ทีดีอาร์ไอ ชง 5 มาตรการด่วนแก้วิกฤตอุบัติเขตก่อสร้างซ้ำซาก จากรถสู่ราง
ทีดีอาร์ไอ เสนอ 5 มาตรการด่วนแก้วิกฤตอุบัติเขตก่อสร้างซ้ำซาก ชูโมเดลสอบสวนอิสระและสมุดพกคัดกรองผู้รับเหมาคุณภาพ หวังคืนความเชื่อมั่นความปลอดภัยให้ประชาชน
KEY
POINTS
- ชี้ปัญหาอุบัติเหตุในเขตก่อสร้างเกิดจากความล้มเหลวเชิงระบบ เสนอให้จัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุที่เป็นอิสระเพื่อหาสาเหตุและป้องกันการเกิดซ้ำ
- เสนอให้เร่งรัดการออกกฎหมายลูกเพื่อควบคุมคุณภาพและลงโทษผู้รับเหมาที่ไม่ได้มาตรฐาน รวมถึงเตรียมความพร้อมบังคับใช้ พ.ร.บ. การขนส่งทางรางฉบับใหม่
- เรียกร้องให้ภาครัฐยกระดับการกำกับดูแลมาตรฐานความปลอดภัยในโครงการขนาดใหญ่ และจัดการจราจรในพื้นที่เสี่ยงสูงเพื่อป้องกันความสูญเสีย
ดร.สุเมธ องกิตติกุล ผู้อำนวยการวิจัยด้านนโยบายการขนส่งและโลจิสติกส์ ทีดีอาร์ไอ เปิดเผยถึงปัญหาอุบัติเหตุจากการก่อสร้างในระบบขนส่งของไทยว่า ตลอดหลายปีที่ผ่านมาประชาชนต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากโครงการก่อสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่มาอย่างต่อเนื่อง
ตั้งแต่มหากาพย์ถนนพระราม 2 จนถึงเหตุการณ์ล่าสุดเมื่อวันที่ 14 มกราคม 2569 กรณีเครนถล่มทับขบวนรถไฟที่ อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา ซึ่งทำให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก ปัญหาเหล่านี้สะท้อนถึงความล้มเหลวเชิงระบบและโครงสร้างที่รัฐต้องเร่งเข้ามาแก้ไข
ช่องโหว่กฎหมาย-ขาดกลไกสอบสวนอิสระ
ดร.สุเมธ ชี้ให้เห็นว่าปัจจุบันประเทศไทยยังขาดกลไกสำคัญอย่าง "คณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์ทางถนน" เหมือนในต่างประเทศ เช่น NTSB ของสหรัฐฯ หรือ JTSB ของญี่ปุ่น ที่ทำหน้าที่หาสาเหตุเชิงระบบเพื่อวางมาตรการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำเดิม ไม่ใช่เพียงแค่หาผู้รับผิดชอบในความเสียหายเท่านั้น
บทเรียนจากไต้หวันกับการจัดการผู้รับเหมา
ดร.สุเมธ ยกตัวอย่างเหตุการณ์ในไต้หวันเมื่อปี 2567 กรณีเครนร่วงทับรถไฟฟ้า MRT ซึ่งหน่วยงานสอบสวนความปลอดภัย (TTSB) สามารถสรุปสาเหตุและออกข้อแนะนำด้านความปลอดภัยได้ภายในเวลาเพียงหนึ่งเดือน โดยสั่งการให้ทบทวนกฎระเบียบการก่อสร้างใกล้เขตทางรถไฟอย่างเข้มงวด
สำหรับประเทศไทย ในปี 2569 นี้ หากกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ผู้มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (ฉบับที่ 2) มีผลบังคับใช้ จะมีการนำมาตรการ "สมุดพกผู้รับเหมา" และการลดระดับชั้นผู้รับเหมามาใช้ ซึ่งผู้รับเหมาที่ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนทำให้มีผู้เสียชีวิต อาจถูกเพิกถอนรายชื่อออกจากทะเบียนและห้ามประมูลงานรัฐตามระยะเวลาที่กำหนด
5 ข้อเสนอเร่งคืนความเชื่อมั่นประชาชน
เพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการเดินทาง ทีดีอาร์ไอ ได้เสนอแนะแนวทางต่อภาครัฐดังนี้:
- ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย: รัฐต้องกำกับดูแลการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ให้เป็นไปตามกฎหมายและข้อสัญญาอย่างต่อเนื่อง
- จัดการจราจรในพื้นที่เสี่ยง: ในจุดที่มีการก่อสร้างความเสี่ยงสูง ต้องมีการจัดการจราจรหรือหยุดการจราจรชั่วคราวเพื่อป้องกันความสูญเสีย
- สอบสวนอย่างโปร่งใส: เร่งจัดตั้งคณะทำงานเชี่ยวชาญที่มีความอิสระเพื่อหาสาเหตุอุบัติเหตุและจัดทำข้อเสนอแนะโดยเร็วที่สุด
- เร่งออกกฎหมายลูกควบคุมผู้รับเหมา: เร่งบังคับใช้กฎหมายที่จะมาควบคุมคุณภาพและบทลงโทษผู้รับเหมาที่ไม่ได้มาตรฐาน
- เตรียมความพร้อมรับ พ.ร.บ.การขนส่งทางราง: จัดเตรียมคณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุและกฎหมายลำดับรองภายใต้กฎหมายใหม่ให้พร้อมบังคับใช้ทันที
"อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นไม่ใช่เรื่องเหนือความคาดหมาย แต่เป็นปัญหาที่รัฐต้องใช้อำนาจในการป้องกันและประกันความปลอดภัยให้แก่ประชาชนอย่างจริงจัง" ดร.สุเมธ กล่าวทิ้งท้าย