เจาะงบประมาณ "บุคลากรภาครัฐ" ทะลุ 7.8 แสนล้านบาท
เปิดรายละเอียดงบประมาณ “บุคลากรภาครัฐ” ของไทย ทั้งข้าราชการ เจ้าหน้าที่รัฐ ลูกจ้าง พนักงานรัฐวิสาหกิจ ล่าสุด ปี 2567 สำนักงบประมาณจัดสรรวงเงินไว้รอ 7.8 แสนล้านบาท เช็คข้อมูลเชิงลึกกระทรวงไหนได้มากสุด-น้อยสุด
ไม่นานมานี้มีประเด็นน่าสนใจเกี่ยวกับข้อสั่งการนายกรัฐมนตรี “เศรษฐา ทวีสิน” หลังจากได้เสนอในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2567 ที่ผ่านมา ขอให้ลดการบรรจุอัตรากำลังใหม่ โดยให้มีเฉพาะที่จำเป็นตามกรอบอัตรากำลัง ระเบียบและหลักเกณฑ์ที่สำนักงาน ก.พ. กำหนดไว้เท่านั้น
หลังนายกรัฐมนตรี รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับการพิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพ.ร.บ.งบประมาณ ปี 2567 และคณะอนุกรรมาธิการด้านต่าง ๆ ว่า ยังมีการตั้งงบประมาณซ้ำซ้อนกันในหลายหน่วยงาน เนื่องจากขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งงบประมาณรายจ่ายประจำยังคงมีสัดส่วนค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับงบประมาณรายจ่ายลงทุน
จึงขอให้ลดงบประมาณรายจ่ายที่ไม่จำเป็นต่าง ๆ ภายใต้การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ลงให้ได้ ซึ่งหนึ่งในรายการที่นายกฯ ต้องการให้ปรับลดลงนั่นก็คือ การขอให้ลดการบรรจุอัตรากำลังใหม่ เพื่อจะนำงบประมาณที่เกี่ยวกับบุคลากรที่ปรับลดลงนี้ ไปจัดสรรเป็นงบประมาณรายจ่ายลงทุน เพื่อใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศต่อไป
สำหรับ “งบประมาณรายจ่ายบุคลากร” นั้น ระเบียบว่าด้วยการโอนงบประมาณรายจ่ายบูรณาการและงบประมาณรายจ่ายบุคลากรระหว่างหน่วยรับงบประมาณ พ.ศ.2562 กำหนดคำนิยาม งบประมาณรายจ่ายบุคลากร มีหมายความว่า งบประมาณรายจ่ายที่ตั้งไว้ในแผนงานบุคลากรภาครัฐตามกฎหมายว่าด้วยงบประมาณรายจ่าย
ฐานเศรษฐกิจ ตรวจสอบข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับจำนวนข้าราชการและบุคลากรรัฐ พบข้อมูลของ สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (กพ.) สรุปภาพรวมกำลังคนภาครัฐประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 พบว่า ประเทศไทยมีกำลังคนภาครัฐ ทั้งสิ้น 3,199,106 คน แยกเป็น
- ข้าราชการ 1,775,812 คน
- กำลังคนประเภทอื่น เช่น ลูกจ้างชั่วคราว พนักงานรัฐวิสาหกิจ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานจ้าง ลูกจ้างประจำรวม 1,423,294 คน
โดยในปีงบประมาณ 2567 รัฐบาลได้มีการกำหนดงบประมาณรายจ่ายเอาไว้ 3.48 ล้านล้านบาท โดยจำนวนนี้ มีงบประมาณที่เป็นรายจ่ายบุคลาการไว้สูงถึง 785,957 ล้านบาท
ส่วนในปีงบประมาณ 2568 ยังไม่มีการจัดทำรายละเอียดงบประมาณที่เป็นรายจ่ายบุคลาการ แต่มีกรอบวงเงินเบื้องต้น คือ ภายใต้กรอบวงเงินรวม 3.6 ล้านล้านบาท โดยมีรายจ่ายประจำ 2,713,700 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณก่อน 180,873 ล้านบาท
ทั้งนี้ ฐานเศรษฐกิจ ยังได้ตรวจสอบข้อมูลการจัดทำงบประมาณประจำปี 2567 ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของรัฐสภา พบว่า มีการแสดงรายละเอียดของงบประมาณที่เป็นรายจ่ายบุคลาการ วงเงิน 785,957 ล้านบาท แยกเป็นรายกระทรวง และรายหน่วยรับงบประมาณ โดยเรียงจากกระทรวงหน่วยงานที่ใช้งบรายจ่ายในส่วนนี้มากที่สุดไปถึงน้อยที่สุด ดังนี้
- กระทรวงศึกษาธิการ มีรายจ่ายบุคลาการ 204,590 ล้านบาท
- กระทรวงสาธารณสุข มีรายจ่ายบุคลาการ 115,564 ล้านบาท
- กระทรวงกลาโหม มีรายจ่ายบุคลาการ 109,164 ล้านบาท
- กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีรายจ่ายบุคลาการ 79,465 ล้านบาท
- กระทรวงมหาดไทย มีรายจ่ายบุคลาการ 52,542 ล้านบาท
- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีรายจ่ายบุคลาการ 24,227 ล้านบาท
- กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีรายจ่ายบุคลาการ 11,248 ล้านบาท
- กระทรวงยุติธรรม มีรายจ่ายบุคลาการ 11,044 ล้านบาท
- กระทรวงการคลัง มีรายจ่ายบุคลาการ 13,178 ล้านบาท
- กระทรวงคมนาคม มีรายจ่ายบุคลาการ 9,694 ล้านบาท
- สำนักนายกรัฐมนตรี มีรายจ่ายบุคลาการ 7,056 ล้านบาท
- กระทรวงแรงงาน มีรายจ่ายบุคลาการ 3,953 ล้านบาท
- กระทรวงการต่างประเทศ มีรายจ่ายบุคลาการ 3,924 ล้านบาท
- กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีรายจ่ายบุคลาการ 2,861 ล้านบาท
- กระทรวงพาณิชย์ มีรายจ่ายบุคลาการ 2,697 ล้านบาท
- กระทรวงวัฒนธรรม มีรายจ่ายบุคลาการ 2,492 ล้านบาท
- กระทรวงอุตสาหกรรม มีรายจ่ายบุคลาการ 1,579 ล้านบาท
- กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม มีรายจ่ายบุคลาการ 1,801 ล้านบาท
- กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มีรายจ่ายบุคลาการ 1,785 ล้านบาท
- กระทรวงพลังงาน มีรายจ่ายบุคลาการ 870 ล้านบาท
นอกจากนี้ส่วนราชการที่ไม่สังกัดสำนักนายรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวง และหน่วยงานภายใต้การควบคุมดูแลของนายกรัฐมนตรี มีรายจ่ายบุคลาการรวม 88,042 ล้านบาท โดยเรียงจากมากที่สุดไปหาน้อยที่สุดในกลุ่มหน่วยงาน ดังนี้
- หน่วยงานของศาล มีรายจ่ายบุคลาการ 16,960 ล้านบาท
- หน่วยงานขององค์กรอิสระ และองค์กรอัยการ มีรายจ่ายบุคลาการ 13,996 ล้านบาท
- หน่วยงานของรัฐสภา มีรายจ่ายบุคลาการ 4,575 ล้านบาท
- รัฐวิสาหกิจ มีรายจ่ายบุคลาการ 2,319 ล้านบาท
- หน่วยงานอื่นของรัฐ มีรายจ่ายบุคลาการ 318 ล้านบาท