thansettakij
thansettakij
ปิดสวิตช์ฝุ่นพิษ PM 2.5! ผ่าแผน 'พลังงานจิ๋ว SMR' อาวุธลับทวงคืนฟ้าใส อย่างยั่งยืน

ปิดสวิตช์ฝุ่นพิษ PM 2.5! ผ่าแผน 'พลังงานจิ๋ว SMR' อาวุธลับทวงคืนฟ้าใส อย่างยั่งยืน

18 พ.ย. 69 | 03:45 น.
อัปเดตล่าสุด :18 พ.ย. 69 | 03:45 น.

ปิดสวิตช์ฝุ่นพิษ PM 2.5! ผ่าแผน 'พลังงานจิ๋ว SMR' อาวุธลับทวงคืนฟ้าใส อย่างยั่งยืน โดย นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) คอลัมน์ เข็มทิศความปลอดภัยนิวเคลียร์

 

เบื่อและเครียดไหมครับที่ทุกๆ ปีพอถึงหน้าหนาวทีไร เราต้องมานั่งลุ้นค่าฝุ่น PM 2.5 ซื้อหน้ากากอนามัยตุนไว้ กักตัวในบ้านเปิดเครื่องฟอกอากาศ? การแก้ปัญหาแบบนี้คือการตั้งรับที่ปลายเหตุครับ เพราะตราบใดที่ประเทศเรายังต้อง "เผา" ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ และน้ำมันดีเซล เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ต้นตอของควันดำและฝุ่นพิษก็ยังคงลอยวนอยู่เหนือหัวพวกเรา!

แต่วันนี้ ประเทศไทยจะไม่ยอมจำนนต่อฝุ่นพิษอีกต่อไป! ภายใต้การนำทัพของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ท่านได้ประกาศลั่นกลองรบ ดันนโยบาย "Innovation Power Up" พลิกโฉมไทยจาก "ผู้ซื้อ" สู่ "ผู้สร้างนวัตกรรม"

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวง อว. ได้ชี้เป้าอย่างชัดเจนว่า "เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) คืออาวุธลับที่จะเข้ามาดับเครื่องยนต์ผลิตฝุ่นพิษของประเทศ และแก้ปัญหา PM 2.5 อย่างเป็นรูปธรรมที่สุด!"

หลายคนอาจสงสัยว่า "นิวเคลียร์" จะมาเกี่ยวอะไรกับ "ฝุ่น PM 2.5"? สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอพาทุกท่านไปไขความลับและกางแผนที่อนาคต (Roadmap) ที่อ่านจบแล้วคุณจะว้าวว่า... เทคโนโลยีนี้มันสุดยอดแค่ไหน!

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)

 

เวทมนตร์แห่ง Zero Combustion : ไร้การเผาไหม้ = ไร้ฝุ่นควัน 100% 

เคล็ดลับของพลังงานนิวเคลียร์คือ มันผลิตความร้อนมหาศาลจากการแตกตัวของอะตอม (ปฏิกิริยาฟิชชัน) โดย "ไม่มีการเผาไหม้เลยแม้แต่นิดเดียว" (Zero Combustion) จึงไม่มีการพ่นฝุ่น PM 2.5, ก๊าซไข่เน่า (SO2) หรือก๊าซเรือนกระจกใดๆ ออกสู่ชั้นบรรยากาศตลอดอายุการใช้งาน! ลองจินตนาการดูสิครับว่า ถ้าเรายกเอา SMR ไปตั้งแทนที่หม้อต้มไอน้ำยักษ์ที่ใช้ถ่านหินในนิคมอุตสาหกรรม ควันดำจากปล่องโรงงานจะหายวับไปในพริบตา!

และเพื่อสานต่อนโยบายของ ศ.ดร.ยศชนัน ในบทบาทประธานคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวง อว. ได้เตรียม "แผนบูรณาการข้ามเทคโนโลยี" เพื่อล้างบางฝุ่นพิษ ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ดังนี้

แผนระยะสั้น (1 - 5 ปี): ยุคแห่งดิจิทัลชี้เป้า โครงข่ายอัจฉริยะ 
ก่อนที่โรงไฟฟ้าจะสร้างเสร็จ เราต้องใช้เทคโนโลยีนำทางเตรียมพื้นที่ให้เป๊ะที่สุด

