อว.-สอวช. ผนึก AIS เปิดตัว TARI ดัชนี AI วัดความพร้อมองค์กรไทยครั้งแรก

ประเทศไทยมีเครื่องมือวัดความพร้อมด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระดับประเทศเป็นครั้งแรก หลัง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ร่วมกับ AIS Academy และ IRIS Consulting เปิดตัว Thailand AI Readiness Index (TARI) หรือ "ทาริ" ดัชนีประเมินความพร้อมด้าน AI สำหรับองค์กรไทย เพื่อเป็นมาตรฐานกลางในการประเมินศักยภาพ ค้นหาช่องว่าง และวางแผนการประยุกต์ใช้ AI อย่างเป็นระบบ พร้อมตั้งเป้าดึงองค์กรเข้าร่วมประเมินไม่น้อยกว่า 5,000 แห่งภายในปีแรก

การเปิดตัว TARI เกิดขึ้นท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านของเศรษฐกิจโลกที่ AI กำลังกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับผลิตภาพและความสามารถในการแข่งขันของทุกภาคธุรกิจ แม้หลายองค์กรเริ่มนำ AI มาใช้แล้ว แต่ความท้าทายสำคัญกลับไม่ใช่การเข้าถึงเทคโนโลยี หากเป็นการประเมินว่าตนเองมีความพร้อมเพียงใด ทั้งด้านบุคลากร ข้อมูล กระบวนการทำงาน ธรรมาภิบาล และวัฒนธรรมองค์กร

AI ปัจจัยชี้ขาดการแข่งขันประเทศ

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า AI ไม่ใช่เพียงเทคโนโลยีใหม่ แต่กำลังเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม นวัตกรรม และกำลังคน

โครงการ TARI จะช่วยให้เห็นภาพรวมว่าองค์กรไทยมีความพร้อมในการนำ AI ไปใช้มากน้อยเพียงใด ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะเป็นฐานสำคัญให้ภาครัฐสามารถกำหนดนโยบายและมาตรการสนับสนุนได้อย่างตรงจุด ขณะเดียวกันภาคธุรกิจสามารถใช้ผลการประเมินวางแผนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจยุค AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

AIS ชี้โจทย์สำคัญไม่ใช่มี AI แต่ต้องพร้อมใช้ AI

นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร AIS กล่าวว่า ประเทศไทยกำลังอยู่บนจุดเปลี่ยนสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจ AI ซึ่งไม่ได้เปลี่ยนเพียงรูปแบบการทำงาน แต่กำลังเปลี่ยนขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

ปัญหาที่หลายองค์กรเผชิญในปัจจุบันไม่ใช่การขาดเทคโนโลยี แต่คือไม่ทราบว่าตนเองมีความพร้อมมากน้อยเพียงใด ควรเริ่มต้นจากจุดใด และจะนำ AI ไปสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจได้อย่างไร

จากประสบการณ์ของ AIS ในการขับเคลื่อน AI Transformation ทั้งการพัฒนา AI Literacy การยกระดับทักษะบุคลากร และการต่อยอดสู่บริการสำหรับลูกค้าองค์กร ทำให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI ต้องเริ่มจากการเข้าใจศักยภาพขององค์กรในทุกมิติ ไม่ใช่เพียงการลงทุนด้านเทคโนโลยี

AIS จึงร่วมพัฒนา TARI ภายใต้วิสัยทัศน์ "ภารกิจคิดเผื่อ" เพื่อสร้างเครื่องมือกลางให้องค์กรไทยประเมินความพร้อม เห็นช่องว่าง และกำหนดทิศทางการใช้ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะในอนาคตการแข่งขันจะไม่ได้วัดว่าใครมี AI มากกว่า แต่ใครสามารถใช้ AI ได้ดีกว่า

สอวช. ใช้ข้อมูลออกแบบนโยบาย AI ของประเทศ

ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. กล่าวว่า ปัจจุบันข้อมูลเกี่ยวกับความพร้อมด้าน AI ขององค์กรไทยยังมีอยู่อย่างกระจัดกระจาย ทำให้ภาครัฐไม่สามารถมองเห็นภาพรวมของแต่ละอุตสาหกรรมได้อย่างชัดเจน

TARI จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นกรอบการประเมินร่วมของประเทศ โดย สอวช. จะนำข้อมูลภาพรวมที่ได้ไปใช้วิเคราะห์และออกแบบมาตรการสนับสนุนให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละอุตสาหกรรม พร้อมกำกับดูแลข้อมูลอย่างรัดกุม เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับองค์กรที่เข้าร่วมโครงการ

IRIS ชูมาตรฐานกลางสร้าง Roadmap AI

นายบริวัฒน์ ปิ่นประดับ ประธานกรรมการ บริษัท ไอริส คอนซัลติ้ง กล่าวว่า จากการทำงานร่วมกับองค์กรในหลายอุตสาหกรรม พบว่าหลายแห่งต้องการใช้ AI แต่ยังไม่ทราบว่าควรเริ่มพัฒนาด้านใดก่อน ไม่ว่าจะเป็นบุคลากร ข้อมูล หรือกระบวนการทำงาน

TARI จึงไม่ได้เป็นเพียงดัชนีวัดผล แต่เป็นกรอบแนวคิดที่ช่วยให้องค์กรเข้าใจจุดเริ่มต้นของตนเอง สามารถวาง Roadmap การลงทุนและการพัฒนา AI ได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสร้างภาษากลางด้าน AI Readiness ให้กับประเทศไทย

ประเมินความพร้อม 8 มิติ ครอบคลุมทั้งองค์กร

TARI ได้รับการออกแบบให้ประเมินความพร้อมทั้งในระดับองค์กร ระดับหน่วยงาน และระดับบุคลากร ครอบคลุมตั้งแต่วิสัยทัศน์ผู้บริหาร โครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี การจัดการข้อมูล ไปจนถึงศักยภาพของพนักงานในการประยุกต์ใช้ AI

การประเมินประกอบด้วย 8 มิติ ได้แก่ กลยุทธ์และภาวะผู้นำด้าน AI การจัดการข้อมูล เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน บุคลากรและทักษะ ธรรมาภิบาลและการบริหารความเสี่ยง กรณีการใช้งาน AI และการสร้างคุณค่าทางธุรกิจ วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารการเปลี่ยนแปลง รวมถึงผลลัพธ์จากการนำ AI ไปใช้จริง

นอกจากนี้ ระบบยังทำงานผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ Measure เพื่อประเมินระดับความพร้อม Benchmark เพื่อเปรียบเทียบกับอุตสาหกรรมและระดับประเทศ และ Activate เพื่อแปลงผลการประเมินเป็นแผนปฏิบัติที่สามารถนำไปใช้ได้จริง

ตั้งเป้า 5,000 องค์กรปีแรก ขยายสู่ SMEs

ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำมากกว่า 40 แห่งจากหลายอุตสาหกรรมแสดงความสนใจเข้าร่วมเป็นกลุ่มผู้บุกเบิกในการพัฒนาดัชนี TARI ก่อนขยายผลสู่ผู้ประกอบการ SMEs ธุรกิจในห่วงโซ่อุปทาน และองค์กรภาคส่วนต่าง ๆ

โครงการตั้งเป้าหมายให้องค์กรเข้าร่วมการประเมินอย่างน้อย 5,000 แห่งภายในปีแรก และเพิ่มเป็นกว่า 20,000 องค์กรในระยะถัดไป เพื่อสร้างฐานข้อมูลกลางด้านความพร้อม AI ของประเทศ และผลักดันให้ธุรกิจไทยทุกระดับสามารถใช้ AI สร้างคุณค่า เพิ่มผลิตภาพ และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันบนเวทีเศรษฐกิจโลกได้อย่างยั่งยืน