SCB 10X เปิด 6 แนวคิดองค์กรรับมือการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI

เอสซีบี เท็นเอกซ์ (SCB 10X) บริษัทด้านการลงทุนในเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก (Disruptive Technology) ภายใต้กลุ่มเอสซีบีเอกซ์ (SCBX Group) เปิด 6 แนวคิดสำคัญจาก “AI-VOLUTION The Series 2026” ซีรีส์เนื้อหาออนไลน์ที่รวบรวมมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ ผู้ก่อตั้ง นักลงทุน และผู้บริหารจากองค์กรเทคโนโลยีระดับโลก เพื่อสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของ AI ที่กำลังส่งผลต่อผลิตภัณฑ์ โมเดลธุรกิจ และรูปแบบการทำงานขององค์กร

AI-VOLUTION The Series 2026 ต่อยอดจาก “AI-VOLUTION Virtual Summit 2025” ซึ่งจัดขึ้นในปีที่ผ่านมาและมีผู้เข้าร่วมกว่า 5,000 คน จาก 88 ประเทศทั่วโลก พร้อมยอดรับชมสะสมมากกว่า 700,000 ครั้ง

สำหรับปี 2569 SCB 10X ปรับรูปแบบจากงานสัมมนาประจำปีมาเป็นซีรีส์ออนไลน์รายเดือนตลอดทั้งปี เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมติดตามเทรนด์ AI และผลกระทบต่อภาคธุรกิจอย่างต่อเนื่อง โดย 6 ตอนแรกมียอดรับชมรวมมากกว่า 100,000 ครั้ง สะท้อนความสนใจต่อการนำ AI ไปประยุกต์ใช้จริง

จากบทสนทนาและการวิเคราะห์ของผู้เชี่ยวชาญในซีรีส์ ทีม Tech Intelligence ของ SCB 10X ได้ตกผลึกเป็น 6 แนวคิดสำคัญที่องค์กรควรจับตาในช่วงการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI

AI ลดต้นทุนการสร้าง แต่เพิ่มค่าของ “วิจารณญาณ”

แนวคิดแรกมองว่า เมื่อ AI เข้ามาช่วยพัฒนาซอฟต์แวร์ สร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ รายงาน งานออกแบบ และคอนเทนต์ได้รวดเร็วขึ้น ต้นทุนในการสร้างผลงานพื้นฐานจะลดลง ทำให้ความได้เปรียบทางการแข่งขันไม่ได้อยู่ที่ความสามารถในการผลิตเพียงอย่างเดียว

สิ่งที่มีความสำคัญมากขึ้นคือความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง การสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีความแตกต่าง รวมถึง “วิจารณญาณ” ในการประเมินว่าสิ่งใดมีคุณภาพ น่าเชื่อถือ และสามารถสร้างคุณค่าได้จริง

เมื่อ AI ทำให้ทุกองค์กรสามารถผลิตงานได้รวดเร็วขึ้น ความสามารถในการแยกแยะคุณภาพและตัดสินใจเลือกสิ่งที่เหมาะสมจึงอาจกลายเป็นปัจจัยสร้างความแตกต่างที่สำคัญกว่า “ความเร็วในการผลิต”

ใช้ AI รายบุคคล ยังไม่เท่ากับสร้าง “ความทรงจำองค์กร”

อีกประเด็นสำคัญคือ แม้ AI จะช่วยให้พนักงานเข้าถึงข้อมูลและสนับสนุนการทำงานได้มากขึ้น แต่ความรู้และประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในระดับบุคคลอาจสูญหายไปพร้อมกับพนักงานเมื่อออกจากองค์กร

แนวคิดเรื่อง “Institutional Memory” หรือความทรงจำขององค์กร จึงเข้ามามีบทบาท โดยระบบ Enterprise AI สามารถช่วยจัดเก็บไม่เพียงผลลัพธ์ของงาน แต่รวมถึงเหตุผลและกระบวนการคิดเบื้องหลังการตัดสินใจ

ตัวอย่างที่ถูกนำมาพูดถึงในซีรีส์คือแนวทางของระบบ AI ของบริษัทอย่าง Ema ซึ่งสะท้อนถึงการนำ AI มาช่วยเก็บองค์ความรู้จากกระบวนการทำงาน เพื่อให้องค์กรสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นกลับมาเชื่อมโยงและค้นหารูปแบบหรืออินไซต์ใหม่ที่อาจไม่เคยถูกค้นพบมาก่อน

ซอฟต์แวร์เปลี่ยนจาก “กดใช้” สู่ “บอกผลลัพธ์ที่ต้องการ”

รูปแบบการใช้งานซอฟต์แวร์กำลังเปลี่ยนจากการที่ผู้ใช้ต้องเรียนรู้เมนู Dashboard และขั้นตอนต่างๆ ไปสู่การสื่อสารกับ AI Agents และระบุเพียงผลลัพธ์ที่ต้องการ จากนั้นให้ระบบเป็นผู้กำหนดขั้นตอนการดำเนินงาน

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวไม่ได้กระทบเฉพาะประสบการณ์ใช้งาน แต่ยังอาจเปลี่ยนโมเดลธุรกิจของบริษัทซอฟต์แวร์ จากเดิมที่คิดค่าบริการตามจำนวนผู้ใช้งานหรือ Software Seats ไปสู่การประเมินมูลค่าจากผลลัพธ์ที่ระบบสามารถส่งมอบได้จริง

