AXONS ดันเกษตรกรไทยสู่ดิจิทัล ใช้ AI-IoT พลิกฟาร์มกุ้ง

นายสรรเสริญ สมัยสุต กรรมการผู้จัดการและผู้บริหารแบรนด์ AXONS  เปิดเผยว่าภาคเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ ต้นทุนการผลิต โรคระบาด และการแข่งขันที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การบริหารจัดการโดยอาศัยประสบการณ์เพียงอย่างเดียวจึงอาจไม่เพียงพออีกต่อไป

โดยเทคโนโลยีอย่าง AI, IoT, Big Data, Cloud และ Blockchain จึงเริ่มเข้ามามีบทบาทตั้งแต่การเก็บข้อมูลภายในฟาร์ม ตรวจสอบสภาพแวดล้อม วิเคราะห์โรค วางแผนให้อาหาร ไปจนถึงการตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของสินค้า

AXONS บริษัทเทคโนโลยีสัญชาติไทย จึงวางแนวทางพัฒนาแพลตฟอร์มที่นำข้อมูลจากหน้างานมาใช้ประกอบการตัดสินใจ โดยมีเป้าหมายลดความสูญเสีย เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสร้างมาตรฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงกันตลอดห่วงโซ่อุปทาน

“หัวใจของการนำเทคโนโลยีมาใช้ในภาคเกษตรไม่ได้อยู่ที่การมีเทคโนโลยีล้ำสมัยที่สุด แต่ต้องตอบโจทย์การใช้งานจริง ช่วยแก้ปัญหา ทำให้ผู้ใช้ตัดสินใจได้ดีขึ้น และสร้างผลลัพธ์ที่สามารถวัดได้ ระบบที่ดีเปรียบเสมือนทางลัด เพราะไม่จำเป็นต้องให้ทุกคนเริ่มต้นจากศูนย์ ความรู้และประสบการณ์สามารถนำมาอยู่ในระบบ แล้วส่งต่อให้คนจำนวนมากนำไปใช้ได้ เมื่อเกษตรกรมีข้อมูลมากขึ้น ก็มีโอกาสตัดสินใจได้ดีขึ้น”

เปลี่ยนฟาร์มกุ้ งสู่ Data-Driven Agriculture 

หนึ่งในเทคโนโลยีหลักของ AXONS คือ AquaPro แพลตฟอร์มบริหารจัดการฟาร์มกุ้งที่ผสาน IoT, Big Data และ AI เพื่อเปลี่ยนวิธีเลี้ยงกุ้งจากการพึ่งพาประสบการณ์และการจดบันทึกแบบดั้งเดิม สู่การบริหารจัดการด้วยข้อมูล หรือ  Data-Driven Agriculture แพลตฟอร์มดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่การติดตามคุณภาพน้ำ การจัดการอาหาร การบันทึกข้อมูลภายในฟาร์ม และการนำข้อมูลไปวิเคราะห์ด้วย AI และ Machine Learning เพื่อประเมินสถานการณ์และความเสี่ยงในการเลี้ยง

หนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญคือการใช้ AI ทำงานร่วมกับกล้องใต้น้ำ เพื่อวิเคราะห์ขนาดกุ้งแบบเรียลไทม์และตรวจสอบปริมาณอาหารที่เหลืออยู่ในบ่อ ข้อมูลที่ได้ช่วยให้ผู้เลี้ยงปรับปริมาณอาหาร ลดความสูญเสีย และประเมินช่วงเวลาจับกุ้งที่เหมาะสมกับผลตอบแทน

ก่อนหน้านี้ AquaPro ถูกนำร่องใช้ในฟาร์มกุ้งของบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF จำนวน 24 ฟาร์ม ครอบคลุมพื้นที่กว่า 900 ไร่

นายสรรเสริญ ระบุว่า การนำข้อมูลมาใช้วางแผนและตัดสินใจช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และเพิ่มรายได้ให้แก่ฟาร์มที่เข้าร่วมโครงการ อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ดังกล่าวเป็นข้อมูลจากโครงการนำร่องภายในเครือข่ายของบริษัท จึงยังต้องติดตามประสิทธิภาพเมื่อขยายไปสู่เกษตรกรทั่วไป ซึ่งมีขนาดฟาร์ม เงินลงทุน และความพร้อมด้านเทคโนโลยีแตกต่างกัน

