Jobber น้ำมันคือใคร หลังทำให้สถานีหน้าปั้มทั่วประเทศขาดตลาด

Jobber น้ำมัน คำคำนี้เริ่มคุ้นหู จากกรณีที่สงครามตะวันออกกลาง ส่งผลต่อวิกฤตพลังงานโดยเฉพาะ “น้ำมัน” แม้นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ออกมายืนยันว่า “น้ำมัน” เพียงพอถึง 100 วัน แม้ นายอนุทิน จะยืนยันว่า “น้ำมัน” มีให้บริการเพียงพอ แต่เกิดปรากฏการณ์ประชาชนแห่เติมน้ำมันจน “น้ำมัน” หน้าปั้มไม่มีจำหน่าย

เหตุผลที่ “น้ำมัน” หน้าปั้มสถานีบริการหมดนั้น นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.คมนาคม ในฐานะ ผอ.ศบก ออกมาเปิดเผยว่า หลังจากวันที่ 16 มี.ค.ราคาน้ำมัน โดยเฉพาะดีเซลจะปรับอย่างไร โดยเฉพาะหน้าสถานีบริการเราจะปรับในลักษณะไหน ที่สำคัญ ในปัจจุบันนี้ไม่ใช่เฉพาะหน้าสถานีบริการเพียงอย่างเดียว ยังมีน้ำมันภาคอุตสาหกรรม ซึ่งโดยปกติภาคอุตสาหกรรมจะเป็นการซื้อในระบบขายส่งกับพ่อค้าคนกลาง (Jobber) หรือบริษัทแม่ของ Jobber มีบริษัทตัวแทน เช่น ปตท. บางจาก คาลเท็กซ์ ซึ่งใน 3 บริษัทนี้มี Jobber เป็นของตัวเอง มีบริษัทค้าส่งเป็นของตัวเอง ส่วนบริษัทที่นอกเหนือจากนี้อาจจะไม่มีบริษัทขายส่งเป็นตัวเอง แต่จะมีบริษัทขายปลีกหน้าสถานีบริการ เช่น บริษัทพีที บริษัทซัสโก้ หรืออาจจะบริษัทเชลล์ แต่ตนไม่แน่ใจว่า ปัจจุบันเชลล์มีการขายส่งหรือไม่

Jobber น้ำมัน จ็อบเบอร์ คือใคร?

• Jobber น้ำมัน จ็อบเบอร์ คือ"พ่อค้าคนกลาง" หรือผู้ค้าส่งน้ำมันนั่นเอง Jobber น้ำมัน ไม่ได้ผลิตน้ำมันเอง และไม่ได้เป็นเจ้าของปั๊มแบรนด์ใหญ่ (Major Brands) โดยตรงในฐานะบริษัทแม่ แต่เป็นฟันเฟืองสำคัญที่ทำให้น้ำมันกระจายไปถึงมือผู้บริโภคในพื้นที่ต่างๆ

บทบาทหน้าที่ของจ็อบเบอร์

จ็อบเบอร์จะทำหน้าที่เชื่อมต่อระหว่าง โรงกลั่น/บริษัทน้ำมันยักษ์ใหญ่ กับ ผู้ใช้ปลายทาง โดยมีลักษณะการทำงานดังนี้:

• ซื้อมาขายไป: ซื้อน้ำมันล็อตใหญ่จากคลังน้ำมันของบริษัทหลัก (เช่น ปตท., บางจาก, Shell) ในราคาส่ง
• บริหารการขนส่ง: มักจะมีรถบรรทุกน้ำมันเป็นของตัวเอง เพื่อส่งน้ำมันไปยังลูกค้า
• กลุ่มลูกค้าหลัก: * ปั๊มน้ำมันอิสระ: ปั๊มที่ไม่มีแบรนด์ หรือปั๊มหลอดตามหมู่บ้าน
• ภาคอุตสาหกรรม: โรงงานที่ต้องใช้น้ำมันเตาหรือดีเซลในเครื่องจักร
• ภาคเกษตรกรรม: สหกรณ์การเกษตร หรือฟาร์มขนาดใหญ่
• หน่วยงานราชการ: ที่มีการประมูลซื้อน้ำมันรายปี

ทำไมต้องมีจ็อบเบอร์?

1. ความคล่องตัว: บริษัทน้ำมันใหญ่ๆ มักไม่สะดวกที่จะส่งรถไปขายตามปั๊มเล็กๆ ในซอยลึกหรือหมู่บ้านไกลๆ จ็อบเบอร์จึงเข้ามาอุดช่องว่างนี้
2. ความสัมพันธ์ในพื้นที่: จ็อบเบอร์มักเป็นคนในพื้นที่ รู้จักลูกค้าดี และสามารถให้เครดิต (เงินเชื่อ) กับลูกค้าตัวเล็กๆ ได้ง่ายกว่าบริษัทใหญ่
3. การเก็งกำไร: จ็อบเบอร์ที่เก่งๆ จะบริหารสต็อกน้ำมัน โดยซื้อกักเก็บไว้ในช่วงที่ราคาหน้าโรงกลั่นต่ำ และปล่อยขายในช่วงที่ราคากำลังจะปรับตัวสูงขึ้น

ข้อแตกต่างที่น่าสนใจ

• ปั๊มแบรนด์ (COCO/DODO) vs จ็อบเบอร์: ปั๊มที่เห็นตามริมถนนใหญ่ส่วนใหญ่บริหารโดยบริษัทแม่หรือดีลเลอร์ที่ทำสัญญาผูกพัน แต่จ็อบเบอร์จะเน้นขายน้ำมัน "ไม่มีชื่อ" หรือขายเข้าโรงงานเป็นหลัก ซึ่งราคาจะผันผวนตามค่าการตลาดในแต่ละวัน.