อพท. รวมพลังพันธมิตร เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ยูเนสโก พัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน

กรุงเทพมหานคร ร่วมกับ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. เปิดเวที “Thailand Creative Cities Network: TCCN Forum 2026” ณ สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) โดยมีภาคีเครือข่าย 5 หน่วยงานสำคัญร่วมเปิดงาน

หวังสร้างเวทีต้นแบบในการรวมพลังภาคีเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์ผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการพัฒนาเมือง ผ่านทุนวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ เพื่อยกระดับเมือง เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และการท่องเที่ยวยั่งยืน อย่างเป็นรูปธรรม

ทั้งนี้เมื่อ วันที่ 6 สิงหาคม 2569 นางสาววนิดา พันธ์สอาด รองปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (ผู้แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา) พร้อมด้วยผู้บริหารและผู้แทนจากภาคีเครือข่ายสำคัญ รวม 7 หน่วยงาน 

ได้แก่ นางสาวสุนทรี เสริญสุขสัมฤทธิ์ รองผู้อำนวยการสำนักการวางผังและพัฒนาเมืองฯ (ผู้แทนผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร) นางสาวรานี อิฐรัตน์ รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม Ms. Soohyun Kim, Regional Director of UNESCO Regional Office in Bangkok

รวมถึงนายเอก สิทธิเวคิน รองผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทยนายพิชิต วีรังคบุตร รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ นางสาวสุรัชสานุ์ ทองมี รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ รวมถึงนายศิริปกรณ์ เชี่ยวสมุทร ผู้อำนวยการ อพท. ได้ร่วมเปิดงาน “Thailand Creative Cities Network: TCCN Forum 2026” ณ สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)

โดยมีผู้แทนเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ขององค์การยูเนสโก (UNESCO Creative Cities Network: UCCN) จากประเทศไทยและต่างประเทศ รวม 13 เมือง เข้าร่วม 

งานดังกล่าวถือเป็นการจัดเวทีเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโกครั้งแรกในประเทศไทย และเป็นโอกาสสำคัญในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในการขับเคลื่อนการเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนระดับโลก 

นายศิริปกรณ์ เชี่ยวสมุทร ผู้อำนวยการ อพท. กล่าวว่า การจัดงาน “Thailand Creative Cities Network: TCCN Forum 2026” อพท. ได้ร่วมมือกับกรุงเทพมหานคร ในการเชิญภาคีเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ทั้งในประเทศไทย และในระดับนานาชาติ รวมมากถึง 13 เมือง เพื่อสร้างการรับรู้การพัฒนาเมือง

ภายใต้แนวคิดเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก (UCCN) และเผยแพร่ผลการดำเนินงานการพัฒนาเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ขององค์การยูเนสโกของประเทศไทย 

ตลอดจนเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ แนวคิดและมุมมองการพัฒนาเมืองสร้างสรรค์จากผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทนจากเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ทั้งจากประเทศไทยและต่างประเทศ ภายใต้แนวคิด “Creative Cities Connect: Connecting People • Culture • Creativity • Sustainability”

โดย 13 เมือง ที่จะมาร่วมแลกเปลี่ยนแนวคิดการพัฒนาเมืองและปัจจัยต่างๆ ให้เอื้อต่อการยกระดับขีดความสามารถของเมือง ทำให้เมืองน่าอยู่ และกลายเป็นเมืองน่าเที่ยว และมีการจัดนิทรรศการของแต่ละเมือง ประกอบด้วย เมืองสร้างสรรค์ 4 ประเภท รวม 9 เมือง ได้แก่

• เมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร (City of Gastronomy) ได้แก่ ภูเก็ต เพชรบุรี และสงขลา
• เมืองสร้างสรรค์ด้านหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน (City of Crafts and Folk Art) ได้แก่ เชียงใหม่ สุโขทัย และน่าน
• เมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ (City of Design) ได้แก่ กรุงเทพมหานคร และเชียงราย
• เมืองสร้างสรรค์ด้านดนตรี (City of Music) ได้แก่ สุพรรณบุรี

โดยใน 9 เมืองสร้างสรรค์ของไทย อพท. ได้เป็นผู้ร่วมขับเคลื่อนรวมทั้งสิ้น 6 เมือง ได้แก่ สุโขทัย น่าน สงขลา เชียงราย สุพรรณบุรี และเพชรบุรี

เมืองสร้างสรรค์ 3 ประเภท จากต่างประเทศ จำนวน 4 เมือง ที่เข้าร่วมในครั้งนี้ ได้แก่

• เมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ (City of Design) ได้แก่ เบอร์ลิน สหพันธรัฐเยอรมนี และเซบู สาธารณรัฐฟิลิปินส์
• เมืองสร้างสรรค์ด้านวรรณกรรม (City of Literature) ได้แก่ จาการ์ตา สาธารณรัฐอินโดนีเซีย
• เมืองสร้างสรรค์ด้านหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน (City of Crafts and Folk Art) ได้แก่ อิชิเซน ประเทศญี่ปุ่น

ไฮไลต์ในงาน มีการปาฐกถาพิเศษและกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อาทิ ปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “กรุงเทพมหานครภายใต้เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของ UNESCO” โดย นางสาวสุนทรี เสริญสุขสัมฤทธิ์ รองผู้อำนวยการสำนักการวางผังและพัฒนาเมืองฯ ผู้แทนจากกรุงเทพมหานคร

ปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “การพัฒนาเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโกภายใต้ทุนวัฒนธรรมของประเทศไทย” โดย นางสาวรานี อิฐรัตน์ รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ผู้แทนจากกระทรวงวัฒนธรรม

เวทีเสวนาแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการพัฒนาระบบการเงินของเมืองสร้างสรรค์ และการขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์ในสาขาต่างๆ จากผู้แทนเมืองสร้างสรรค์ทั้งในและต่างประเทศ 

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีนิทรรศการนำเสนออัตลักษณ์และศักยภาพของเมืองสร้างสรรค์ การแสดงศิลปวัฒนธรรม และกิจกรรมสร้างแรงบันดาลใจด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์

เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้และต่อยอดความร่วมมือระหว่างเมืองสร้างสรรค์ในระดับภูมิภาคและระดับโลก และเพื่อให้เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ทั้งในและต่างประเทศได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้สัมผัสประสบการณ์จริง 

อพท. ยังได้จัดกิจกรรม Creative City Tour นอกสถานที่ 2 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรม Bangkok Technical Tour แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ กรุงเทพมหานคร เมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ เพื่อเยี่ยมชมพิพิธตลาดน้อย ชุมชนเก่าแก่กว่า 200 ปี ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ปัจจุบันเป็นย่านรอยต่อทางวัฒนธรรมที่ผสมผสานวิถีชีวิตเข้ากับสตรีทอาร์ท เยี่ยมชมนิทรรศการศิลปะ ริเวอร์ ซิตี้ และเยี่ยมชมศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ TCDC 

กิจกรรม Pattaya Technical Tour ณ เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ อพท. ได้เตรียมความพร้อมขับเคลื่อนสู่เมืองสร้างสรรค์ด้านภาพยนตร์ (City of Film) 

เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก (UCCN) เป็นอีกหนึ่งโครงการใหญ่ที่ยูเนสโกดำเนินงานควบคู่กับการประกาศแหล่งมรดกทางธรรมชาติและประวัติศาสตร์ของโลก โดยเริ่มมาตั้งแต่ ปี 2004 เพื่อส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมสร้างสรรค์

โดย “เมืองสร้างสรรค์” (Creative City) จะเน้นความร่วมมือระหว่างชุมชนท้องถิ่นภาครัฐและภาคเอกชน ในการสร้างสรรค์เมืองผ่านนโยบายและกิจกรรมการพัฒนาสภาพแวดล้อม โครงสร้างทางสังคมและเศรษฐกิจ และการนำสินทรัพย์ทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์