  • AI และดาวเทียมสแกนหาตัวการ (AI-Driven Siting) : สอดรับนโยบายอธิปไตยทางอวกาศของ อว. เราจะใช้ปัญญาประดิษฐ์และดาวเทียมสัญชาติไทย สแกนดูเลยว่า "นิคมอุตสาหกรรมไหนปล่อยฝุ่น PM 2.5 ดุเดือดที่สุด" เพื่อล็อกเป้าหมายเตรียมนำ SMR ไปตั้งเสียบแทนโรงไฟฟ้าฟอสซิลเดิม (Repurposing) แก้ปัญหาได้ตรงจุดสุดๆ!
  • โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) : อัปเกรดสายส่งไฟฟ้าให้ฉลาดขึ้น เพื่อผสมผสานพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับแบตเตอรี่ เป็นการซ้อมระบบให้ฟิตปั๋ง เตรียมรับ SMR ที่จะมาเป็น "พลังงานฐานที่สะอาดและเสถียร" ตลอด 24 ชั่วโมง

แผนระยะยาว (5-15 ปีขึ้นไป) : พลิกโฉมประเทศ สู่ยุคไร้ฝุ่นอย่างแท้จริง
เมื่อ SMR เริ่มจ่ายไฟ (ตามกรอบแผน PDP 2026) ประเทศไทยจะล้ำหน้าไปอีกขั้น:

  • กองทัพรถบรรทุก "ไฮโดรเจนสีชมพู" (Pink Hydrogen Fleet) : รู้หรือไม่? รถบรรทุกดีเซลคือตัวการหลักของ PM 2.5 บนถนน! นโยบายท่านรองนายกฯ มุ่งนำความร้อนสูงปรี๊ดจาก SMR ไปแยกน้ำเพื่อผลิต "ไฮโดรเจนสีชมพู" ต้นทุนต่ำป้อนให้รถบรรทุกและรถไฟเซลล์เชื้อเพลิง เปลี่ยนควันดำควันเหม็นให้กลายเป็นแค่ "ไอน้ำ" บริสุทธิ์!
  • คู่หูดูโอ้ นิวเคลียร์-โซลาร์ (Nuclear-Renewable Hybrid) : SMR จะทำงานเข้าขากับโซลาร์เซลล์แบบไร้รอยต่อ ตอนกลางวันแดดเปรี้ยง SMR จะลดการจ่ายไฟแล้วเอาความร้อนไปทำน้ำจืด แต่พอกลางคืนแดดหมด SMR ก็เร่งเครื่องจ่ายไฟทันที ทำให้เราไม่ต้องง้อโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติมาเดินเครื่องพ่นมลพิษสำรองไฟอีกต่อไป
  • เครื่องฟอกอากาศไซส์ยักษ์ระดับประเทศ (Direct Air Capture) : เทคโนโลยีดูดซับคาร์บอนและฝุ่นจากอากาศโดยตรงนั้นกินไฟมหาศาล การใช้ SMR จ่ายไฟให้เครื่องนี้ จะเปลี่ยนประเทศไทยให้กลายเป็นเครื่องฟอกอากาศขนาดยักษ์ที่ยั่งยืนสุดๆ!

ข้อเสนอเชิงนโยบาย: เข็มทิศสู่ฟ้าใส ภายใต้การดูแลของ ปส.

เพื่อให้ฝันนี้เป็นจริง สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ขอเสนอ 3 นโยบายสำคัญ และจะขับเคลื่อนผ่านคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ และสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม เพื่อเสนอต่อคณะคณะรัฐมนตรีต่อไป:

  •  ยุทธศาสตร์ "เปลี่ยนผ่านเพื่อฟ้าใส" (Repurposing for Clean Air) : รัฐต้องใช้ AI ประเมินพื้นที่โรงไฟฟ้าถ่านหินเดิมที่หมดอายุ เพื่อเปลี่ยนเป็นพื้นที่ตั้ง SMR ซึ่งจะช่วยประหยัดค่าสายส่งมหาศาล แถมยังลดฝุ่นพิษในชุมชนอุตสาหกรรมได้แบบถอนรากถอนโคน
  •  ขยายเป้าหมาย "นิวเคลียร์เพื่ออุตสาหกรรมและไฮโดรเจน" : ต้องบรรจุลงในแผนชาติว่า SMR ไม่ได้มีไว้แค่ปั่นไฟ แต่ต้องผลิต "ไอน้ำความร้อนสูง" และ "ไฮโดรเจน" ด้วย เพื่อดึงดูดบริษัทระดับโลกที่อยากได้ฐานการผลิตพลังงานสะอาด 100%
  • กำกับดูแลสุดล้ำ (Regulatory Modernization) : ปส. จะอัปเกรดกฎเกณฑ์ให้ทันสมัย โดยเอาเกณฑ์ "การลดฝุ่น PM 2.5" เข้าไปรวมในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EHIA) เพื่อรับประกันว่าเทคโนโลยีที่ดีที่สุดเท่านั้นที่จะได้ไปต่อ

