กกพ.คุมเข้มไฟ Data Center จ่อใบอนุญาตใหม่ สกัดกระทบค่าไฟ-ความมั่นคงระบบ

การหลั่งไหลของเงินทุนและการลงทุนในกลุ่มธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์(Data Center) ที่เข้ามายังประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง แม้จะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและผลักดันประเทศไปสู่ศูนย์กลางดิจิทัลแห่งภูมิภาค แต่ในอีกมุมหนึ่งกลับสร้างความท้าทายต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของประเทศ จากความต้องการใช้ไฟฟ้าเทียม หรือความต้องการใช้พลังงานที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วเกินกว่าการคาดการณ์ปกติ

สภาวการณ์ดังกล่าวก่อให้เกิดความวิตกกังวลต่อการจัดหาและจัดสรรทรัพยากรพลังงานให้เพียงพอและสอดรับกับความมั่นคงของระบบไฟฟ้าโดยรวม จนทำให้รัฐบาลต้องจัดตั้งคณะกรรมการหรือบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ขึ้นมาเพื่อวางหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และกำกับดูแลทิศทางการส่งเสริมธุรกิจนี้อย่างรัดกุม เพื่อป้องกันไม่ให้กระแสการเติบโตนี้ส่งผลกระทบสะท้อนกลับมายังอัตราค่าไฟฟ้าและเสถียรภาพการจ่ายไฟฟ้าของประชาชนผู้ใช้พลังงานรายอื่นภายในประเทศ

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ถือเป็นองค์กรหนึ่ง ที่มีบทบามสำคัญในการเข้ามาวางหลักเกณฑ์ เงื่อนไขการใช้ไฟฟ้าของกลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์ โดยได้ยกร่างการขอรับใบอนุญาตและการอนุญาตการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2551 (ใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ดาต้าเซ็นเตอร์) ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นระหว่างวันที่ 18 กันายนถึงวันที่ 18 ตุลาคม 2569

ร่างเกณฑ์ใหม่ คุมเข้มใบอนุญาตไฟ Data Center

สาเหตุสำคัญของระเบียบนี้ เนื่องจากตามข้อกฎหมายแห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 ตัวผู้ใช้ไฟฟ้าในกลุ่มกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ถือเป็นเพียงผู้ใช้พลังงาน ไม่ได้มีสถานะเป็นผู้ประกอบกิจการพลังงานที่ กกพ. จะเข้าไปอนุมัติหรืออนุญาตโดยตรงได้ แต่ทว่าการประกอบกิจการจำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ดาต้าเซ็นเตอร์นั้น ถือเป็นการประกอบกิจการพลังงานประเภทหนึ่งตามมาตรา 47 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว

ดังนั้น กกพ. จึงอาศัยอำนาจตามกฎหมายเข้ามากำกับดูแลผ่านผู้จำหน่ายไฟฟ้า โดยกำหนดให้การจำหน่ายไฟฟ้าแก่กลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์ จะต้องได้รับใบอนุญาตเฉพาะ เพื่อให้การบริหารจัดการพลังงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสอดรับกับมติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ที่เห็นชอบหลักเกณฑ์การวางหลักประกันการใช้ระบบโครงข่ายไฟฟ้า ตลอดจนโครงการนำร่องการซื้อขายไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนแบบสัญญาซื้อขายโดยตรง (Direct PPA) ผ่านระบบโครงข่ายไฟฟ้าแก่บุคคลที่สาม (TPA)

 ในสาระสำคัญของร่างระเบียบ กกพ. ฉบับนี้ ได้มีการเพิ่มนิยามคำว่า “ดาต้าเซ็นเตอร์” ให้มีความชัดเจน ครอบคลุมถึงผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีอาคาร สถานที่ หรือสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการรวบรวม เก็บ ประมวลผล รับฝาก หรือรับส่งข้อมูล ทั้งการใช้งานภายในองค์กร เครือข่ายนิติบุคคล หรือให้บริการแก่บุคคลภายนอก

 พร้อมทั้งกำหนดให้ผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าแก่ดาต้าเซ็นเตอร์ต้องจัดเตรียมเอกสารหลักฐานอย่างเคร่งครัด รวมถึงรายละเอียดแผนการใช้ไฟฟ้าตลอดอายุโครงการ ไม่ว่าจะเป็นแผนการใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าปกติ แผนอัตรา Utility Green Tariff แผนการใช้ไฟฟ้าผ่าน Direct PPA การผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้เอง หรือการซื้อจากเอกชนรายอื่น

 นอกจากนี้ยังต้องแจ้งแผนสำรองไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน ลักษณะการใช้ไฟฟ้าสูงสุดและต่ำสุดตามช่วงเวลา (Load Profile) กำหนดวันเริ่มจำหน่ายไฟฟ้า ตลอดจนเป้าหมายการบรรลุพลังงานหมุนเวียน 100% (RE100) สัญญาซื้อขายไฟฟ้า แผนงานการลงทุนเชื่อมต่อระบบโครงข่าย และรายงานการประเมินผลกระทบต่อความมั่นคงเชื่อถือได้ของระบบไฟฟ้า รวมถึงมาตรการความปลอดภัยทางไซเบอร์และแผนบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) ในกรณีที่เป็นการจำหน่ายไฟฟ้าโดยตรง

ส่อง Load Profile-RE100 ประเมินผลกระทบระบบ

 กระบวนการพิจารณาออกใบอนุญาตของ กกพ. จากนี้ไป จึงไม่ได้มองเพียงแค่การขายไฟฟ้าในเชิงพาณิชย์เท่านั้น แต่ยังเพิ่มหลักการพิจารณาเชิงลึกที่ต้องประเมินความสอดคล้องกับนโยบายพลังงานและนโยบายดาต้าเซ็นเตอร์ของประเทศ ความเพียงพอของกำลังการผลิตและระบบโครงข่ายไฟฟ้าในการรับภาระสูงสุด ผลกระทบต่อความมั่นคงของระบบไฟฟ้า ตลอดจนผลกระทบต่อผู้ใช้ไฟฟ้ารายอื่นและประโยชน์สาธารณะเป็นสำคัญ

รายเดิมต้องขอใบอนุญาตภายใน 180 วัน

ยิ่งไปกว่านั้น เพื่อให้ระบบการกำกับดูแลครอบคลุมทั้งระบบ ร่างระเบียบนี้ยังได้กำหนดบทเฉพาะกาลบังคับให้ผู้ประกอบกิจการจำหน่ายไฟฟ้าที่ได้ทำการจำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ดาต้าเซ็นเตอร์อยู่ก่อนหน้าแล้ว ต้องยื่นขอรับใบอนุญาตให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ใหม่ภายใน 180 วันนับแต่วันที่ระเบียบมีผลบังคับใช้ หากฝ่าฝืนประกอบกิจการโดยไม่ได้รับอนุญาตจะมีโทษตามที่พระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 กำหนดไว้

ทั้งหมดนี้จึงสะท้อนให้เห็นถึงมาตรการคุมเข้มของ กกพ. ที่มุ่งสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลกับการรักษาเสถียรภาพ ความมั่นคง และความเป็นธรรมด้านพลังงานของประเทศอย่างยั่งยืน

บทความจากคอลัมน์  Circular Economy ชีวิตดีเริ่มที่เรา โดย : กรีนเดย์