จาก“แลนด์บริดจ์” สู่ “Missing Link” ดีต่อเศรษฐกิจไทยจริงหรือ

การประกาศพับแผน “แลนด์บริดจ์” โครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมโยงอ่าวไทย-อันดามัน ของรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ด้วยเหตุผลว่า ไม่คุ้มค่าทางการเงินและส่งผลกระทบสิ่งแวดล้อมรุนแรง พร้อมเบนเข็มสู่ยุทธศาสตร์ “Missing Link” เชื่อมต่อโครงข่ายคมนาคมเดิมเพื่อยกระดับเศรษฐกิจภาคใต้ ถูกจับตาว่า จะเป็นจุดเปลี่ยนเศรษฐกิจไทยได้จริงหรือไม่

การตัดสินใจยุติอย่างเป็นทางการ รัฐบาลยํ้าว่า ไม่ใช่การถอยหลัง แต่เป็นการปรับยุทธศาสตร์บนพื้นฐานข้อมูลเชิงประจักษ์

ผลการศึกษาฉบับสมบูรณ์จากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชี้ชัดว่า โครงการนี้เผชิญกับ “ความไม่คุ้มค่าทางการเงินอย่างรุนแรง” เห็นได้จาก อัตราผลตอบแทนทางการเงินลดลงจาก 8% เหลือเพียง 4.8% ขณะที่มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) ติดลบมหาศาลตั้งแต่ 1 หมื่นล้านบาทไปจนถึงกว่า 1.8 แสนล้านบาท หากรัฐดำเนินการเองทั้งหมด

อีกความเสี่ยงที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ คือ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากพื้นที่โครงการพาดผ่านป่าชายเลนที่ใหญ่ที่สุดของประเทศและแหล่งปะการังระดับโลก ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกระงับการขึ้นทะเบียนมรดกโลก

หากมองถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการยกเลิกโครงการยักษ์นี้คือ ช่วยให้ประเทศไทยหลีกเลี่ยงภาระหนี้สาธารณะมหาศาล ที่อาจกลายเป็นภาระงบประมาณในอนาคต รัฐบาลจึงเปลี่ยนเข็มทิศไปสู่การลงทุนในโครงการ “Missing Link” หรือ การเติมเต็มจุดเชื่อมต่อที่ขาดหายไปในระบบขนส่งเดิม ซึ่งเป็นสิ่งที่ภาคเอกชนทั้งสภาอุตสาหกรรมและหอการค้ามองว่ามีความจำเป็นเร่งด่วนมากกว่า

การพัฒนาตามแนวระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ (SEC) เพื่อยกระดับประเทศไทยให้เป็น “ประตูการค้า” (Gateway) อย่างแท้จริง ในระยะ 5-10 ปีข้างหน้า ความต่อเนื่องของการเชื่อมโยงทางรถไฟจากเชียงของไปยังจีน และการพัฒนาท่าเรือระนองเพื่อรองรับกลุ่มประเทศเอเชียใต้ (BIMSTEC) จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นในด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เข้มแข็ง

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้พัฒนาพื้นที่ส่วนกลางอย่างอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ให้เป็นศูนย์กลางกระจายสินค้าทางราง (ICD) เพื่อเชื่อมโยงการขนส่งระหว่างระบบราง ถนน และ ท่าเรืออย่างเป็นระบบ การมุ่งพัฒนาพื้นที่เพื่ออุตสาหกรรมเกษตรมูลค่าสูงและการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน แทนที่จะพึ่งพาเพียงค่าธรรมเนียมผ่านทาง จะเป็นเครื่องยนต์หลักที่สร้างรายได้เข้าสู่พื้นที่ภาคใต้อย่างมั่นคง

ดังนั้น การยุติโครงการแลนด์บริดจ์และเร่งลงทุนใน Missing Link คือ การเลือกเส้นทางที่หลายฝ่ายมองว่า “เจ็บน้อยแต่ได้จริง” เป็นการบริหารภาษีประชาชนอย่างรอบคอบ เพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ตอบโจทย์การแข่งขันในโลกยุคใหม่ พร้อมกับการรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่ต่อไป

บทบรรณาธิการ หน้า 4 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,222 วันที่ 30 กรกฎาคม - 1 สิงหาคม พ.ศ. 2569