ซีไอเอ็มบี ไทย เปิดตัว Climate Transition Canvas ช่วยธุรกิจทำแผนเปลี่ยนผ่าน

ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย เปิดตัว Climate Transition Canvas เครื่องมือวางแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Transition Plan) ที่พัฒนาโดย เจสัน ลี หัวหน้าฝ่ายความยั่งยืน ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย เพื่อช่วยลูกค้าองค์กรจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศที่มีความน่าเชื่อถือ และรองรับการระดมทุนผ่านการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Finance)

เครื่องมือนี้ถูกนำร่องทดลองใช้ในเวิร์กช็อปเชิงเทคนิคแบบปิด หัวข้อ "Advancing the Transition: กุญแจสู่การเปลี่ยนผ่านธุรกิจไทย" ภายในงาน The Cooler Earth Thailand 2026 โดยมีผู้บริหารจากเกือบ 20 บริษัทในอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงเข้าร่วม ได้แก่ ธุรกิจพลังงาน เชื้อเพลิงฟอสซิล การผลิต และอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมที่ลดการปล่อยคาร์บอนได้ยากและมีต้นทุนสูง

ภายในงาน ผู้แทนจากสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) ร่วมแบ่งปันแนวทางการระดมทุนผ่านตลาดตราสารหนี้เพื่อสนับสนุน Transition Finance ขณะที่หน่วยงาน Second Party Opinion (SPO) ของ TRIS Rating ถ่ายทอดหลักเกณฑ์สำคัญในการจัดทำกรอบการเงินเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Finance Framework) และกรอบการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Finance Framework) ที่ได้รับการยอมรับจากนักลงทุน

3 คำถามสำคัญในอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง

เจสัน ลี กล่าวว่า แม้ปัจจุบันบริษัทในอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงส่วนใหญ่ประกาศเป้าหมาย Net Zero แล้ว แต่ยังมีคำถามสำคัญว่าต้องใช้เงินลงทุนเท่าใด ใช้เวลาดำเนินการนานเพียงใด และใครเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการขับเคลื่อนแผน

ที่ผ่านมา แผนด้านความยั่งยืนมักอยู่ภายใต้การดูแลของทีม Sustainability ขณะที่งบประมาณเป็นความรับผิดชอบของฝ่ายการเงิน ซึ่งทั้งสองฝ่ายมักทำงานแยกจากกัน จึงพัฒนา Climate Transition Canvas เพื่อรวบรวมข้อมูลทั้งหมดไว้ในเอกสารหน้าเดียว ช่วยให้บริษัทเห็นต้นทุนของแต่ละโครงการควบคู่กับปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจก และสามารถจัดสรรเงินทุนให้กับโครงการที่มีต้นทุนการลดก๊าซเรือนกระจกต่อหน่วยต่ำที่สุดก่อน

ภาคอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงเข้าถึงการระดมทุนยาก

ข้อมูลจากสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทยระบุว่า ระหว่างปี 2562 ถึงเดือนเมษายน 2569 ตลาดตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนของไทยมีมูลค่าการออกตราสารสะสม 1.1 ล้านล้านบาท อย่างไรก็ตาม ภาคอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงยังประสบความยากลำบากในการระดมทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่าน เนื่องจากไม่สามารถจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านที่ระบุต้นทุนอย่างชัดเจน และอยู่ในรูปแบบที่ธนาคารหรือผู้ให้เงินทุนสามารถใช้ประกอบการพิจารณาสนับสนุนทางการเงินได้

Climate Transition Canvas ได้รับการออกแบบให้รวบรวมแผนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและแผนการจัดหาเงินทุนไว้ในเอกสารหน้าเดียว ครอบคลุมข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ระดับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปัจจุบัน โครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ผู้รับผิดชอบแต่ละโครงการ เงินลงทุนที่ต้องใช้ แหล่งเงินทุน และเงื่อนไขที่อาจทำให้แผนไม่สามารถบรรลุผล

เครื่องมือนี้เปิดโอกาสให้วิศวกร ผู้รับผิดชอบด้านการเงิน และคณะกรรมการบริษัท ร่วมกันจัดทำแผนในเวิร์กช็อปเชิงปฏิบัติการ แทนการให้ที่ปรึกษาจัดทำเอกสารที่อาจใช้เวลาหลายเดือน

เจสัน ลี กล่าวว่า คณะกรรมการบริษัทควรสามารถอ่านแผนการเปลี่ยนผ่านได้ภายในเวลา 10 นาที และเข้าใจได้ทันทีว่ากำลังอนุมัติอะไร จึงเลือกนำเครื่องมือนี้มาทดลองใช้กับผู้ที่จะนำไปใช้งานจริง แทนการนำเสนอผ่านเวทีสัมมนาเพียงอย่างเดียว

การเปิดตัว Climate Transition Canvas เกิดขึ้นในช่วงที่ภาคธุรกิจที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงได้รับความคาดหวังมากขึ้นจากภาครัฐและภาคการเงิน โดย Thailand Taxonomy Phase 2 ซึ่งประกาศเมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่ผ่านมา ได้ขยายขอบเขตการจัดประเภทกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนให้ครอบคลุมภาคการผลิต ก่อสร้าง เกษตรกรรม และการจัดการของเสีย ส่งผลให้ครอบคลุมกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 95% ของประเทศ

ขณะเดียวกัน ภายใต้ NDC 3.0 ที่ประเทศไทยยื่นต่อองค์การสหประชาชาติเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ประเทศไทยตั้งเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ 47% จากระดับปี 2562 ภายในปี 2578 ซึ่งการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวต้องอาศัยการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงเป็นสำคัญ

Climate Transition Canvas เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Sustainability360 ของธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย เพื่อช่วยลูกค้าองค์กรเปลี่ยนจากการตั้งเป้าหมายด้านความยั่งยืนไปสู่การดำเนินงานจริง ครอบคลุมการวางโครงสร้างการระดมทุนด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน ทั้ง Green Finance, Social Finance, Sustainability Finance และ Sustainability-linked Finance การประยุกต์ใช้ Thailand Taxonomy Phase 1 และ Phase 2 รวมถึงการเสริมสร้างระบบข้อมูล โครงสร้างการกำกับดูแล และการรายงานผล เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานและพร้อมรองรับการประเมินจากหน่วยงานภายนอก