อิหร่านโจมตี เรือบรรทุกน้ำมันดิบขนาดยักษ์นอกชายฝั่งดูไบ

สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานวันนี้ (31 มีนาคม 2569) อิหร่านโจมตีและจุดไฟเผาเรือบรรทุกน้ำมันดิบเต็มลำนอกชายฝั่งดูไบเมื่อวันจันทร์ ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เตือนว่าสหรัฐฯ จะทำลายโรงไฟฟ้าและบ่อน้ำมันของอิหร่านหากไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซการโจมตีเรืออัล-ซัลมีที่ติดธงชาติคูเวต เป็นการโจมตีเรือสินค้าด้วยขีปนาวุธหรือโดรนติดระเบิดในอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซครั้งล่าสุด นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมานานกว่าหนึ่งเดือนได้ลุกลามไปทั่วตะวันออกกลาง คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคน ทำลายระบบพลังงาน และคุกคามที่จะทำให้เศรษฐกิจโลกตกอยู่ในภาวะวิกฤตราคาน้ำมันดิบพุ่งสูงขึ้นอีกครั้งในช่วงสั้นๆ หลังจากการโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน ซึ่งสามารถบรรทุกน้ำมันได้ประมาณ 2 ล้านบาร์เรล คิดเป็นมูลค่ามากกว่า 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐในราคาปัจจุบัน

บริษัท Kuwait Petroleum Corp เจ้าของเรือ กล่าวว่า การโจมตีเกิดขึ้นเมื่อช่วงเช้าวันอังคาร ทำให้เกิดไฟไหม้และตัวเรือเสียหาย แต่ไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บ ต่อมาทางการดูไบแถลงว่าสามารถควบคุมเพลิงได้แล้วหลังจากใช้โดรนโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน และไม่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บการพุ่งขึ้นของราคาน้ำมันและเชื้อเพลิงเริ่มส่งผลกระทบต่อการเงินของครัวเรือนในสหรัฐฯ และกลายเป็นปัญหาทางการเมือง

สำหรับทรัมป์และพรรครีพับลิกันของเขา ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน ซึ่งก่อนหน้านี้พวกเขาเคยให้คำมั่นว่าจะลดราคาน้ำมันและเพิ่มการผลิตน้ำมันและก๊าซของสหรัฐฯ

ข้อมูลจาก GasBuddy บริการติดตามราคาน้ำมัน แสดงให้เห็นว่า ราคาน้ำมันเบนซินเฉลี่ยทั่วประเทศสหรัฐฯพุ่งสูงกว่า 4 ดอลลาร์ต่อแกลลอนเป็นครั้งแรกในรอบกว่าสามปีเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา เนื่องจากอุปทานทั่วโลกที่ตึงตัวส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบสหรัฐฯ สูงกว่า 101 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

โดยกองกำลังถูกส่งไปประจำการขณะที่การเจรจายังคงดำเนินต่อไป โดยการโจมตีจากทั้งสองฝ่ายยังไม่มีทีท่าว่าจะลดลง และความกังวลเกี่ยวกับการลุกลามของความขัดแย้งก็เพิ่มมากขึ้น

กลุ่มฮูตีซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านได้เข้าร่วมสงครามโดยการยิงขีปนาและโดรนใส่อิสราเอลในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา และตุรกีรายงานว่าขีปนาวุธที่ยิงจากอิหร่านได้รุกล้ำน่านฟ้าตุรกีก่อนที่จะถูกระบบป้องกันทางอากาศและขีปนาวุธของนาโต้สกัดไว้ได้

อิสราเอลได้โจมตีด้วยขีปนาวุธใส่สิ่งที่ตนเรียกว่าโครงสร้างพื้นฐานทางทหารในกรุงเตหะราน และโครงสร้างพื้นฐานที่กลุ่มฮิซบอลลาห์ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านใช้ในกรุงเบรุต ส่งผลให้มีควันดำปกคลุมเมืองหลวงของเลบานอน

สำนักข่าวทัสนิมของอิหร่านรายงานเมื่อวันอังคารว่า ได้ยินเสียงระเบิดดังขึ้นในบางส่วนของกรุงเตหะรานฝั่งตะวันออกและตะวันตกไม่กี่นาทีหลังจากที่อิสราเอลออกคำเตือนเกี่ยวกับการโจมตีที่กำลังจะเกิดขึ้นในเมืองดังกล่าว ชาวบ้านในเขตปิรูซีทางตะวันออกรายงานว่าไฟฟ้าดับหลังจากเกิดระเบิด ขณะที่เจ้าหน้าที่จากกระทรวงพลังงานของอิหร่านเริ่มดำเนินการเพื่อฟื้นฟูระบบไฟฟ้าแล้ว ทัสนิมกล่าวเพิ่มเติม