ทีม Venture Capital ของ SCB 10X จึงให้ความสนใจกับบริษัทเทคโนโลยีเกิดใหม่ที่กำลังพัฒนารูปแบบประสบการณ์ผู้ใช้และโมเดลการคิดค่าบริการที่แตกต่างจากซอฟต์แวร์ในรูปแบบเดิม

AI Agent อาจกลายเป็น “ลูกค้า” รายใหม่ของธุรกิจ

การเติบโตของการซื้อสินค้าและบริการผ่านระบบที่ขับเคลื่อนด้วย AI กำลังสร้างโจทย์ใหม่ให้กับภาคธุรกิจ เพราะในอนาคต AI Agent อาจเข้ามาทำหน้าที่ค้นหา เปรียบเทียบ และตัดสินใจแทนมนุษย์

อย่างไรก็ตาม ประสบการณ์ดิจิทัลของธุรกิจส่วนใหญ่ยังถูกออกแบบมาเพื่อให้มนุษย์เป็นผู้ใช้งาน ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อรองรับ AI Agent โดยตรง

เมื่อเส้นทางการใช้งานหรือช่องทางที่ออกแบบไว้ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของ AI ได้ ระบบอาจต้องหาวิธีอื่นเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ดังนั้น ธุรกิจจึงจำเป็นต้องเตรียมโครงสร้างพื้นฐานและประสบการณ์ดิจิทัลให้พร้อมรองรับ “ลูกค้าที่เป็น AI” ตั้งแต่ต้น

Pilot สำเร็จ ไม่ได้แปลว่า AI พร้อมใช้งานจริง

การพิสูจน์ว่า AI สามารถทำงานเฉพาะด้านได้สำเร็จในระดับโครงการทดลอง หรือ Pilot เป็นเพียงจุดเริ่มต้น เพราะเมื่อขยายการใช้งานไปในระดับองค์กร ระบบจะต้องรับมือกับปริมาณงานที่แตกต่าง ข้อมูลที่ไม่แน่นอน สถานการณ์ที่ซับซ้อน และข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

ความพร้อมของ AI จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพของโมเดลเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีการกำหนดความรับผิดชอบในการตัดสินใจอย่างชัดเจน ระบบติดตามตรวจสอบการทำงาน รวมถึงกระบวนการรับมือและส่งต่อเมื่อ AI ไม่สามารถดำเนินการได้ตามที่คาดหวัง

ต้นทุน AI อาจต่ำกว่าความเป็นจริง ขณะที่ผลประหยัดอาจสูงเกินคาด

อีกโจทย์ที่องค์กรต้องระวังคือการประเมินต้นทุน AI ต่ำกว่าความเป็นจริง ขณะที่คาดหวังผลประหยัดจากเทคโนโลยีสูงเกินไป

ข้อมูลจาก MIT Project NANDA ที่ถูกหยิบยกในซีรีส์ระบุว่า 95% ของโครงการนำร่อง Generative AI ในองค์กรไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ที่วัดผลได้อย่างชัดเจน โดยความท้าทายไม่ได้อยู่ที่ค่าใช้จ่ายของ AI เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงต้นทุนและความซับซ้อนในการเชื่อมต่อ AI เข้ากับระบบเดิม รวมถึงการปรับกระบวนการทำงานขององค์กร

ขณะเดียวกัน ยังมีข้อมูลที่สะท้อนว่า ตำแหน่งงานประมาณหนึ่งในสามที่ถูกลดลงด้วยเหตุผลเกี่ยวกับ AI ในช่วงปีที่ผ่านมา ถูกกลับมาจ้างใหม่ในภายหลัง สะท้อนความเสี่ยงที่องค์กรอาจลดทอนความเชี่ยวชาญของบุคลากรเร็วกว่าความสามารถในการสร้างหรือทดแทนทักษะดังกล่าว

การประเมิน AI ROI จึงไม่ควรมองเฉพาะต้นทุนการนำเทคโนโลยีมาใช้เทียบกับผลลัพธ์ทางธุรกิจ แต่ต้องพิจารณาด้วยว่าองค์กรยังสามารถรักษาความรู้ ประสบการณ์ และวิจารณญาณที่จำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจไว้ได้หรือไม่

จาก “AI ทำอะไรได้” สู่ “องค์กรจะทำงานร่วมกับ AI อย่างไร”

ทั้ง 6 แนวคิดสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของโจทย์สำหรับองค์กรในยุค AI จากเดิมที่ให้ความสำคัญกับคำถามว่า “AI สามารถทำงานอะไรได้บ้าง” ไปสู่คำถามว่าองค์กรจะออกแบบวิธีการทำงาน กระบวนการตัดสินใจ การจัดเก็บองค์ความรู้ และโมเดลธุรกิจ เพื่อทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างไร

สำหรับ “AI-VOLUTION The Series 2026” SCB 10X จะยังนำเสนอบทสนทนาและมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ ผู้ประกอบการ นักลงทุน และผู้เล่นในระบบนิเวศ AI ระดับโลกอย่างต่อเนื่องตลอดปี เพื่อให้ภาคธุรกิจติดตามทิศทางเทคโนโลยีและเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว