"ชาวไร่ยาสูบ" หวั่นร่างส่วนประกอบยาสูบใหม่ปิดตายยาสูบไทย

เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2567 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงกำหนดส่วนประกอบผลิตภัณฑ์ยาสูบ และสารที่เกิดจากการเผาไหม้ของส่วนประกอบผลิตภัณฑ์ยาสูบที่เสนอโดยกระทรวงสาธารณสุข 

แต่กระทรวงการคลังที่เป็นหน่วยงานรับผิดชอบด้านยาสูบโดยตรง ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับร่างฯ นี้ ใน 2 ประเด็น ได้แก่ การอนุญาตให้ใช้เมนทอล แต่ไม่อนุญาตพืชตระกูลมินต์อื่น ๆ ยังมีความขัดแย้ง ไม่สอดคล้อง ควรพิจารณาสารอื่นใดที่ทำให้เกิดรสชาติหรือกลิ่นของเมนทอล และชะเอมด้วย 

นอกจากนี้ ยังชี้ถึงประเด็นถ้อยคำที่คลุมเครือเกี่ยวกับรสชาติ และกลิ่นที่อาจดึงดูดให้เกิดการบริโภคมากขึ้น ว่าอาจเกิดปัญหาด้านการตีความ สร้างความลำบากแก่เจ้าหน้าที่ในการบังคับใช้กฎหมาย และควรให้เวลาปรับตัวที่เหมาะสมกับทุกฝ่ายด้วย
 

อย่างไรก็ตาม สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกากลับมีความเห็นว่า การยกเว้นเมนทอล และชะเอม อาจไม่ตอบจุดประสงค์ด้านสุขภาพของร่างกฎกระทรวงฯ นี้

นายประเสริฐ สงวนทรัพย์ นายกสมาคมชาวไร่ยาสูบจังหวัดสุโขทัย กล่าวว่า จำเป็นต้องเขียนกฎหมายให้ชัดเจนก่อนบังคับใช้จริง หวังว่ากฤษฎีกาฯ จะรับฟังและเห็นใจชาวไร่ยาสูบ และขอให้กระทรวงสาธารณสุขยืนยันในหลักการยกเว้นเมนทอลต่อไป 

"ชาวไร่ยาสูบเรายืนยันจะไปต่อสู้ในชั้นกฤษฎีกาจนถึงที่สุดเพื่อรักษาอาชีพไว้”

นายกิตติทัศน์ ผาทอง ตัวแทนภาคีเครือข่ายชาวไร่ยาสูบแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ขณะนี้การยาสูบฯ ขายบุหรี่ได้น้อยลงเรื่อย ๆ จนกำไรเหลือเพียงกว่า 200 ล้าน ซึ่งชัดเจนแล้วว่าบุหรี่ไทยไม่สามารถแข่งขันกับบุหรี่เถื่อนที่มีส่วนแบ่งตลาดไปถึง 1 ใน 4 ได้ ทำให้รัฐบาล อุตสาหกรรมยาสูบ รวมทั้งชาวไร่สูบที่มีกว่า 20,000 คน สูญรายได้รวมกว่าประมาณ 30,000 ล้านบาท 
 

อีกทั้งยังไม่รวมความสูญเสียจากบุหรี่ไฟฟ้าที่โตขึ้นอย่างต่อเนื่อง ชาวไร่ยาสูบได้รับผลกระทบกับเรื่องการลดโควตาและต้นทุนการผลิต รวมถึงต้องพบปัญหากับความคลุมเครือของการกำหนดส่วนประกอบยาสูบตั้งแต่วันแรก กว่าจะได้ความชัดเจนเกี่ยวกับหลักการโดยรวมของร่างปัจจุบันที่ยกเว้นเมนทอลก็ใช้เวลาหลายปีผ่านการพูดคุยหลายรอบทั้งในสภาฯ และนอกสภาฯ แต่กฤษฎีกาฯ กลับมาเห็นแย้งกับหลักการที่เห็นชอบโดย ครม. แล้วจึงน่าสงสัยว่ามีกระบวนการอะไรที่ไม่ปกติหรือไม่

"ชาวไร่ยาสูบเห็นพ้องตรงกันว่าร่างกฎกระทรวงฯ ส่วนประกอบยาสูบใหม่ ได้รับอนุมัติในหลักการจากครม. แล้ว จึงไม่ควรเปลี่ยนแปลงหลักการอีก ในทางกลับกันสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาควรทบทวนเกี่ยวกับถ้อยคำที่ใช้และยังมีความคลุมเครือ เสี่ยงต่อการตีความอย่างไม่มีมาตรฐานอีกครั้ง โดยเชิญเกษตรกรชาวไร่ยาสูบ การยาสูบแห่งประเทศไทย กรมสรรพสามิต และกระทรวงสาธารณสุขที่เสนอร่างดังกล่าวมาชี้แจงเพื่อรับฟังความให้รอบด้านเพื่อหาแนวทางที่เป็นธรรมและสมดุลสำหรับทุกฝ่าย และเพื่อให้เกิดความชัดเจนในร่างกฎกระทรวงฯ ก่อนบังคับใช้จริง เพราะผลของการตัดสินใจในครั้งนี้ไม่เพียงแค่กระทบกับความเป็นอยู่ของชาวบ้าน แต่ยังส่งผลต่ออนาคตของการยาสูบแห่งประเทศไทย และรายได้ของกรมสรรพสามิตด้วย"