ศาลปกครองสูงสุดสั่งเพิกถอนคำสั่ง มท.1 ปลด "นิพนธ์” พ้นนายก อบจ.สงขลา

ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายืนตามศาลปกครองชั้นต้น ให้เพิกถอนคำสั่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยที่สั่งให้ "นิพนธ์ บุญญามณี" พ้นจากตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา (นายก อบจ.สงขลา) โดยชี้ว่าการออกคำสั่งดังกล่าวไม่เป็นไปตามขั้นตอนและวิธีการที่กฎหมายกำหนด จึงเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย พร้อมตอกย้ำหลักการใช้อำนาจทางปกครองต้องเป็นไปตามกระบวนการที่กฎหมายบัญญัติ

วันที่ 3 สิงหาคม 2569 ศาลปกครองกลางได้อ่านคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด ในคดีหมายเลขดำที่ อ.2001/2566 และคดีหมายเลขแดงที่ อ.702/2569 ระหว่าง นายนิพนธ์ บุญญามณี ผู้ฟ้องคดี กับ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2

ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองชั้นต้น ให้เพิกถอนคำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 1528/2564 ลงวันที่ 25 มิถุนายน 2564 ซึ่งสั่งให้นายนิพนธ์ บุญญามณี พ้นจากตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ในวาระการดำรงตำแหน่งระหว่างวันที่ 4 สิงหาคม 2556 ถึงวันที่ 27 มิถุนายน 2562 

ศาลเห็นว่า คำสั่งดังกล่าวเป็นการใช้อำนาจทางปกครองที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากการดำเนินการไม่ถูกต้องตามรูปแบบ ขั้นตอน และวิธีการอันเป็นสาระสำคัญ ที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับการออกคำสั่งประเภทดังกล่าว จึงมีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งของกระทรวงมหาดไทย

สาระสำคัญของคำพิพากษาในคดีนี้ อยู่ที่การตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของคำสั่งทางปกครอง โดยศาลวินิจฉัยว่า การออกคำสั่งให้ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพ้นจากตำแหน่ง ต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดอย่างเคร่งครัด

เมื่อพบว่ากระบวนการออกคำสั่งมีข้อบกพร่องในสาระสำคัญ ย่อมส่งผลให้คำสั่งดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย แม้จะมีการกล่าวอ้างข้อเท็จจริงหรือเหตุผลอื่นประกอบก็ตาม

คดีนี้มีจุดเริ่มต้นจากกรณีที่ คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติชี้มูลความผิด นายนิพนธ์ บุญญามณี เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งนายก อบจ.สงขลา กรณีถูกกล่าวหาว่าไม่ปฏิบัติตามหน้าที่เกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงินค่าจัดซื้อรถซ่อมบำรุงอเนกประสงค์ให้แก่บริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง ซึ่งนำไปสู่การดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ต่อมา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น ได้ใช้อำนาจตามกฎหมายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ออกคำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 1528/2564 ลงวันที่ 25 มิถุนายน 2564 ให้ นายนิพนธ์ พ้นจากตำแหน่ง นายก อบจ.สงขลา

นายนิพนธ์ เห็นว่าคำสั่งดังกล่าวออกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง ขอให้เพิกถอนคำสั่งของกระทรวงมหาดไทย
ศาลปกครองชั้นต้นมีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งดังกล่าว ก่อนที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จะยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด

ก่อนที่ ล่าสุด ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ส่งผลให้คำสั่งกระทรวงมหาดไทยที่ให้ นายนิพนธ์ พ้นจากตำแหน่ง ถูกเพิกถอนอย่างเป็นที่สุดในคดีปกครอง