เลือกตั้ง 28 มิ.ย.69 เปิดหน้าที่สำคัญ ทำไมคนกรุงต้องเลือก ส.ก.
เลือกตั้งกทม. 28 มิ.ย.นี้ ไม่ได้แค่เลือกผู้ว่าฯ กทม. แต่มีการเลือก 'ส.ก.' 50 คน 50 เขต ส.ก. คือใคร ทำหน้าที่อะไร เช็กเหตุผลสำคัญ ทำไมคนกรุงต้องเลือกพร้อม ผู้ว่าฯ กทม.
KEY
POINTS
- ส.ก. เป็นตัวแทนประชาชนระดับเขต ทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ คอยตรวจสอบและควบคุมการทำงานของฝ่ายบริหารซึ่งก็คือผู้ว่าฯ กทม.
- มีอำนาจในการพิจารณาและให้ความเห็นชอบข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร รวมถึงการอนุมัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีของทุกหน่วยงานใน กทม.
- ควบคุมการบริหารงานของผู้ว่าฯ กทม. ผ่านกลไกต่างๆ ในสภา เช่น การตั้งกระทู้ถาม การเสนอญัตติ และการเปิดอภิปรายทั่วไป
การเลือกตั้งในวันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายนที่จะถึงนี้ไม่ใช่แค่การเลือกตั้งว่า ใครจะมาเป็น ผู้ว่าฯ กทม. คนถัดไปเท่านั้นแต่ในวันเดียวกันนี้ กกต.ยังกำหนดให้มีการเลือกสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือ ส.ก. ด้วยซึ่งเมื่อส่องดูบทบาทและหน้าที่ของ ส.ก. แล้วจะพบว่า มีความสำคัญและเชื่อมโยงกับประชาชนในพื้นที่อย่างมาก ส.ก. ถือเป็นตัวแทนระดับเขตของคนกทม. ที่จะสะท้อนส่งผ่านข้อมูลต่าง ๆ สู่การทำงานในสภา กทม.
"ฐานเศรษฐกิจ" พาไปดูบทบาทและหน้าที่ของ ส.ก.กันว่า มีความสำคัญอย่างไร และ ทำไมคนเมืองต้องให้ความสำคัญไม่น้อยไปกว่าการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.
ส.ก. คือใคร ทำหน้าที่อะไร
สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือ "ส.ก." คือ ตัวแทนของประชาชนที่มาจากการเลือกตั้ง ทำหน้าที่เป็น "ฝ่ายนิติบัญญัติ" คอยตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหารซึ่งก็คือ ผู้ว่าฯ กทม. โดยแต่ละเขตเลือกตั้งนั้นจะมี ส.ก. ได้ 1 คน ปัจจุบันกรุงเทพมหานครมี ส.ก. ตามจำนวนเขต รวม 50 คน มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี
ตาม พ.ร.บ.ระเบียบการบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 6 พ.ศ. 2562 ระบุถึงอำนาจหน้าที่ของสภา กทม.ที่สำคัญไว้หลายประการ
อำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.)
สภากรุงเทพมหานคร เป็นองค์กรนิติบัญญัติของกรุงเทพมหานครซึ่งกฎหมายกำหนดให้ได้รับความเห็นชอบจากกรุงเทพมหานคร ให้มีอำนาจหน้าที่ ดังนี้
1. เสนอและพิจารณาให้ความเห็นชอบในการตราข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร
2. พิจารณาและให้ความเห็นชอบในร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี ซึ่งเป็นการพิจารณางบประมาณทุกหน่วยงานของกรุงเทพมหานครที่ฝ่ายบริหารตั้งมา ว่ามีเหตุผลเหมาะสมอย่างไร และจะเพิ่มหรือลดให้เป็นไปตามกระบวนการของการออกข้อบัญญัติ
หน้าที่สำคัญของ ส.ก. ในสภา กทม.
3. ควบคุมการบริหารงานของฝ่ายบริหารผ่านวิธีการต่าง ๆ
การตั้งกระทู้ : เพื่อถามผู้ว่าฯ กรุงเทพมหานครในเรื่องใด ๆ อันเกี่ยวกับงานในหน้าที่ของ กทม.
