ทรัมป์งัด ม.301 สอบ 16 คู่ค้าพ่วง "ไทย" ปมการค้าไม่เป็นธรรม

วันที่ 12 มีนาคม 2569 สำนักข่าวรอยเตอร์สและสื่อต่างประเทศรายงานว่า รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ได้เดินหน้ามาตรการทางการค้าแบบเชิงรุกด้วยการประกาศเปิดการสอบสวนตาม มาตรา 301 ต่อ 16 คู่ค้าหลัก รวมถึง “ประเทศไทย” โดยมุ่งเป้าไปที่ประเด็นการผลิตส่วนเกินและการค้าที่ไม่เป็นธรรม หวังสร้างแรงกดดันใหม่หลังศาลฎีกาสหรัฐฯ สั่งเบรกภาษีนำเข้าเดิมเมื่อเดือนที่ผ่านมา

นายเจมีสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ระบุว่าการสอบสวนในครั้งนี้แบ่งออกเป็น 2 ส่วนสำคัญโดยประกอบไปด้วย การสอบสวน 16 เขตเศรษฐกิจ เกี่ยวกับปมกำลังการผลิตส่วนเกิน โดยสหรัฐฯ จะตรวจสอบประเทศที่มีตัวเลขเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ สูงอย่างต่อเนื่อง หรือมีโครงสร้างการผลิตที่ "ล้นเกิน" ความต้องการในประเทศ จนนำไปสู่การทะลักของสินค้าราคาถูกเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ โดยรายชื่อที่ถูกเพ่งเล็ง ได้แก่ ไทย, จีน, สหภาพยุโรป, ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, ไต้หวัน, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, สิงคโปร์, กัมพูชา, บังกลาเทศ, อินเดีย, เม็กซิโก, นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์

อีกส่วนคือการสอบสวนกว่า 60 ประเทศ เกี่ยวกับปมแรงงานบังคับ ซึ่งเป็นการยกระดับความเข้มงวดด้านสิทธิมนุษยชน โดยจะตรวจสอบว่าสินค้าที่ส่งเข้าสหรัฐฯ มีส่วนพัวพันกับการใช้แรงงานบังคับหรือไม่ หากพบความผิด สหรัฐฯ อาจสั่งแบนสินค้าหรือเพิ่มภาษีนำเข้าทันที

ทั้งนี้ USTR ได้วางกรอบเวลาการทำงานอย่างรวดเร็วเพื่อให้ได้ข้อสรุปก่อนที่ภาษีนำเข้าชั่วคราวเดิมจะหมดอายุในเดือนกรกฎาคมนี้ โดยจะมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคธุรกิจ  จนถึงวันที่ 15 เมษายน 2569 และเริ่มการเปิดไต่สวนสาธารณะ (Public Hearing) ประมาณวันที่  5 พฤษภาคม 2569
 

นักวิเคราะห์ประเมินว่า การหยิบมาตรา 301 มาใช้ในครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องเหนือความคาดหมาย แต่เป็นกลยุทธ์ของทรัมป์ในการสร้าง "อำนาจต่อรอง" เพื่อบีบให้คู่ค้ากลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาเพื่อลดการขาดดุลการค้าของสหรัฐฯ สำหรับผู้ประกอบการไทย นี่คือสัญญาณเตือนให้เร่งทบทวนมาตรฐานแรงงานและตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานให้โปร่งใส ก่อนที่กำแพงภาษีรอบใหม่จะเริ่มบังคับใช้ในช่วงซัมเมอร์นี้