AquaPro ยังได้รับรางวัล AIBP Enterprise Innovation Awards 2025 สาขา Open and Data โดยปีดังกล่าวมีองค์กรส่งผลงานเข้าร่วมมากกว่า 115 รายจาก 5 ประเทศในอาเซียน และมี 74 โครงการผ่านเข้าสู่รอบสุดท้าย

จากระบบหลังบ้าน CPF สู่แพลตฟอร์มภาคเกษตร

AXONS มีพื้นฐานจากการพัฒนาระบบเทคโนโลยีให้แก่ CPF มากกว่า 40 ปี ก่อนขยายบทบาทสู่ผู้พัฒนาโซลูชันสำหรับอุตสาหกรรมเกษตรและอาหาร ครอบคลุมตั้งแต่การเพาะปลูก ปศุสัตว์ โรงงานผลิต โรงงานแปรรูป คลังสินค้า โลจิสติกส์ ไปจนถึงธุรกิจค้าปลีกและร้านอาหาร

จุดเปลี่ยนสำคัญคือการนำประสบการณ์และข้อมูลจากกระบวนการผลิตอาหารตลอดห่วงโซ่ มาพัฒนาเป็นแพลตฟอร์มที่เปิดให้เกษตรกร ลูกค้า และคู่ค้าเข้าถึงได้มากขึ้น ภายใต้แนวคิดโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลร่วม หรือ Shared Digital Infrastructure

แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายลดข้อจำกัดด้านเงินลงทุนและความเชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเข้าถึงเทคโนโลยีของเกษตรกรรายย่อยและผู้ประกอบการขนาดกลาง

ขยายเทคโนโลยีสู่เกษตรกรพืชไร่

นอกจากแพลตฟอร์มสำหรับฟาร์มกุ้ง AXONS ยังพัฒนา FarmOne สำหรับเกษตรกรผู้ปลูกพืช โดยรวบรวมเครื่องมือบริหารจัดการแปลง ข้อมูลสภาพอากาศ และระบบ AI สำหรับช่วยตรวจสอบโรคพืช เบื้องต้นรองรับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ข้าว และทุเรียน โดย FarmOne มีเกษตรกรใช้งานมากกว่า 2,900 รายทั่วประเทศ ขณะที่ผลการใช้งานในบางพื้นที่พบว่าสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวโพดได้มากกว่า 30% อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลจากกรณีใช้งานที่บริษัทและพันธมิตรรายงาน ไม่ใช่ผลลัพธ์เฉลี่ยของเกษตรกรทุกกลุ่ม

อีกแพลตฟอร์มคือ AXONS Trace ซึ่งนำ Blockchain มาใช้บันทึกและตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของสินค้าอาหาร โดยผู้บริโภคสามารถสแกน QR Code เพื่อตรวจสอบข้อมูลจากโรงงานผลิต ฟาร์ม และโรงงานอาหารสัตว์ รวมถึงมาตรฐานการผลิต ข้อมูลโภชนาการ และข้อมูลด้านความยั่งยืน

การพัฒนาแพลตฟอร์มหลายรูปแบบสะท้อนว่า เป้าหมายของ AXONS ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การขายซอฟต์แวร์เฉพาะจุด แต่ครอบคลุมการสร้างระบบข้อมูลตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ตั้งแต่การผลิตในฟาร์ม การแปรรูป และการขนส่ง ไปจนถึงการตรวจสอบย้อนกลับสินค้า

คว้า 2 รางวัลด้านเทคโนโลยี

ล่าสุด AXONS ได้รับรางวัลเกียรติยศ Prime Minister’s Digital Awards 2025 สาขา Digital Organization of the Year จากสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ depa ซึ่งพิจารณาองค์กรที่นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับเปลี่ยนการทำงาน พัฒนานวัตกรรม และสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคม

ขณะเดียวกัน AXONS ได้รับรางวัล The Sauciest Tech Solution จาก Techsauce Awards 2026 ในหมวด Technology ประเภทองค์กร จากการนำเทคโนโลยีมาแก้ปัญหาการเลี้ยงกุ้ง และส่งเสริมด้านการเพาะปลูกให้กับเกษตรกร สร้างผลลัพธ์ที่สามารถวัดได้จริง