เตรียมธุรกิจสำหรับคนรุ่นต่อไป ...
หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่คนเริ่มทำ "ธุรกิจครอบครัว" ก็เพื่อที่จะได้มีมรดกเอาไว้ให้ลูกหลาน ซึ่งก็คือ ธุรกิจที่ทายาทสามารถเข้ามารับช่วงกิจการและสืบทอดต่อกันจากรุ่นสู่รุ่นต่อไปได้นั่นเอง อย่างไรก็ตาม ก่อนที่จะมีการรับช่วงกิจการก็ต้องนำสมาชิกในครอบครัวเข้ามาในบริษัทเสียก่อน และสิ่งสำคัญ คือ การมีกลยุทธ์ธุรกิจครอบครัวก่อนที่จะเริ่มนำสมาชิกในครอบครัวเข้ามา ทั้งนี้ ก็เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาทางการเงินและปัญหาส่วนตัวที่อาจเกิดขึ้นได้
นอกจากนี้ อุตสาหกรรมควบคุมบางประเภทก็ได้มีการกำหนดกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการจ้างงาน หรือ การจ้างสมาชิกในครอบครัวเอาไว้ ซึ่งหากไม่แน่ใจว่า กฎหมายที่บังคับใช้กับอุตสาหกรรมของตนมีอะไรบ้าง ให้ปรึกษากับที่ปรึกษาทางกฎหมายก่อนที่จะดำเนินการใด ๆ อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมตัวล่วงหน้า ผู้เชี่ยวชาญ David Rodeck ได้แนะนำเคล็ดลับ 4 ข้อ เกี่ยวกับวิธีเตรียมตัวเพื่อนำทายาทรุ่นใหม่เข้ามารับช่วงต่อธุรกิจครอบครัว ดังต่อไปนี้
1.ตั้งความคาดหวังที่ชัดเจน เมื่อนำสมาชิกในครอบครัวเข้ามาในธุรกิจต้องมีการกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของเขาหรือเธอไว้อย่างชัดเจน ควรตั้งความคาดหวังเกี่ยวกับผลการปฏิบัติงานเอาไว้แต่เนิ่น ๆ และจัดให้มีการทบทวนผลการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งการมีแนวทางและรายละเอียดที่มีความชัดเจนเหล่านี้จะช่วยป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจเกิดขึ้นได้
2.ปฏิบัติต่อพนักงานทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อรักษาขวัญและกำลังใจในที่ทำงาน ควรปฏิบัติต่อพนักงานที่เป็นสมาชิกในครอบครัวเช่นเดียวกับที่ปฏิบัติต่อพนักงานคนอื่น ๆ อาทิ การดึงดูดใจ โดยอาจให้สิทธิพิเศษแก่ญาติพี่น้องจะทำให้พนักงานที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวไม่พอใจ และอาจเพิ่มอัตราการลาออกมากขึ้น ดังนั้น เพื่อช่วยให้หลีกเลี่ยงการเลือกที่รักมักที่ชัง (การเล่นพรรคเล่นพวกที่แสดงออกกับญาติ หรือ เพื่อน โดยผู้มีอำนาจ) อาจมีการกำหนดนโยบายต่อต้านการเลือกที่รักมักที่ชัง โดยมีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนในการควบคุมการจ้างงานและการจัดการญาติ ๆ ตัวอย่างเช่น หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่สมาชิกในครอบครัวรายงานตรงต่อกันจะเป็นการดีที่สุด
ควรมีการยกย่องและให้รางวัลแก่สมาชิกในครอบครัวอย่างเหมาะสมเมื่อทำงานได้ยอดเยี่ยม และคำแนะนำสำหรับวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด คือ ถามตัวเองว่าจะทำเช่นเดียวกันกับพนักงานที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวหรือไม่ ก่อนที่จะดำเนินการใด ๆ ในเชิงบวกหรือเชิงลบก็ตาม
3.จัดการความขัดแย้งในครอบครัว ปัญหาที่เกิดขึ้นกับพนักงานที่เป็นสมาชิกในครอบครัวในที่ทำงานสามารถลํ้าเข้ามาในชีวิตส่วนตัวได้ พิจารณาว่าจะจัดการปัญหาในที่ทำงานอย่างไรก่อนที่มันจะเกิดขึ้น อาจต้องกำหนดกฎเกณฑ์ว่า เมื่อใดที่จะอนุญาตให้มีการอภิปรายปัญหาการทำงานกับสมาชิกในครอบครัว ตัวอย่างเช่น อาจเป็นความคิดที่ดีที่จะให้มีการประชุมครอบครัวได้แบบไม่มีจำกัด หรือหากมีปัญหาที่เกิดขึ้นซํ้า ๆ หรือ ปัญหาที่แก้ไขยากเป็นพิเศษ อาจขอความช่วยเหลือจากบุคคลที่ 3 ที่เชื่อถือได้และมีความเป็นอิสระ ให้ช่วยเป็นคนกลางในการอภิปรายให้
4.จัดทำแผนการสืบทอดกิจการ ต้องมีแผนการสืบทอดกิจการสำหรับผู้ที่จะเข้ามารับช่วงต่อธุรกิจเมื่อเจ้าของคนปัจจุบันจากไป ควรมีการสื่อสารอย่างชัดเจนถึงเป้าหมายที่ทายาทรุ่นต่อไปจำเป็นต้องทำให้สำเร็จก่อนที่จะได้รับการพิจารณาให้เข้าครอบครองธุรกิจ และจะดีมากหากพวกเขารู้ว่าจะคาดหวังอะไร และมันจะช่วยกระตุ้นให้พวกเขาทำงานได้ดีและเอาใจใส่ธุรกิจ นอกจากนี้ ควรมีการกำหนดแผนการสืบทอดกิจการในกรณีอื่นนอกเหนือจากการเกษียณเอาไว้ด้วย พิจารณาว่า ใครจะเข้ามารับช่วงต่อในกรณีที่เสียชีวิตอย่างกะทันหัน เนื่องจากการไม่วางแผนล่วงหน้าสำหรับสถานการณ์เช่นนี้ อาจทำให้ครอบครัวและธุรกิจอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบากในช่วงเวลาที่อารมณ์ความรู้สึกกำลังยํ่าแย่
แม้การวางแผนกลยุทธ์ธุรกิจครอบครัวอาจเป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่ก็สามารถจัดการได้หากใส่ใจแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่จะพัฒนาขึ้นเป็นปัญหาในที่สุดและยังจะทำให้สามารถทุ่มเทกำลังทั้งหมดในการสร้างความเติบโตให้กับธุรกิจได้อย่างเต็มที่ต่อไป
หน้า 31 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ | ฉบับ 3,438 ระหว่างวันที่ 27-30 มกราคม 2562
นอกจากนี้ อุตสาหกรรมควบคุมบางประเภทก็ได้มีการกำหนดกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการจ้างงาน หรือ การจ้างสมาชิกในครอบครัวเอาไว้ ซึ่งหากไม่แน่ใจว่า กฎหมายที่บังคับใช้กับอุตสาหกรรมของตนมีอะไรบ้าง ให้ปรึกษากับที่ปรึกษาทางกฎหมายก่อนที่จะดำเนินการใด ๆ อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมตัวล่วงหน้า ผู้เชี่ยวชาญ David Rodeck ได้แนะนำเคล็ดลับ 4 ข้อ เกี่ยวกับวิธีเตรียมตัวเพื่อนำทายาทรุ่นใหม่เข้ามารับช่วงต่อธุรกิจครอบครัว ดังต่อไปนี้
1.ตั้งความคาดหวังที่ชัดเจน เมื่อนำสมาชิกในครอบครัวเข้ามาในธุรกิจต้องมีการกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของเขาหรือเธอไว้อย่างชัดเจน ควรตั้งความคาดหวังเกี่ยวกับผลการปฏิบัติงานเอาไว้แต่เนิ่น ๆ และจัดให้มีการทบทวนผลการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งการมีแนวทางและรายละเอียดที่มีความชัดเจนเหล่านี้จะช่วยป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจเกิดขึ้นได้
2.ปฏิบัติต่อพนักงานทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อรักษาขวัญและกำลังใจในที่ทำงาน ควรปฏิบัติต่อพนักงานที่เป็นสมาชิกในครอบครัวเช่นเดียวกับที่ปฏิบัติต่อพนักงานคนอื่น ๆ อาทิ การดึงดูดใจ โดยอาจให้สิทธิพิเศษแก่ญาติพี่น้องจะทำให้พนักงานที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวไม่พอใจ และอาจเพิ่มอัตราการลาออกมากขึ้น ดังนั้น เพื่อช่วยให้หลีกเลี่ยงการเลือกที่รักมักที่ชัง (การเล่นพรรคเล่นพวกที่แสดงออกกับญาติ หรือ เพื่อน โดยผู้มีอำนาจ) อาจมีการกำหนดนโยบายต่อต้านการเลือกที่รักมักที่ชัง โดยมีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนในการควบคุมการจ้างงานและการจัดการญาติ ๆ ตัวอย่างเช่น หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่สมาชิกในครอบครัวรายงานตรงต่อกันจะเป็นการดีที่สุด
ควรมีการยกย่องและให้รางวัลแก่สมาชิกในครอบครัวอย่างเหมาะสมเมื่อทำงานได้ยอดเยี่ยม และคำแนะนำสำหรับวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด คือ ถามตัวเองว่าจะทำเช่นเดียวกันกับพนักงานที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวหรือไม่ ก่อนที่จะดำเนินการใด ๆ ในเชิงบวกหรือเชิงลบก็ตาม
3.จัดการความขัดแย้งในครอบครัว ปัญหาที่เกิดขึ้นกับพนักงานที่เป็นสมาชิกในครอบครัวในที่ทำงานสามารถลํ้าเข้ามาในชีวิตส่วนตัวได้ พิจารณาว่าจะจัดการปัญหาในที่ทำงานอย่างไรก่อนที่มันจะเกิดขึ้น อาจต้องกำหนดกฎเกณฑ์ว่า เมื่อใดที่จะอนุญาตให้มีการอภิปรายปัญหาการทำงานกับสมาชิกในครอบครัว ตัวอย่างเช่น อาจเป็นความคิดที่ดีที่จะให้มีการประชุมครอบครัวได้แบบไม่มีจำกัด หรือหากมีปัญหาที่เกิดขึ้นซํ้า ๆ หรือ ปัญหาที่แก้ไขยากเป็นพิเศษ อาจขอความช่วยเหลือจากบุคคลที่ 3 ที่เชื่อถือได้และมีความเป็นอิสระ ให้ช่วยเป็นคนกลางในการอภิปรายให้
4.จัดทำแผนการสืบทอดกิจการ ต้องมีแผนการสืบทอดกิจการสำหรับผู้ที่จะเข้ามารับช่วงต่อธุรกิจเมื่อเจ้าของคนปัจจุบันจากไป ควรมีการสื่อสารอย่างชัดเจนถึงเป้าหมายที่ทายาทรุ่นต่อไปจำเป็นต้องทำให้สำเร็จก่อนที่จะได้รับการพิจารณาให้เข้าครอบครองธุรกิจ และจะดีมากหากพวกเขารู้ว่าจะคาดหวังอะไร และมันจะช่วยกระตุ้นให้พวกเขาทำงานได้ดีและเอาใจใส่ธุรกิจ นอกจากนี้ ควรมีการกำหนดแผนการสืบทอดกิจการในกรณีอื่นนอกเหนือจากการเกษียณเอาไว้ด้วย พิจารณาว่า ใครจะเข้ามารับช่วงต่อในกรณีที่เสียชีวิตอย่างกะทันหัน เนื่องจากการไม่วางแผนล่วงหน้าสำหรับสถานการณ์เช่นนี้ อาจทำให้ครอบครัวและธุรกิจอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบากในช่วงเวลาที่อารมณ์ความรู้สึกกำลังยํ่าแย่
แม้การวางแผนกลยุทธ์ธุรกิจครอบครัวอาจเป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่ก็สามารถจัดการได้หากใส่ใจแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่จะพัฒนาขึ้นเป็นปัญหาในที่สุดและยังจะทำให้สามารถทุ่มเทกำลังทั้งหมดในการสร้างความเติบโตให้กับธุรกิจได้อย่างเต็มที่ต่อไป
หน้า 31 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ | ฉบับ 3,438 ระหว่างวันที่ 27-30 มกราคม 2562
