คราฟท์เบียร์-สุราท้องถิ่น ร้องสภาชะลอเกณฑ์ภาษีใหม่ หวั่นต้นทุนพุ่ง รายย่อยอยู่ยาก

ผู้ประกอบการคราฟท์เบียร์และสุราท้องถิ่นรวมตัวเคลื่อนไหว หลังกรมสรรพสามิตออกประกาศใหม่เกี่ยวกับหลักเกณฑ์สำรวจราคาขายปลีกและราคาฐานนิยมสินค้า หวั่นกระทบโครงสร้างภาษีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทำให้ภาษีอ้างอิงราคาขายปลีกพุ่ง กระทบต้นทุนรายย่อย พร้อมเรียกร้องให้รัฐทบทวนหลักเกณฑ์และแยกโครงสร้างภาษีระหว่างรายเล็ก-รายใหญ่

เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 สมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจคราฟท์เบียร์ และ Thai Local Spirits Association หรือสมาคมสุราท้องถิ่นไทย ได้ยื่นหนังสือถึงสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอให้ช่วยผลักดันการทบทวนและปรับปรุงโครงสร้างการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หลังกรมสรรพสามิตออกประกาศฉบับใหม่ว่าด้วย “หลักเกณฑ์และวิธีการสำรวจและเก็บรวบรวมข้อมูลราคาขายปลีกสินค้า การพิจารณาราคาฐานนิยม และสถานที่ขายสินค้า”

ผู้ประกอบการกังวล “ราคาฐานนิยม” ดันภาษีพุ่ง

สาระสำคัญของประกาศดังกล่าว อยู่ที่การนำข้อมูลราคาขายปลีกและสถานที่จำหน่ายสินค้า มาใช้ประกอบการกำหนด “ราคาฐานนิยม” ซึ่งเป็นหนึ่งในฐานคำนวณภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก่อนหน้านี้ แหล่งข่าวจากกรมสรรพสามิตเคยอธิบายว่า หลักเกณฑ์ใหม่มีเป้าหมายเพื่อให้การสำรวจราคาสินค้ามีความสอดคล้องกับสภาพตลาดจริงมากขึ้น โดยเฉพาะการจัดเก็บข้อมูลจากช่องทางจำหน่ายที่หลากหลาย ทั้งร้านค้าทั่วไป ร้านอาหาร ผับ บาร์ และสถานบันเทิง ซึ่งราคาจำหน่ายสินค้าในแต่ละช่องทางมีความแตกต่างกัน

อย่างไรก็ตาม กลุ่มผู้ประกอบการรายย่อยมองว่า เมื่อราคาขายปลีกเฉลี่ยหรือราคาฐานนิยมถูกปรับสูงขึ้น จะส่งผลให้ภาษีตามมูลค่า (Ad Valorem Tax) เพิ่มขึ้นตามไปด้วย แม้ผู้ผลิตจะไม่ได้เป็นผู้กำหนดราคาขายหน้าร้านโดยตรง สมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจคราฟท์เบียร์ ระบุในหนังสือว่า การบังคับใช้ประกาศดังกล่าวจะส่งผลโดยตรงต่อการตรวจสอบและกำหนดราคาสินค้าประเภทสุรา เบียร์ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภท จนทำให้ภาษีสรรพสามิตที่อ้างอิงจากราคาปลีกแนะนำเพิ่มขึ้น “แบบก้าวกระโดด” และอาจทำให้ผู้ประกอบการบางส่วนไม่สามารถดำเนินธุรกิจต่อได้

ชี้กระทบต้นทุน-การลงทุน-ท่องเที่ยวชุมชน

ทั้งสมาคมคราฟท์เบียร์และสมาคมสุราท้องถิ่นไทย ระบุไปในทิศทางเดียวกันว่า หลักเกณฑ์ใหม่จะเพิ่มภาระต้นทุนให้ผู้ประกอบการรายย่อย ทั้งด้านภาษี การบริหารราคา และการดำเนินงาน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการลงทุน การขยายกิจการ และความสามารถในการแข่งขันฟ

หนังสือของสมาคมคราฟท์เบียร์ระบุว่า ธุรกิจคราฟท์เบียร์ถือเป็น “อุตสาหกรรมสร้างสรรค์” ที่มีศักยภาพในการกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนและส่งเสริมการท่องเที่ยว ขณะที่สมาคมสุราท้องถิ่นไทยมองว่า ธุรกิจสุราท้องถิ่นสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรและเศรษฐกิจฐานรากได้ หากมีโครงสร้างภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขันอย่างเป็นธรรม

ขอชะลอใช้เกณฑ์ใหม่-แยกภาษีรายเล็กออกจากรายใหญ่

ข้อเสนอสำคัญที่ทั้งสองสมาคมยื่นต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คือ ขอให้ผลักดันให้กรมสรรพสามิตทบทวนและชะลอการบังคับใช้หลักเกณฑ์การสำรวจราคาขายปลีกและราคาฐานนิยมฉบับใหม่ เพื่อเปิดหารือแนวทางการจัดเก็บภาษีที่เหมาะสมกับผู้ประกอบการทุกขนาด อีกข้อเสนอ คือ การปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยแยกหมวดหมู่ผู้ประกอบการรายย่อยออกจากผู้ประกอบการรายใหญ่ เพื่อลดอุปสรรคในการประกอบธุรกิจและส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม

นอกจากนี้ ทั้งสองสมาคมยังเสนอให้ยกเลิกการจัดเก็บภาษีในส่วนที่อ้างอิง “ราคาขายปลีก” กับผู้ผลิต เนื่องจากมองว่าผู้ผลิตไม่ได้เป็นผู้กำหนดราคาขายปลายทางในร้านอาหาร ผับ บาร์ หรือสถานบันเทิง จึงไม่ควรเป็นผู้รับภาระภาษีในส่วนดังกล่าวก่อนหน้านี้ กรมสรรพสามิตอยู่ระหว่างศึกษาการปรับปรุงโครงสร้างภาษีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทั้งระบบ โดยเฉพาะแนวทางการจัดเก็บภาษีตามมูลค่าและภาษีตามปริมาณ เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมตลาดและลดช่องว่างด้านการแข่งขัน

ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการรายย่อยยังคงติดตามความชัดเจนของหลักเกณฑ์ใหม่อย่างใกล้ชิด เนื่องจากมองว่าโครงสร้างภาษีถือเป็นต้นทุนสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อราคาสินค้า ความสามารถในการแข่งขัน และการอยู่รอดของธุรกิจในระยะยาว

อย่างไรก็ตามกรมสรรพสามิตปรับเกณฑ์ “สำรวจราคา-ราคาฐานนิยม” สินค้าสรรพสามิตใหม่ หวังยกระดับมาตรฐานจัดเก็บภาษี ลดดุลพินิจเจ้าหน้าที่ และเพิ่มความเป็นธรรมให้ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะกลุ่มสุรา เบียร์ และคราฟต์เบียร์ หลังพบระบบเดิมอิงการสำรวจราคาจากร้านค้าหลากหลายประเภท ทำให้ราคาขายปลีกที่นำมาใช้เปรียบเทียบคลาดเคลื่อนจากตลาดจริง ขณะที่ประกาศใหม่ตั้งแต่วันที่ 16 มีนาคมที่ผ่านมา และเริ่มสำรวจราคาตามหลักเกณฑ์ใหม่ช่วง 1-10 เมษายน 2569 พร้อมจ่ายภาษีใหม่ในล็อตผลิตหลังหลังวันที่ 15 พฤษภาคม 2569