อว.ชงขอเงินกู้ 100 ล้าน ปั้นคนคุณภาพสูง-ห้องปฏิบัติการ รับเทคโนโลยีนิวเคลียร์

ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2569-2593 หรือร่างแผน PDP 2026 จัดทำโดยกระทรวงพลังงาน ที่คาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) มีนายกรัฐมนตรี เป็นประธานในช่วงปลายปีนี้ โดยได้บรรจุเทคโนโลยีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูลาร์ หรือ SMR (Small Modular Reactor) เข้าเป็นหนึ่งในกำลังการผลิตไฟฟ้าทางเลือกที่สะอาด จ่ายไฟฟ้าได้อย่างเสถียร หรือ Clean Firm Power เพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าฐานที่มั่นคงและสมํ่าเสมอ ตลอด 24 ชั่วโมงต่อวัน มีกำลังการผลิตไฟฟ้ารวม 9,000 เมกะวัตต์ หรือ 9 กิกะวัตต์ สำหรับภาคการผลิตไฟฟ้าและภาคอุตสาหกรรม ซึ่งกำหนดจะจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบโรงแรก กำลังผลิต 300 เมกะวัตต์ ภายในปี 2580

SMR 9,000 เมกะวัตต์ เร่งไทยเตรียมคนรับเกมพลังงานใหม่

อย่างไรก็ตาม ประเทศยังประสบภาวะขาดแคลนกำลังคนสมรรถนะสูงที่มีความเข้าใจลึกซึ้งทั้งในมิติเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์ SMR มาตรฐานความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ (Nuclear Safety) วิศวกรรมไฟฟ้าแรงสูงและการเชื่อมต่อโครงข่าย ระบบการควบคุมและกักกันรังสี กฎหมายและมาตรฐานสากลของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA), ตลอดจนระบบการกำกับดูแลและการบูรณาการระบบนิวเคลียร์เข้ากับโครงข่ายพลังงานสะอาดสำหรับ Data Center ซึ่งถือเป็นอุปสรรคสำคัญที่อาจฉุดรั้งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานพลังงานและการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ หากไม่มีการเตรียมความพร้อมด้านการพัฒนากำลังคนและแพลตฟอร์มองค์ความรู้รองรับไว้ล่วงหน้าอย่างเป็นระบบ

อว.ชง 100 ล้าน ปั้นคน–สร้างฐานวิจัย SMR

ล่าสุดมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร.ธัญบุรี) สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้จัดทำข้อเสนอจัดสรรงบประมาณเงินกู้รวม 100 ล้านบาท ในโครงการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงและแพลตฟอร์มการเรียนรู้ด้านเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูลาร์ สำหรับ Data Center และระบบพลังงานสะอาดของประเทศไทย ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เพื่อเร่งสร้างกำลังคนและโครงสร้างพื้นฐานด้านการศึกษาวิจัยให้ทันต่อกรอบเวลาการเปลี่ยนผ่านทางพลังงานของประเทศ

54 ล้านลุย 6 กิจกรรม เร่งผลิตคนสมรรถนะสูง

สำหรับกรอบวงเงินดังกล่าว จะแบ่งออกเป็นงบดำเนินงานวงเงิน 54 ล้านบาท ประกอบด้วย 6 กิจกรรมได้แก่

1.การศึกษาความต้องการกำลังคนและออกแบบกรอบสมรรถนะ (Competency Framework) ด้าน SMR, Data Center Energy System, Nuclear Safety, Power System และ Control System วงเงิน 1 ล้านบาท

2.การพัฒนาหลักสูตรและสื่อการเรียนรู้ โดยจัดทำหลักสูตรระยะสั้นและหลักสูตรประกาศนียบัตรด้าน SMR, Nuclear Safety, Data Center Energy System และ Carbon Neutral Energy สำหรับบุคลากรภาครัฐ อุตสาหกรรม และมหาวิทยาลัย วงเงิน 12 ล้านบาท

3.การจัดอบรมกำลังคนสมรรถนะสูงแบบพุ่งเป้าในภาคอุตสาหกรรม Data Center พลังงาน และภาครัฐ จำนวนไม่น้อยกว่า 100 คน วงเงิน 15 ล้านบาท

