อัตรา เป็นเงิน 335.19 ล้านบาท (จากการปรับโครงสร้างหน่วยงานและภารกิจที่เพิ่มขึ้น)
  • อัตราว่างไม่มีเงินของ 6 หน่วยงาน จำนวน 1,762 อัตรา เป็นเงิน 322.13 ล้านบาท 
  • เงินอุดหนุนพระนิตยภัต ค้างจ่าย ปี 2566–2568 จำนวน 7,277 รูป เป็นเงิน 174.8004 ล้านบาท
  • อัตราทดแทนเกษียณ ปี 2569 จำนวน 2,390 อัตรา เป็นเงิน 118.21 ล้านบาท
  • เงินเพิ่มค่าครองชีพชั่วคราวของข้าราชการตุลาการตำแหน่งผู้ช่วยผู้พิพากษา เป็นเงิน 52.84 ล้านบาท

4. งบรายจ่ายอื่น เพิ่มขึ้น 1,100.35 ล้านบาท (2.95%)

งบรายจ่ายอื่นมีจำนวน 340,847 อัตรา วงเงิน 38,386.84 ล้านบาท อัตราลดลง 47 อัตรา แต่งบประมาณเพิ่มขึ้นจากรายการต่อไปนี้

  • เงินเดือนและเงินเลื่อนเงินเดือนของกำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน เป็นเงิน 640.52 ล้านบาท
  • ค่าตอบแทนสมาชิกกองอาสาสมัครรักษาดินแดน เป็นเงิน 240.69 ล้านบาท
  • ค่าตอบแทนอาสาสมัครทหารพราน เพิ่มขึ้น 219.13 ล้านบาท (เงินเลื่อนขั้นร้อยละ 6 เป็นเงิน 47.06 ล้านบาท และการบรรจุอาสาสมัครทหารพรานในสามจังหวัดชายแดนใต้ตามนโยบายปี 2568 จำนวน 428 อัตรา เป็นเงิน 172.07 ล้านบาท)

สรุปได้ว่า ในภาพที่งบบุคลากรปี 2570 เพิ่มขึ้นทั้งกระดาน "รายการที่ลดลง" มีอยู่ 3 ด้าน คือ

ด้านประเภทค่าใช้จ่าย มีหมวดเดียวที่ลด คือ ค่าจ้างประจำ ลดลง 2,440.53 ล้านบาท หรือ −18.17% (จาก 13,434.00 เหลือ 10,993.48 ล้านบาท) สาเหตุมาจากการยุบเลิกอัตราว่างของลูกจ้างประจำ 6,642 อัตรา ตามมาตรการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ปี 2566–2570 ขณะที่อีก 5 หมวดเพิ่มขึ้นทั้งหมด นี่จึงเป็นหมวดเดียวที่สวนทางภาพรวม

ด้านอัตรากำลัง ลดลงรวมทั้งแผน 7,414 อัตรา กระจายใน 16 กระทรวง/หน่วยงาน โดยลดมากสุดที่สาธารณสุข (−4,512) กลาโหม (−2,648) และเกษตรฯ (−1,342) ส่วนที่เหลือลดในหลักร้อยถึงหลักสิบ

ด้านการปรับลดในชั้นพิจารณา มีวงเงินถูกตัดออกจากกรอบรวม 3,107.64 ล้านบาท แยกเป็นปรับลดตามเกณฑ์ 1,900.77 ล้านบาท ตัดโอนภารกิจสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 1,167.91 ล้านบาท และการยุบเลิกสำนักงานบริหารจัดการธนาคารที่ดินอีก 38.96 ล้านบาท

บททดสอบจริง พลิก "คนลดแต่เงินเพิ่ม" สู่ "งบยั่งยืน" ได้หรือไม่

ตัวเลขงบบุคลากรปี 2570 สะท้อนชัดเจนว่า ภาระค่าใช้จ่ายด้านคนของภาครัฐไม่ได้โตเพราะจ้างคนเพิ่ม แต่โตจากการปรับฐานเลื่อนขั้นประจำปี การปรับเงินเดือนแรกบรรจุ การบรรจุข้าราชการรุ่นใหม่ ไปจนถึงโครงการเฉพาะอย่างนักเรียนทุนแพทย์ พลทหารอาสา และเงินวิทยฐานะครู ทำให้แม้จำนวนอัตราจะลดลง 7,414 อัตรา แต่ต้นทุนต่อคนที่ยังอยู่ในระบบกลับสูงขึ้น วงเงินรวมจึงไต่ขึ้นสวนทางทะลุ 8.5 แสนล้านบาท

นี่คือเหตุผลว่าทำไมการทยอยลดคนผ่านการเกษียณเพียงอย่างเดียวจึงไม่พอจะกดภาระงบให้ลง เห็นได้จากหมวดค่าจ้างประจำที่ลดลงถึง 18.17% จากการยุบเลิกอัตราว่างลูกจ้างประจำกว่า 6,600 อัตรา แต่ภาพรวมงบบุคลากรก็ยังเพิ่มขึ้นอยู่ดี โจทย์จึงไม่ใช่แค่ "ลดคน" แต่คือการปฏิรูปโครงสร้างทั้งระบบให้ต้นทุนคนสอดคล้องกับกำลังของประเทศ อันเป็นที่มาของแนวคิดฟรีซอัตรากำลัง ยุบตำแหน่งเกษียณ และเดินหน้า Early Retire

บททดสอบจริงของการปฏิรูปรอบนี้จึงอยู่ที่ว่า รัฐบาลจะคุมเพดานกำลังคน นำงบที่ประหยัดได้ไปลงทุนด้านอื่น และยกระดับเงินเดือนเพื่อดึงคนเก่งเข้าระบบ ไปพร้อมกันได้จริงหรือไม่ หากทำได้ สมการ "คนลดแต่เงินเพิ่ม" ก็มีโอกาสพลิกเป็น "คนน้อยลงแต่เก่งขึ้นและงบยั่งยืน" แต่หากทำไม่ครบ ก็เสี่ยงจะเหลือเพียงการลดอัตรากำลังคนโดยที่ภาระงบยังโตต่อไป มติ ครม. ในเดือนสิงหาคมนี้ และรูปแบบโครงการเกษียณก่อนกำหนดที่กำลังจะสรุปออกมา จะเป็นสัญญาณแรกที่บอกว่าการปฏิรูปครั้งนี้จะเดินจากหลักการไปสู่การปฏิบัติได้ไกลแค่ไหน.