แอตต้า ร้องเอกนิติ ค้านคลังเก็บภาษีการเดินทางออกนอกประเทศ กระทบท่องเที่ยว การบิน

8 ตุลาคม 2569 นายธนพล ชีวรัตนพร นายกสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (ATTA) หรือ แอตต้า เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ”ว่า แอตต้า เตรียมจะส่งหนังสือถึง ดร.เอกนิติ  นิติทัณฑ์ประภาศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เพื่อคัดค้านการจัดเก็บภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร ซึ่งขณะนี้กรมสรรพากร อยู่ระหว่างเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการร่างพระราชบัญญัติภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร ซึ่งเสนอจัดเก็บจากผู้เดินทางทุกสัญชาติ ระยะแรกทางอากาศครั้งละ 1,000 บาท

แอตต้า ค้านคลังเก็บภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร

สมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (ATTA) ขอคัดค้านการจัดเก็บภาษีดังกล่าว และขอให้กระทรวงการคลังทบทวนหลักการก่อนเดินหน้า เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อกำลังซื้อ ขีดความสามารถของผู้ประกอบการ และความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจของประเทศ ดังนี้

1. เพิ่มภาระประชาชนและจำกัดโอกาสพัฒนาประเทศ  การเดินทางต่างประเทศเป็นทั้งการพักผ่อน การเรียนรู้นอกตำรา การศึกษา การทำงาน การค้า และการลงทุน ภาษีอัตราคงที่มีสัดส่วนสูงกว่าในทริปราคาประหยัด และอาจกระทบครอบครัว นักศึกษา และผู้ประกอบการรายย่อย โดยเฉพาะผู้ต้องเดินทางซ้ำเพื่อสร้างตลาดและเครือข่าย จึงไม่ควรมองการเดินทางขาออกทั้งหมดเป็นเพียงรายจ่ายเพื่อการบริโภค

2. ซ้ำเติมภาระสะสมและธุรกิจ SME ทั้งขาออกและขาเข้า  PSC ของสนามบิน AOT เพิ่มจาก 730 เป็น 1,120 บาท ตั้งแต่ 20 มิถุนายน 2569  ขณะที่ค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวต่างชาติ 450 บาทยังอยู่ในกระบวนการก่อนบังคับใช้

หากมาตรการใหม่มีผลพร้อมกัน ผู้เข้าเกณฑ์ที่ใช้สนามบิน AOT และไม่ได้รับยกเว้นจะมีภาระเพิ่มจากฐาน PSC เดิม 1,390 บาทต่อคนสำหรับคนไทย และ 1,840 บาทสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้าไทยแล้วบินออก

ตัวเลขนี้เป็นสถานการณ์สมมติ มิใช่ยอดที่จัดเก็บครบแล้ว ต้นทุนที่สูงขึ้นอาจลดการจองหรือเบียดงบอาหาร ที่พัก กิจกรรม และสินค้าชุมชน ขณะที่ธุรกิจนำเที่ยว ตัวแทนจำหน่าย และผู้เกี่ยวข้องต้องรับแรงกดดันต่อราคา กำไร และต้นทุนระบบจัดเก็บ

3. เพิ่มภาระในช่วงฟื้นตัวหลังน้ำท่วม  ครัวเรือนและ SME ที่ได้รับผลกระทบต้องจัดสรรเงินซ่อมบ้าน รถ อุปกรณ์ และฟื้นฟูอาชีพ ขณะที่บางส่วนมีรายได้สะดุด ภาระดังกล่าวอาจลดเงินที่เหลือสำหรับการใช้จ่ายและลงทุน การเพิ่มภาษีจึงต้องประเมินจังหวะการฟื้นตัว โดยเฉพาะผู้จำเป็นต้องเดินทางเพื่อศึกษา ทำงาน และค้าขาย มิใช่ถือว่าผู้เดินทางทุกคนมีกำลังซื้อสูง ทั้งนี้ ไม่ควรเหมารวมว่ากำลังซื้อทั้งประเทศลดลงเท่ากัน