กองทัพอิสราเอลแถลงเมื่อเช้าวันอังคารว่า ทหาร 4 นายเสียชีวิตในเลบานอนตอนใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่เดียวกับที่ทหารรักษาสันติภาพของสหประชาชาติจากอินโดนีเซีย 3 นายเสียชีวิตในสองเหตุการณ์แยกกันเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา

โฆษกทางทหารของอิหร่านกล่าวในสถานีโทรทัศน์ของรัฐว่า เป้าหมายในการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนระลอกล่าสุดของเตหะรานนั้น รวมถึง "ที่ซ่อน" ของกำลังพลสหรัฐฯ ในฐานทัพ 5 แห่งในภูมิภาคและในอิสราเอล

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ สองคนเปิดเผยกับสำนักข่าวรอยเตอร์เมื่อวันจันทร์ ว่า ทหารหลายพันนายจากกองพลทหารราบที่ 82 ซึ่งเป็นหน่วยรบพิเศษของกองทัพบกสหรัฐฯเริ่มเดินทางมาถึงตะวันออกกลางแล้ว การเสริมกำลังครั้งนี้จะช่วยขยายทางเลือกของทรัมป์ให้รวมถึงการโจมตีภาคพื้นดินในอิหร่าน แม้ว่าเขาจะยังคงเจรจากับเตหะรานอยู่ก็ตาม

คาโรลีน ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาวกล่าวว่า ทรัมป์ต้องการบรรลุข้อตกลงกับผู้นำอิหร่านก่อนถึงกำหนดเส้นตายครั้งที่สอง ซึ่งคือวันที่ 6 เมษายน สำหรับอิหร่านในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นทางน้ำแคบๆ ที่ปกติแล้วใช้ขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณหนึ่งในห้าของโลก

เลวิตต์กล่าวว่าการเจรจากับอิหร่านกำลังคืบหน้าไปได้ด้วยดี โดยเสริมว่าสิ่งที่เตหะรานกล่าวต่อสาธารณะนั้นแตกต่างจากสิ่งที่บอกกับเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เป็นการส่วนตัว

อิหร่านกล่าวเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาว่าได้รับข้อเสนอสันติภาพจากสหรัฐฯ ผ่านทางตัวกลาง หลังจากการเจรจาในช่วงสุดสัปดาห์ระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศของปากีสถาน อียิปต์ ซาอุดีอาระเบีย และตุรกี

เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่าข้อเสนอเหล่านั้น "ไม่สมจริง ไร้เหตุผล และมากเกินไป"

เขากล่าวในการแถลงข่าวว่า "จุดยืนของเราชัดเจน เรากำลังถูกรุกรานทางทหาร ดังนั้น ความพยายามและกำลังทั้งหมดของเราจึงมุ่งเน้นไปที่การป้องกันตนเอง"

ทรัมป์ขู่ทำลายโรงไฟฟ้าและโรงงานน้ำมันของอิหร่านอีกครั้ง หลังจากที่บาเกอีกล่าวเช่นนั้นไม่นาน ทรัมป์ก็กล่าวว่าสหรัฐฯ กำลังเจรจากับ "รัฐบาลที่มีเหตุผลมากกว่า" เพื่อยุติสงครามในอิหร่าน แต่ก็ยังออกคำเตือนใหม่เกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซด้วย

"มีความคืบหน้าไปมากแล้ว แต่หากด้วยเหตุผลใดก็ตามที่ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ในเร็ววัน ซึ่งน่าจะเป็นไปได้ และหากช่องแคบฮอร์มุซไม่ 'เปิดให้ทำการค้า' ในทันที เราจะยุติ 'การพำนัก' อันแสนสุขของเราในอิหร่านด้วยการระเบิดและทำลายโรงไฟฟ้า บ่อน้ำมัน และเกาะคาร์กทั้งหมดของพวกเขาให้สิ้นซาก" ทรัมป์เขียนในโพสต์บนโซเชียลมีเดีย พร้อมทั้งขู่ว่าจะโจมตีโรงงานผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลของอิหร่านด้วย

อย่างไรก็ตาม วอลล์สตรีทเจอร์นัลรายงานว่าทรัมป์ได้บอกกับผู้ช่วยของเขาว่าเขายินดีที่จะยุติปฏิบัติการทางทหารแม้ว่าช่องแคบจะยังคงปิดอยู่เป็นส่วนใหญ่ และจะทิ้งปฏิบัติการที่ซับซ้อนไว้เพื่อเปิดช่องแคบอีกครั้งในภายหลัง นั่นทำให้ราคาน้ำมันลดลงและหนุนตลาดหุ้นให้ฟื้นตัวจากระดับต่ำสุด เนื่องจากนักลงทุนหวังว่าจะมีหนทางใดหนทางหนึ่งที่จะยุติการสู้รบได้อย่างรวดเร็ว