กางแผนที่ปฏิบัติการ (Actionable Implementation Roadmap): จากนโยบายสู่หน้างานจริง

เพื่อเปลี่ยนวิสัยทัศน์บนหน้ากระดาษให้กลายเป็นความจริง ปส. ได้วางกลไกการทำงานระดับประเทศที่จับต้องได้ ดังนี้:

  • บูรณาการกลไกบัญชาการระดับชาติ : ผลักดันการจัดตั้งองค์กรขับเคลื่อนระดับชาติ (NEPIO) หรือกลไกเทียบเท่า ภายในปี 2570 เพื่อเป็นเจ้าภาพหลักในการประสานงานระหว่างกระทรวงพลังงาน อว. กฟผ. และหน่วยงานความมั่นคง
  • ตั้งศูนย์จัดการร่วมแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) : ปส. จะจัดตั้ง "ศูนย์จัดการร่วม" ด้านการกำกับดูแลโรงไฟฟ้า SMR เพื่อบูรณาการใบอนุญาตกว่า 40 ฉบับเข้าด้วยกัน ลดความซ้ำซ้อน เร่งรัดการดำเนินงาน และสร้างความโปร่งใสให้นักลงทุน
  • เปิดพื้นที่รับฟังและศูนย์ข้อมูล SMR แห่งชาติ : จัดตั้ง National SMR Knowledge Hub เพื่อชี้แจงข้อเท็จจริง หักล้างข่าวปลอม (Fact-check) พร้อมลงพื้นที่ทำ Stakeholder Mapping อย่างเป็นระบบ เพื่อรับฟังและตอบทุกข้อกังวลของชุมชนอย่างเป็นธรรม โดยไม่มุ่งเน้นแค่การโฆษณาชวนเชื่อ
  • ยกระดับผู้ประกอบการไทย (Supply Chain Upgrade) : เดินหน้าเตรียมความพร้อมภาคเอกชนและอุตสาหกรรมชิ้นส่วนของไทย ให้ได้ใบรับรองมาตรฐานระดับ Nuclear-grade (เช่น ASME Section III) เพื่อให้คนไทยเป็น "ผู้สร้างและรับผลประโยชน์" จากห่วงโซ่อุปทานนี้อย่างแท้จริง

ภายใต้การขับเคลื่อนของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ขอย้ำคติประจำใจว่า "ความปลอดภัยของประชาชน คือรากฐานของทุกนวัตกรรม" หากเราก้าวเดินด้วยวิทยาศาสตร์และมาตรฐานสากล พลังงานนิวเคลียร์ SMR จะพลิกโฉมประเทศ ทวงคืนลมหายใจที่สะอาด และมอบ "ฟ้าใสๆ" ให้ลูกหลานชาวไทยตลอดไปครับ!

เอกสารอ้างอิงและแหล่งข้อมูลเชิงประจักษ์:

  • International Atomic Energy Agency (IAEA). (2025). Nuclear Power and its Role in Air Pollution Eradication and Climate Change Mitigation.
  • World Health Organization (WHO). (2024). Global Air Quality Guidelines and the Health Impacts of PM2.5 Exposure.
  • กระทรวงพลังงาน. (2569). (ร่าง) แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2569-2593 (PDP 2026).
  • U.S. Department of Energy (DOE). (2025). Advanced Nuclear Reactors and the Pink Hydrogen Economy: Opportunities for Decarbonizing Heavy Transport.
  • International Atomic Energy Agency (IAEA). (2024). Milestones in the Development of a National Infrastructure for Nuclear Power. IAEA Nuclear Energy Series No. NG-G-3.1 (Rev. 2).
  • สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) และ กฟผ. (2569). (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์การสร้างความเข้าใจ การสื่อสาร การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และความร่วมมือด้าน SMR ของประเทศ พ.ศ. 2570–2574.
  •  U.S. Nuclear Regulatory Commission (NRC). (2023). 10 CFR 50.160 – Emergency Preparedness for Small Modular Reactors and Other New Technologies.
  • คณะกรรมการนโยบายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ. (2568). แผนที่นำทางลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ (Thailand NDC Roadmap) สู่เป้าหมาย Carbon Neutrality.