งบหายครึ่ง-ถนนพัง-ตึกถล่ม เอกชนชี้คอร์รัปชันทำไทยร่วงอันดับ

นางฐนิวรรณ กุลมงคล นายกสมาคมภัตตาคารไทย เปิดเผยกับ ‘ฐานเศรษฐกิจ’ ว่า สถานการณ์คอร์รัปชันของประเทศไทย หลังดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index: CPI) ล่าสุดสะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยตกลงมาอยู่อันดับที่ 116 ของโลก ได้คะแนนเพียง 33 จาก 100 คะแนน ต่ำกว่าหลายประเทศในภูมิภาคเดียวกัน สะท้อนถึงปัญหาเชิงโครงสร้างที่ยังไม่สามารถแก้ไขได้อย่างเป็นรูปธรรม

สาเหตุสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยมีคะแนนคอร์รัปชันอยู่ในระดับต่ำ เกิดจากกระบวนการบริหารงบประมาณภาครัฐ โดยเฉพาะในระดับการเมืองที่เปิดช่องให้เกิดการทุจริตตั้งแต่ต้นทาง ส่งผลให้เม็ดเงินภาษีของประชาชนไม่ถูกนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

จากประสบการณ์ที่พบเห็นในพื้นที่ต่างจังหวัด พบว่าโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานหลายแห่งมีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ควร ทั้งที่ใช้งบประมาณจำนวนมาก สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาคุณภาพงานที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งเชื่อมโยงกับระบบการจัดสรรงบประมาณและการดำเนินโครงการที่มีการเรียกรับผลประโยชน์ในหลายระดับ

ในกระบวนการเสนอโครงการพัฒนา เช่น การก่อสร้างถนนหรือโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ มักเริ่มจากการผลักดันของนักการเมือง ก่อนจะผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่เมื่อโครงการได้รับการอนุมัติ งบประมาณกลับถูกหักส่วนแบ่งตั้งแต่ต้นทาง ทำให้ผู้รับเหมาที่เข้ามาดำเนินงานต้องแบกรับต้นทุนแฝงจำนวนมาก

ผลที่ตามมาคือ งบประมาณที่ควรถูกนำไปใช้ในการก่อสร้างจริงลดลงอย่างมีนัยสำคัญ บางโครงการเหลือเงินใช้เพื่อการก่อสร้างเพียง 20–30% ของวงเงินทั้งหมด ส่งผลให้ผู้รับเหมาจำเป็นต้องลดคุณภาพวัสดุ แรงงาน และกระบวนการก่อสร้าง ซึ่งนำไปสู่ปัญหาโครงสร้างพื้นฐานชำรุดเสียหายง่าย และสร้างความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของประชาชนในระยะยาว

นางฐนิวรรณเปรียบเทียบว่า การลงทุนของภาคเอกชนแตกต่างจากโครงการของรัฐอย่างชัดเจน เนื่องจากเอกชนต้องรับผิดชอบต่อเงินลงทุนของตนเองโดยตรง จึงให้ความสำคัญกับมาตรฐาน ความแข็งแรง และความปลอดภัยในระยะยาว ขณะที่โครงการของรัฐกลับขาดกลไกความรับผิดชอบที่ชัดเจน ทำให้เกิดการตัดคุณภาพโดยไม่ต้องรับผลกระทบโดยตรง

ปัญหาคอร์รัปชันไม่ใช่เพียงประเด็นด้านจริยธรรม แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่บ่อนทำลายประเทศในทุกมิติ ทั้งความปลอดภัย คุณภาพชีวิตของประชาชน และศักยภาพในการพัฒนาเศรษฐกิจ พร้อมระบุว่า นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ประชาชน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ เริ่มตั้งคำถามและไม่ยอมรับระบบการเมืองแบบเดิม

สำหรับผลกระทบต่อการลงทุนจากต่างประเทศยอมรับว่าการที่ประเทศไทยมีอันดับคอร์รัปชันอยู่ในระดับต่ำ ย่อมกระทบต่อภาพลักษณ์และการตัดสินใจของนักลงทุนบางกลุ่ม โดยเฉพาะนักลงทุนที่ให้ความสำคัญกับธรรมาภิบาลและความโปร่งใส อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังคงมีจุดแข็งด้านโครงสร้างพื้นฐาน ตลาด และความพร้อมของแรงงาน ทำให้ยังเป็นประเทศที่น่าลงทุนสำหรับผู้ประกอบการที่ตั้งใจดำเนินธุรกิจอย่างสุจริต

ทั้งนี้อยากเรียกร้องให้ภาครัฐและนักการเมืองตระหนักว่า งบประมาณแผ่นดินคือเงินภาษีของประชาชน และผู้มีอำนาจจำเป็นต้องแสดงความรับผิดชอบในฐานะผู้รับมอบความไว้วางใจจากประชาชน หากนักการเมืองสามารถเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงบประมาณ ข้าราชการประจำและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็จะดำเนินงานไปในทิศทางเดียวกัน

ไม่ได้คาดหวังให้ระบบปลอดจากการทุจริตอย่างสมบูรณ์ แต่ต้องการเห็นการลดการรั่วไหลของงบประมาณให้อยู่ในระดับที่สังคมยอมรับได้ เพื่อให้เม็ดเงินส่วนใหญ่ยังคงถูกนำไปใช้พัฒนาประเทศอย่างแท้จริง

ในฐานะตัวแทนภาคธุรกิจร้านอาหารขอยืนยันว่าสมาคมภัตตาคารไทยไม่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับโครงการของรัฐ แต่ทำหน้าที่เป็นปากเสียงสะท้อนปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม พร้อมฝากความหวังไปยังรัฐบาลและนักการเมืองชุดปัจจุบันและอนาคต ให้เร่งแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันอย่างจริงจัง เพื่อไม่ให้กลายเป็นภาระที่บั่นทอนความมั่นคงและเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว