สมาคมวิศวกรโครงสร้างไทย วิเคราะห์3 สาเหตุ ตึก 18 ชั้นพังถล่มแนวดิ่ง ที่เคนยา

จากเหตุการณ์อาคารสูง 18 ชั้น ย่านอีสต์ลีห์ กรุงไนโรบี ประเทศเคนยา พังถล่มระหว่างก่อสร้าง และมีผู้ติดอยู่ใต้ซากตึกจำนวนมากนั้น ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และ อ.ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อธิบายว่า ขณะนี้ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริง แต่วิเคราะห์จากรูปแบบพังทลาย พบว่า เป็นการพังถล่มแนวดิ่ง (Gravity collapse) น่าจะเกิดจากโครงสร้างรับน้ำหนักตัวเองไม่ได้ ลักษณะการถล่มเป็นการวิบัติแบบต่อเนื่อง โดยจุดเริ่มต้นน่าจะเกิดที่บริเวณชั้นล่างๆ ของอาคาร จากนั้นทำให้อาคารชั้นบนถล่มตามลงมา คล้ายๆ โดมิโน่ ที่ล้มตามกันมา จนทำให้อาคารทั้งหลายกองมาอยู่บนพื้นดิน เป็นการถล่มแบบแพนเค้กชัดเจน

ศ.ดร.อมร อธิบายต่อว่า รูปแบบการถล่มแบบนี้ แม้ไม่มีแผ่นดินไหว ก็ถล่มได้หากโครงสร้างเกิดการสูญเสียกำลังรับน้ำหนักขององค์อาคารหลักในแนวดิ่ง เช่น เสา ผนัง หรือจุดต่อ ซึ่งอาจเกิดจากปัจจัยต่างๆ เช่น

1. วัสดุก่อสร้างไม่ได้มาตรฐาน เช่น คอนกรีต หรือเหล็กเสริมที่ใช้มีกำลังต่ำกว่าค่าออกแบบ

2. การออกแบบที่ผิดพลาด เช่น การวิเคราะห์หรือคำนวณแรงที่ผิดพลาด หรือการออกแบบที่ได้ขนาดชิ้นส่วนหรือการเสริมเหล็กน้อยเกินไป

3. การก่อสร้างไม่ตรงตามแบบ เช่น มีการก่อสร้างอาคารเกินจำนวนชั้นที่ขออนุญาตหรือไม่

ทั้งหมดนี้ เป็นเพียงข้อสันนิษฐานเท่านั้น ไม่ใช่ข้อสรุป และถือเป็นข้อเตือนใจในการออกแบบและก่อสร้างอาคารสูงหรืออาคารขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นงานเสี่ยงอันตรายมาก จะต้องปฏิบัติตามหลักวิศวกรรมอย่างเคร่งครัด ใช้วัสดุที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน และใช้วิศวกรที่เชี่ยวชาญในการออกแบบและควบคุมการก่อสร้าง