4. การพัฒนาผู้เชี่ยวชาญแกนนำ (Trainer, Assessor และ Policy Technical Expert) จำนวน 2 กลุ่มงาน เพื่อสร้างวิทยากร ผู้ประเมิน และผู้เชี่ยวชาญเชิงเทคนิค ตลอดจนสร้างความร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ หน่วยงานสากล และมหาวิทยาลัยชั้นนำ วงเงิน 14 ล้านบาท

5.การจัดทำกรณีศึกษาและข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อศึกษาวิจัยความเป็นไปได้ของ SMR ในการรองรับ Data Center และ AI Infrastructure รวมถึงมิติด้านความปลอดภัย กฎหมาย การยอมรับของสังคม และร่างแผนนำทาง (Roadmap) การเตรียมความพร้อมของประเทศไทย วงเงิน 6 ล้านบาท

และ 6. การประเมินผล ถอดบทเรียน การบริหารจัดการโครงการ สื่อสารสาธารณะ และการจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์ วงเงิน 6 ล้านบาท

46 ล้านตั้งแล็บจำลอง ปูฐาน SMR–Data Center

ขณะที่ในส่วนของงบลงทุน วงเงิน 46 ล้านบาท จะถูกนำมาใช้ในการจัดตั้งห้องปฏิบัติการจำลอง SMR-Data Center Energy Simulation Lab พร้อมจัดหาเครื่องมือและระบบจำลองกระบวนการผลิตไฟฟ้า พลังงานความร้อน โหลดไฟฟ้าของ Data Center และระบบควบคุมอัตโนมัติ วงเงิน 28 ล้านบาท และการพัฒนาแพลตฟอร์ม Digital Twin, Simulator, Dashboard และระบบจัดการพลังงาน (Energy Management Platform) พร้อมฐานข้อมูลขั้นสูง เพื่อใช้สำหรับการฝึกอบรม การศึกษาวิจัย การวิเคราะห์สถานการณ์จำลอง และการประเมินความปลอดภัย วงเงิน 18 ล้านบาท

สำหรับผลที่คาดว่าจะโครงการนี้ มทร.ธัญบุรี ระบุไว้ว่า จะสามารถพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมและหลักสูตรประกาศนียบัตรด้าน SMR-Data Center Energy System จำนวน 4 หลักสูตร การจัดตั้งห้องปฏิบัติการจำลอง SMR-Data Center Energy Simulation Lab จำนวน 1 แห่ง การพัฒนาแพลตฟอร์ม Digital Twin / Simulator / Dashboard จำนวน 1 ระบบ การผลิตกำลังคนสมรรถนะสูงที่ผ่านการอบรมเข้มข้นจำนวนไม่น้อยกว่า 500 คน สร้างผู้เชี่ยวชาญแกนนำและวิทยากรระดับประเทศจำนวน 50 คน และการจัดทำรายงานข้อเสนอเชิงนโยบายพร้อม Roadmap การเตรียมความพร้อมด้าน SMR สำหรับ Data Center จำนวน 1 ฉบับ

โครงการนี้คาดว่าจะช่วยเพิ่มระดับคะแนนความรู้ของบุคลากรหลังการอบรมมากขึ้นไม่น้อยกว่า 30% เกิดการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนพลังงานสะอาดในภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม Data Center และสถาบันการศึกษาไม่น้อยกว่า 20 หน่วยงาน เกิดเครือข่ายความร่วมมือด้าน SMR และระบบพลังงาน Data Center ระหว่างมหาวิทยาลัย ภาครัฐ และเอกชนไม่น้อยกว่า 10 หน่วยงาน และที่สำคัญจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายฉบับแรกของประเทศในการประเมินความเป็นไปได้ของ SMR เพื่อรองรับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและ AI ซึ่งจะช่วยยกระดับขีดความสามารถของประเทศในการดึงดูดเงินลงทุนข้ามชาติในอุตสาหกรรมไฮเทคได้จำนวนมาก