กระทบยุทธศาสตร์ Two-Way Tourism กระตุ้นการท่องเที่ยว

4. กระทบสายการบินและกลไก Two-Way Tourism  IATA ระบุว่าภาษีบัตรโดยสารอาจลดความต้องการเดินทางที่ตอบสนองต่อราคา และเพิ่มภาระการจัดเก็บ สมาคมฯ เห็นว่าผู้โดยสารทั้งสองทิศทางมีส่วนต่อความคุ้มค่าของเส้นทางบิน

หากอุปสงค์ลดลงขณะที่จำนวนที่นั่งคงเดิมอัตราบรรทุกผู้โดยสาร (Load Factor) อาจลดลง และนำไปสู่การลดความถี่หรือความจุ แม้สายการบินปรับจนรักษา Load Factor ได้ ประเทศก็อาจสูญเสียเที่ยวบินและโอกาสรับนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะเส้นทางใหม่และตลาดรอง

5. ลดโอกาสใช้ Tourism Diplomacy และสร้างภูมิคุ้มกันต่อวิกฤต  ข้อมูล Bnomics ที่สื่อรายงานระบุว่า ปี 2568 คนไทยเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศประมาณ 13.06 ล้านคน  สมาคมฯ เห็นว่าฐานการเดินทางนี้เป็นโอกาสพัฒนาการทูตผ่านการท่องเที่ยว สร้างความเข้าใจระหว่างประชาชน เครือข่ายธุรกิจ และความร่วมมือด้านการค้าและการลงทุน

สอดคล้องกับ OECD ที่ยอมรับบทบาทการท่องเที่ยวต่อการทูตทางเศรษฐกิจและการทูตสาธารณะ จึงควรส่งเสริม Two-Way Tourism และ Air Connectivity เพื่อสร้าง Regional Tourism Economy กระจายตลาด และเพิ่มความยืดหยุ่นต่อวิกฤตโลก การเพิ่มต้นทุนข้ามพรมแดนอาจจำกัดโอกาสนี้ โดยต้องประเมินผลด้วยข้อมูล

6. ต้องประเมินผลประโยชน์สุทธิทั้งระบบ  คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่าภาษีอาจเปลี่ยนจำนวนผู้เดินทาง การบริโภคบริการ และส่งผลต่อธุรกิจเกี่ยวเนื่อง ความสามารถในการแข่งขันและการจ้างงาน จึงต้องพิจารณารายได้ภาษีที่เพิ่มขึ้นควบคู่กับการใช้จ่าย การจ้างงาน โอกาสลงทุน และรายได้ภาษีอื่นที่อาจลดลง ไม่ใช้ยอดจัดเก็บเพียงด้านเดียวเป็นหลักฐานความคุ้มค่า

ขอให้คลังชะลอการจัดเก็บ ประเมินผลกระทบอย่างรอบด้าน

สมาคมฯ ขอให้กระทรวงการคลังชะลอการผลักดันร่าง และประเมินผลกระทบสะสมร่วมกับหน่วยงานท่องเที่ยว คมนาคม และภาคธุรกิจ โดยแยกตลาดและวัตถุประสงค์การเดินทาง ศึกษาความอ่อนไหวต่อราคาและกำลังซื้อหลังน้ำท่วม เปรียบเทียบต้นทุน ทริปรวมกับประเทศคู่แข่ง ติดตามจำนวนผู้โดยสาร ความถี่ ความจุ และความคุ้มค่าเส้นทางบิน พร้อมเปิดเผยผลและพิจารณาทางเลือกการคลังที่กระทบประชาชนและ SME น้อยกว่า

สมาคมฯ สนับสนุนวินัยการคลังและการลงทุนยกระดับการท่องเที่ยวที่พิสูจน์ผลได้ แต่ขอให้การจัดเก็บใหม่ผ่านการประเมินประโยชน์สุทธิต่อประเทศ และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์สร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจการเดินทางทั้งสองทิศทาง