เมื่อถูกถามเกี่ยวกับรายงานดังกล่าว ทำเนียบขาวอ้างถึงคำกล่าวของรัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์โค รูบิโอ ที่บอกกับอัลจาซีราว่า ช่องแคบจะเปิด "ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง" หลังจากการปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ

ทำเนียบขาวกล่าวว่าทรัมป์กำลังพิจารณาขอให้ประเทศอาหรับจ่ายค่าใช้จ่ายของสงคราม "ผมรู้ว่าเขามีความคิดนี้อยู่ และผมคิดว่าคุณจะได้ยินเรื่องนี้จากเขามากขึ้นในเร็ววัน" เลวิตต์กล่าวตอบคำถามของนักข่าวเกี่ยวกับแนวคิดนี้

ฝ่ายบริหารของเขาร้องขอเงินทุนเพิ่มเติมอีก 200 พันล้านดอลลาร์สำหรับสงคราม คำขอครั้งนี้เผชิญกับการต่อต้านอย่างรุนแรงในรัฐสภาสหรัฐฯซึ่งต้องอนุมัติการใช้จ่ายใหม่นี้

ศบก. ยกระดับวิกฤตน้ำมันเข้าสู่ระยะที่ 2.2 หลังสองช่องแคบหลักเสี่ยงถูกปิดตาย โรงกลั่นต้องเดินเครื่องเกินร้อยเปอร์เซ็นต์ เตือนรับมือ "ขึ้นราคาน้ำมันกลางดึก" ไร้แจ้งล่วงหน้า! รัฐจำเป็นต้องงัดไม้แข็งสกัดการกักตุน ขณะกองทุนฯ แบกหนี้อ่วมแต่ยังติดล็อกอำนาจอนุมัติในช่วงรัฐบาลรอยต่อ

เมื่อเวลา 11.05 น. วันที่ 31 มี.ค.2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล น.ส.ณัฐฐา มหัทธนา โฆษกศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์การสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง (ศบก.)ได้มีการแถลงข่าวเป็นครั้งแรกหลังได้รับแต่งตั้งเป็นโฆษก ศบก.เมื่อวันที่ 30 มี.ค.2569 โดยปรับรูปแบบการแถลงข่าวใหม่เป็นแถลงคนเดียวและให้กระทรวงที่เกี่ยวข้องเป็นผู้ตอบคำถามของสื่อมวลชน โดย น.ส.ณัฐฐา กล่าวว่า ท่านนายกรัฐมนตรีได้ให้นโยบายว่า ประเทศไทยต้องยืนระยะให้ได้ เปรียบเสมือนการวิ่งมาราธอนที่ต้องบริหารทรัพยากรให้ดี ไม่ทุ่มกำลังจนหมดตั้งแต่ต้นทาง เพื่อให้สามารถพาทุกคนในประเทศผ่านพ้นวิกฤตไปได้พร้อมกัน

โดยรัฐบาลจะให้ความสำคัญเป็นลำดับแรกกับ กลุ่มเปราะบางหรือผู้ที่มีกำลังน้อย รูปแบบการแถลงข่าวจะเน้นความกระชับ เข้าใจง่าย โปร่งใส และใช้เวลาไม่เกินครึ่งชั่วโมง โดยมีการเปิดรับฟังคำถามและความคิดเห็นจากประชาชนผ่านการถ่ายทอดสด (ไลฟ์) ทางช่องยูทูป ส่วนข้อมูลเชิงลึกจะถูกรวบรวมไว้ที่เพจเฟซบุ๊ก ศบก.ที่เพิ่งเปิด 

วิกฤติพลังงานไทยอยู่ระดับ 2.2

 น.ส.ณัฐฐา กล่าวต่อไปว่า สถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลางและผลกระทบด้านพลังงาน จากที่มีความเสี่ยงด้านการเดินเรือที่ช่องแคบฮอร์มุส ปัจจุบันมีความเสี่ยงยกระดับขึ้นที่ช่องแคบบาบเอลมันเดบ ในทะเลแดง ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งสินค้าและน้ำมันที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง ฉากทัศน์และระดับความรุนแรงที่เกิดขึ้นกระทรวงพลังงานแบ่งสถานการณ์วิกฤตน้ำมันเป็น 3 ระดับ ได้แก่

• ระดับ 1 มีผลกระทบไม่รุนแรง การเดินเรือชะลอตัว
• ระดับ 2 ปิดช่องแคบฮอร์มุสเกิน 1 เดือน แต่นังคงนำเข้าน้ำมันดิบได้ และโรงกลั่นรับมือได้
• ระดับ 3ไม่สามารถนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางได้เลย เกิดปัญหาขาดแคลนและเกินขีดความสามารถของโรงกลั่น

