TMA เปิดอันดับดิจิทัล-AI ไทยติดอันดับ 43 ชี้เร่งปรับกติกา-สร้างความเชื่อมั่น

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย (TMA) เปิดเผยผลการจัดอันดับขีดความสามารถในการแข่งขันด้านดิจิทัลและ AI  ประจำปี 2569 หรือ WDAIR 2026 ซึ่งจัดทำโดยศูนย์ความสามารถในการแข่งขันโลกของ IMD ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พบว่า ไทยอยู่ในอันดับ 43 จาก 70 เขตเศรษฐกิจทั่วโลก โดยมีเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานเป็นจุดแข็ง ขณะที่การกำกับดูแลเป็นด้านที่ไทยได้อันดับต่ำที่สุดใน 5 ปัจจัยหลัก

IMD ปรับเกณฑ์รับ AI ใช้ 88 ตัวชี้วัด

ปีนี้ IMD ปรับรายงานจาก World Digital Competitiveness Ranking (WDCR) เป็น WDAIR เพื่อให้ครอบคลุมความพร้อมด้าน AI โดยเพิ่มปัจจัยหลักจาก 3 เป็น 5 ด้าน รวม 15 ปัจจัยย่อยและ 88 ตัวชี้วัด พร้อมขยายการประเมินจาก 69 เป็น 70 เขตเศรษฐกิจ

การเปรียบเทียบกับปีก่อนจึงต้องใช้ข้อมูลที่ IMD คำนวณใหม่ภายใต้เกณฑ์ที่ปรับปรุง เนื่องจากทั้งโครงสร้างการประเมินและจำนวนเขตเศรษฐกิจเปลี่ยนไปจากรายงาน WDCR 2025

สหรัฐฯ ครองอันดับ 1 สิงคโปร์ติดท็อป 5 ทุกปัจจัย

สหรัฐฯ ครองอันดับ 1 ด้วยแรงหนุนจากการลงทุนขนาดใหญ่ ภาคเทคโนโลยีที่เข้มแข็ง และกฎระเบียบที่ผ่อนคลาย ตามด้วยสิงคโปร์อันดับ 2 ซึ่งเป็นเขตเศรษฐกิจเดียวที่ติด 5 อันดับแรกครบทุกปัจจัย และเนเธอร์แลนด์อันดับ 3 ส่วนจีนอยู่ในอันดับ 7 โดยมีภาครัฐเป็นกลไกสำคัญในการผลักดันการใช้ AI ในวงกว้าง

รายงานชี้ว่าแต่ละเขตเศรษฐกิจมีแนวทางสร้างความพร้อมแตกต่างกัน โดยกลุ่มประเทศยุโรปให้ความสำคัญกับการคุ้มครองผู้บริโภค ธรรมาภิบาล และความปลอดภัย ส่วนเงื่อนไขที่ช่วยให้ AI ขยายผลทางเศรษฐกิจได้คือการลดต้นทุนการทดลองใช้ ทำให้เชื่อมเข้ากับระบบงานได้ง่าย และสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยให้ประชาชนและผู้บริโภค

เปิด 5 อันดับไทย โครงสร้างพื้นฐานเด่น กำกับดูแลรั้งที่ 55

• เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน อันดับ 23 เป็นด้านที่ไทยทำอันดับได้ดีที่สุด โดยการลงทุนด้านทุนและ AI อยู่ที่อันดับ 12 กรอบโครงสร้างเทคโนโลยีอันดับ 24 และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการวิจัยอันดับ 32 ตัวชี้วัดที่โดดเด่น ได้แก่ มูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดของกลุ่มหุ้นเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่ออันดับ 6 การลงทุนในโทรคมนาคมอันดับ 9 และการใช้หุ่นยนต์ในการศึกษาและการวิจัยและพัฒนาอันดับ 12
• ประสิทธิภาพ อันดับ 31 แนวปฏิบัติอยู่ที่อันดับ 24 การประยุกต์ใช้ AI ในภาคธุรกิจอันดับ 26 และความคล่องตัวของธุรกิจอันดับ 48 ขณะที่ดัชนีความพร้อมด้านเครือข่าย ซึ่งเป็นตัวชี้วัดใหม่ อยู่ที่อันดับ 61
• การพัฒนากำลังคน อันดับ 39 การศึกษาและการฝึกอบรมอยู่ที่อันดับ 33 บุคลากรที่มีความสามารถอันดับ 35 และความพร้อมด้าน AI อันดับ 43 ไทยมีจุดแข็งด้านสัดส่วนผู้สำเร็จการศึกษาสาย STEM ที่อยู่ในอันดับ 7 ของโลก ขณะที่ผลประเมินด้านการจ้างงานในสายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียังตามหลังจุดแข็งด้านการผลิตบัณฑิต
• ค่านิยม อันดับ 47 ทัศนคติทางสังคมอยู่ที่อันดับ 44 ความไว้วางใจอันดับ 46 และความปลอดภัยทางไซเบอร์และจริยธรรม AI อันดับ 58 ส่วนตัวชี้วัดการติดตามสื่อสังคมออนไลน์โดยภาครัฐอยู่ที่อันดับ 60
• การกำกับดูแล อันดับ 55 กรอบกฎหมายและระเบียบข้อบังคับอยู่ที่อันดับ 50 การกำกับดูแลด้านดิจิทัลและ AI อันดับ 55 และภาวะผู้นำภาครัฐอันดับ 59

TMA เสนอ 3 ทางใช้ AI เพิ่มผลิตภาพและสร้างความเชื่อมั่น

TMA ประเมินว่าไทยมีความพร้อมด้านการลงทุนเทคโนโลยีของภาคเอกชนและการเปิดรับ AI แต่ยังมีข้อจำกัดด้านการกำกับดูแลและค่านิยม โดยเฉพาะความปลอดภัยทางไซเบอร์ จริยธรรม AI และความไว้วางใจ

นางกมลทรรศน์ นลินทรางกูร กรรมการบริหาร TMA กล่าวว่า ความสามารถในการแข่งขันในยุค AI ขึ้นอยู่กับการนำเทคโนโลยีไปสร้างมูลค่าใหม่ เพิ่มผลิตภาพ และขับเคลื่อนนวัตกรรม โดยบุคลากรมีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนศักยภาพของ AI ให้เกิดผลทางเศรษฐกิจ

TMA เสนอ 3 แนวทางเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของไทย ได้แก่

1. พัฒนาคนและองค์กรให้ใช้ AI สร้างมูลค่า เพิ่มทักษะบุคลากรทุกระดับ เพื่อใช้ AI เพิ่มผลิตภาพ พัฒนานวัตกรรม และสร้างโมเดลธุรกิจใหม่
2. ยกระดับการกำกับดูแลและสร้างความเชื่อมั่น วางกติกาที่เหมาะสม ควบคู่กับการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ การคุ้มครองข้อมูล และการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม
3. เชื่อมความร่วมมือภาครัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา เชื่อมโยงนโยบาย งานวิจัย การพัฒนาบุคลากร และการประยุกต์ใช้ AI ในภาคธุรกิจ เพื่อขยายผลไปสู่การสร้างนวัตกรรมและมูลค่าทางเศรษฐกิจ

นางกมลทรรศน์ กล่าวทิ้งท้ายว่า ไทยต้องก้าวไปสู่การเป็นผู้สร้างคุณค่าจาก AI โดยมีคนเป็นหัวใจสำคัญ ใช้ความเชื่อมั่นเป็นรากฐาน และอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันระยะยาว