เบื้องลึก มหกรรมพืชสวนโลกโคราช ย้ายพื้นที่จัดงานจากอ.คง มา ปากช่อง เซฟงบหมื่นล้าน

ดร.ศุภวรรณ ตีระรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ หรือ ทีเส็บ (TCEB) ในฐานะบิดการจัดงานพืชสวนโลก เข้ามาจัดในไทย เปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ" ว่า ประเทศไทยกำลังเดินหน้าขับเคลื่อนการเป็นเจ้าภาพงานแสดงนิทรรศการระดับโลกอย่าง "งานมหกรรมพืชสวนโลก" เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้างผลกระทบเชิงบวกแก่อุตสาหกรรมไมซ์ (MICE) ในภูมิภาค

เบื้องลึกทำไมต้องย้ายสถานที่จัดงาน "พืชสวนโลก โคราช"จากอ.คง มาที่ "ปากช่อง"

โดยล่าสุดรัฐบาลมีความชัดเจนเกี่ยวกับ การปรับเปลี่ยนสถานที่จัดงานพืชสวนโลก นครราชสีมา (โคราช) จากเดิม ณ อำเภอคง ย้ายมายัง อำเภอปากช่อง  ซึ่ง
งานมหกรรมพืชสวนโลก นครราชสีมา ถือเป็นการจัดงานระดับ Type A (M Expo scale) ซึ่งเป็นงานขนาดใหญ่เทียบเท่ากับงานพืชสวนโลกเชียงใหม่เมื่อเกือบ 20 ปีก่อน แม้ประเทศไทยจะยื่นสมัครสิทธิ์จัดงานมาตั้งแต่ปี  2566
โดยยื่นเรื่องว่า จะจัดงานที่อ.คง ไป

แต่เนื่องด้วยสถานการณ์โลก วิกฤตการเงิน และรูปแบบการเดินทางที่เปลี่ยนไป รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องทบทวนความคุ้มค่าของการลงทุนใหม่ทั้งหมด

• ข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ ต้องเปลี่ยนแนวคิดจาก "การสร้างเมืองใหม่" สู่ "ความคุ้มค่าทางการเงิน"

เป้าหมายเดิมที่อำเภอคง  เดิมทีมีการเลือกพื้นที่อำเภอคง เนื่องจากต้องการใช้โอกาสจากงานระดับโลกกระจายความเจริญสู่พื้นที่รอบนอกเพื่อสร้างเมืองใหม่ขึ้นมา

แต่วันนี้ก็มีข้อจำกัดที่เกิดขึ้น เมื่อเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจ พฤติกรรมนักท่องเที่ยวและการลงทุนเปลี่ยนไป การทุ่มงบประมาณสร้างเมืองใหม่กลายเป็นความเสี่ยง หากยังจัดงานที่อำเภอคง รัฐบาลจะต้องลงทุนสร้างโครงสร้างพื้นฐาน โรงแรม และโรงพยาบาลเพิ่มเติมอีกนับหมื่นล้านบาท

• ปากช่องมีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและการคมนาคม

การเดินทางสะดวก พื้นที่อำเภอปากช่องมีความพร้อมสูง สามารถเดินทางเข้าถึงได้ทันทีผ่านเส้นทางทางหลวงพิเศษ (มอเตอร์เวย์) รวมถึงมีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน โดยบริเวณปากช่องและเขาใหญ่มีโรงแรม ที่พัก ร้านอาหาร และสถานที่รองรับนักท่องเที่ยวจำนวนมากอยู่แล้ว จึงไม่ต้องเสียงบประมาณก่อสร้างใหม่ทั้งหมด

รวมไปถึงมีระบบสาธารณสุขรองรับ โดยพื้นที่แถบปากช่องและบริเวณใกล้เคียงอย่างสระบุรีมีโรงพยาบาลและระบบสาธารณสุขขนาดใหญ่พร้อมรองรับผู้เข้าร่วมงานระดับนานาชาติ ซึ่งแตกต่างจากอำเภอคงที่มีความพร้อมด้านนี้ค่อนข้างจำกัด

• คุมงบประมาณ-ขยายพื้นที่จัดงานได้

การย้ายสถานที่มายังอำเภอปากช่องช่วยให้รัฐบาลสามารถควบคุมวงเงินงบประมาณลงทุนไว้อยู่ที่ประมาณ 4,200 ล้านบาท ซึ่งผังการจัดงานใหม่ในอำเภอปากช่องได้รับการขยายพื้นที่จากเดิม 600 กว่าไร่ เพิ่มขึ้นเป็น 800 กว่าไร่ และหลังจากจบงานแล้ว พื้นที่ดังกล่าวซึ่งเป็นของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะสามารถดูแลต่อยอดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญได้อย่างยั่งยืน

• ยกระดับศักยภาพเมือง UNESCO

จังหวัดนครราชสีมามีจุดเด่นจากการเป็นเมือง UNESCO Triple Crown และมีความหลากหลายทางธรรมชาติสูง โดยแนวคิด (Concept) ของงานพืชสวนโลก โคราช จะเน้นเรื่อง "Greenery" และการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ (Humanity & Nature) 

ทั้งนี้ การจัดงาน Type A รูปแบบใหม่ต้องผ่านการรับรองร่วมกันจากทั้งสมาคมพืชสวนโลก (AIPH) และองค์กรนิทรรศการระหว่างประเทศ (BIE) ส่งผลให้ไทยต้องปรับทำแผนผังหลัก (Master Plan) และยื่นเอกสารสิทธิ์จัดงานใหม่ เพื่อเป้าหมายการจัดงานในปี 2572 (ค.ศ. 2029)

งานพืชสวนโลก อุดรธานี จัดงานปลายปีนี้

สำหรับความคืบหน้า "งานพืชสวนโลก อุดรธานี"  คอนเซปต์ Wetland แห่งแรก
ในส่วนของ งานมหกรรมพืชสวนโลก จังหวัดอุดรธานี ถือเป็นการจัดงานระดับ Type B ซึ่งประเทศไทยได้รับสิทธิ์การเป็นเจ้าภาพเรียบร้อยแล้ว ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 14 มีนาคม 2570 ณ พื้นที่ชุ่มน้ำหนองแด ตำบลกุดสระ อำเภอเมืองอุดรธานี

ความโดดเด่นของงานพืชสวนโลก อุดรธานี อยู่ที่การนำเสนอแนวคิด "Wetland" เนื่องจากพื้นที่จัดงานตั้งอยู่บริเวณหนองน้ำ (หนองแด) ซึ่งแตกต่างจากงานพืชสวนโลกส่วนใหญ่ที่มักจัดบนพื้นที่บก โดยจะเน้นรวบรวมพืชพันธุ์ไม้ในระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำและพืชเศรษฐกิจพื้นถิ่นมาจัดแสดง

สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (สสปน. หรือ TCEB) ได้ร่วมมือกับสมาคมท่องเที่ยวและบริษัทนำเที่ยว ในการจัดโปรโมตนำนักท่องเที่ยวแบบกลุ่มก้อน (Group Tours) ทั้งจากจีน เวียดนาม เอเชีย และกลุ่มองค์กรเอกชน (Corporate) เข้ามาชมงานอย่างเป็นระบบ