โดยสถานการณ์ปัจจุบันของไทย อยู่ในระดับ 2.2 ซึ่งอาจปรับลงหรือรุนแรงขึ้นเป็นระดับ 3 ได้ มาตรการรับมือในขณะนี้คือ การเร่งนำเข้าน้ำมันดิบจากแหล่งอื่น ให้โรงกลั่นทั้ง 6 แห่งเดินเครื่องเต็มกำลังสูงถึง 109-110% เพิ่มการผสมเชื้อเพลิงชีวภาพเพื่อลดการนำเข้าน้ำมันดิบ, จำกัดการส่งออกเฉพาะที่จำเป็น และส่งเสริมมาตรการ Work from Home รวมทั้งการใช้น้ำมันดีเซล B20 เฉพาะกับรถที่ผู้ผลิตรับรองเท่านั้น 

มาตรการรับมือของต่างประเทศ

โฆษก ศบก. กล่าวว่า หลายประเทศได้ยกระดับมาตรการรับมือ เช่น เกาหลีใต้จำกัดการใช้รถยนต์ 5 วัน/สัปดาห์ เหลื่อมเวลาทำงาน ลดเวลาอาบน้ำเพื่อประหยัดไฟฟ้า ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักร อุดหนุนราคาพลังงานเฉพาะกลุ่มและช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย จอร์แดนห้ามเปิดแอร์และเครื่องทำน้ำอุ่นในสถานที่ราชการ และ ฟิลิปปินส์ ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินระดับชาติจากวิกฤตพลังงาน 

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ของไทย มีการลงพื้นที่ตรวจสอบการติดป้ายราคาสินค้า ป้องกันการฉวยโอกาส หากประชาชนพบเห็นสามารถแจ้งสายด่วนกรมการค้าภายใน 1569 และจะมีการเปิดตัวโครงการไทยช่วยไทย ร่วมกับห้างค้าปลีกเอกชน เช่น แม็คโคร โลตัส เพื่อจัดโปรโมชันลดราคาสินค้าอุปโภคบริโภคช่วยเหลือประชาชน ในวันที่ 1 เม.ย.นี้

วิกฤติระดับ 3 ต้องปันส่วนพลังงาน

หลังจากการแถลงข่าวได้เปิดให้ซักถาม โดยผู้สื่อข่าวถามว่า แผนรองรับหากเข้าสู่ความวิกฤตระดับ 3 คืออะไร นายวีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู รองปลัดกระทรวงพลังงาน ชี้แจงว่า แผนระดับ 3 คือภาวะที่มีเงินก็หาซื้อน้ำมันไม่ได้ มาตรการที่จะนำมาใช้ ได้แก่ การปันส่วนน้ำมัน ให้หน่วยงานสำคัญก่อน เช่น โรงพยาบาลหรือรถตำรวจ การกำหนดเวลาเปิด-ปิดสถานีบริการน้ำมัน การดับไฟบางจุด และการลดเวลาเปิดห้างสรรพสินค้า 

ปรับราคาน้ำมันกลางดึกป้องกันกักตุน

ผู้สื่อข่าวถามต่อว่า เหตุใดจึงมีการประกาศขึ้นราคาน้ำมันในช่วงกลางดึก และไม่มีการแจ้งเตือนล่วงหน้า ทั้งๆที่นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะผอ. ศบก.บอกว่าจะไม่ให้ขึ้นราคากลางดึกอีก ทางโฆษก ศบก. ตอบว่า การไม่แจ้งล่วงหน้าเพื่อป้องกันการกักตุน และสกัดกั้นการลักลอบนำน้ำมันส่งออกไปยังประเทศเพื่อนบ้าน เนื่องจากราคาน้ำมันหน้าปั๊มของไทยต่ำกว่าประเทศรอบข้าง ขณะที่นายพรชัย จิรุลไพศาล ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผน สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง กล่าวว่า ตลาดโลกมีความผันผวนสูงมาก กลางวันราคาอาจติดลบ แต่กลางคืนราคาอาจปรับบวกสูงขึ้น คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) จึงจำเป็นต้องรอราคาปิดตลาดสิงคโปร์ในช่วง 19.00 น. เพื่อนำมาคำนวณโครงสร้างราคาอย่างรอบคอบ ทำให้ต้องประชุมและออกประกาศในช่วง 20.30 - 21.00 น. ขณะนี้ค่าการตลาดติดลบจึงต้องปรับราคาขึ้นและกองทุนน้ำมันฯก็รับไปบางส่วน โดยค่าการตลาดก็ยังติดลบอยู่ หากทิศทางราคาน้ำมันยังผันผวนก็เป็นไปได้ที่จะปรับราคาขึ้น