ตลอดจนขนบธรรมเนียมประเพณีของท้องถิ่นมาพัฒนาและสร้างคุณค่าและเชื่อมโยงความเป็นเมืองต่างๆ ทั่วโลกเข้าด้วยกัน 

ปัจจุบันมีเมืองกว่า 408 เมืองทั่วโลก ได้รับการประกาศเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์จากยูเนสโก สำหรับในประเทศไทย น่านและสงขลาเป็น 2 จังหวัดล่าสุด ที่ได้รับได้การประกาศให้เป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ ในระดับโลก (UCCN) ประจำปี 2025 ที่ผ่านมา

อพท. มีนโยบายในการขับเคลื่อนแหล่งท่องเที่ยวและเมืองในพื้นที่พิเศษโดยเริ่มต้นจากการใช้เกณฑ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก หรือเครื่องมือที่เรียกว่า Global Sustainable Tourism Criteria (GSTC) เป็นเกณฑ์ของสภาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก (Global Sustainable Tourism Council) ซึ่งมีทั้งหมด 4 มิติ ได้แก่ การบริหารจัดการความยั่งยืน ความยั่งยืนด้านสังคม-เศรษฐกิจ ด้านวัฒนธรรมและด้านสิ่งแวดล้อม 

อพท. ศึกษาศักยภาพและความเหมาะสมของเมืองที่สามารถขับเคลื่อนตามแนวทาง UCCN มายกระดับเมืองสู่การเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก โดยขับเคลื่อนร่วมกับจังหวัด และภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน โดยเริ่มขับเคลื่อนเมืองในพื้นที่พิเศษของ อพท. และพื้นที่เชื่อมโยง สู่การเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์มาตั้งแต่ปี 2561

เมืองที่ได้รับการประกาศเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโกเมืองแรก คือ สุโขทัย ได้เป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ สาขาหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน (City of Crafts and Folk Art) เมื่อปี 2562 พร้อมกับกรุงเทพมหานคร ที่ได้เป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ (City of Design)

ทั้งนี้ นับตั้งแต่ ปี 2562 จนถึงปัจจุบัน อพท. ได้ร่วมขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์ร่วมกับจังหวัดและภาคีเครือข่าย จนมีเมืองสร้างสรรค์ที่ได้รับประกาศจากยูเนสโกแล้วรวมทั้งสิ้น 6 เมือง ได้แก่ สุโขทัย น่าน สงขลา เชียงราย สุพรรณบุรี และเพชรบุรี

ส่วนในปี 2570 กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับเมืองพัทยา และ อพท. วางเป้าหมายขับเคลื่อนพื้นที่พิเศษเมืองพัทยา สู่การเป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านภาพยนตร์ (City of Film)

การขับเคลื่อนเมืองสู่การเป็นเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก ถือเป็นการดำเนินงานตามนโยบายรัฐบาลที่จะพัฒนาเมืองให้เกิดความยั่งยืนและตอบโจทย์การนำไปสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เพื่อเพิ่มและกระจายรายได้ไปสู่ชุมชนท้องถิ่น

รวมไปถึงตอบโจทย์บทบาทหน้าที่ของ อพท. ในการกำหนดนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ในการบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยการประสาน ส่งเสริม และสนับสนุนให้เกิดการบูรณาการของทุกภาคส่วนในการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในพื้นที่พิเศษฯ

เพื่อให้แหล่งท่องเที่ยวมีคุณภาพ มีมาตรฐาน และเป็นแหล่งท่องเที่ยวเป้าหมายของนักท่องเที่ยวคุณภาพทั้งในประเทศและต่างประเทศต่อไป

รวมพลังเมืองสร้างสรรค์ UNESCO ไทย–นานาชาติ ขับเคลื่อนเมืองแห่งอนาคต ผ่านความคิดสร้างสรรค์และการท่องเที่ยวยั่งยืน