การเสนอญัตติ : เพื่อให้กรุงเทพมหานครดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของกรุงเทพมหานคร หากที่ประชุมสภาเห็นชอบในญัตติของสมาชิกสภาจะส่งญัตติในเรื่องนั้น ๆ ให้ฝ่ายบริหารพิจารณาดำเนินการต่อไป
การเปิดอภิปรายทั่วไป : กระทำได้โดยสมาชิกสภาจำนวนไม่น้อยกว่า 2 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมด เข้าชื่อเพื่อเสนอญัตติขอให้เปิดอภิปรายทั่วไปให้ผู้ว่าฯ กรุงเทพมหานคร แถลงข้อเท็จจริงหรือแสดงความคิดเห็นในปัญหาอันเกี่ยวกับการบริหารราชการกรุงเทพมหานครได้
การเป็นกรรมการสภา : ถือเป็นบทบาทสำคัญของสมาชิกที่จะควบคุมติดตามผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารเพราะคณะกรรมการของสภามีอำนาจกระทำกิจการหรือพิจารณาสอบสวนหรือศึกษาเรื่องใด ๆ อันอยู่ในอำนาจหน้าที่ของกรุงเทพมหานครได้ แล้วรายงานต่อสภากรุงเทพมหานคร ถ้าสภากรุงเทพมหานครเห็นชอบกับรายงานของคณะกรรมการฯ ดังกล่าว ประธานสภาก็จะส่งเรื่องให้ฝ่ายบริหารพิจารณาดำเนินการตามมติของสภาต่อไป
4. อำนาจในการพิจารณาให้ความเห็นชอบในกิจการที่มีกฎหมายบัญญัติให้ต้องขอความเห็นชอบจากสภา หรือต้องรายงานให้สภาทราบ ในกรณีดังต่อไปนี้
- การดำเนินกิจการนอกเขตกรุงเทพมหานคร
- การทำกิจการร่วมกับบุคคลอื่นโดยก่อตั้งบริษัท หรือการถือหุ้นในบริษัท รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงจำนวนหุ้นที่กรุงเทพมหานครถืออยู่ต้องได้รับความ อนุมัติจากสภากรุงเทพมหานคร
- การให้บริการแก่เอกชน ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ด้วยการเรียกเก็บค่าบริการซึ่งกรุงเทพมหานครจะดำเนินการได้โดยการตราเป็นข้อบัญญัติ ซึ่งเท่ากับเป็นการให้ความเห็นชอบของสภาไปโดยปริยาย หากได้รับความเห็นชอบในร่างข้อบัญญัติดังกล่าว
- การมอบให้เอกชนดำเนินกิจการอันอยู่ในอำนาจหน้าที่ของกรุงเทพมหานคร และเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ค่าบริการ หรือค่าตอบแทนที่เกี่ยวข้องแทนกรุงเทพมหานคร หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการให้กระทำกิจกรรมดังกล่าวข้างต้นให้เป็นไปตามกฎระเบียบกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากสภา และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
- การยืมเงินสะสมเกินกว่า 10 ล้านบาท และการขอใช้เงินสะสมจ่ายขาด
- การขอขยายเวลาเบิกจ่ายเงินเหลื่อมปีงบประมาณเกินปีงบประมาณถัดไป
- การก่อหนี้ผูกพันงบประมาณข้ามปี (ยกเว้นโครงการซึ่งได้ระบุไว้ในข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม หรือโครงการที่ใช้เงินยืมสะสม ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากสภากรุงเทพมหานครแล้ว)
- การกู้เงินจากกระทรวง ทบวง กรม องค์การ หรือนิติบุคคลต่าง ๆ
- การกู้เงินจากต่างประเทศ องค์การต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ
- รับทราบรายงานการรับจ่ายเงินประจำปีงบประมาณซึ่งสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้ตรวจสอบแล้ว
5. อำนาจในการอนุมัติ
- การอนุมัติข้อกำหนดกรุงเทพมหานคร
- การอนุมัติให้ขยายเวลาในการพิจารณาของคณะกรรมการที่สภาแต่งตั้งออกไป ในกรณีที่ดำเนินการไม่แล้วเสร็จภายในกำหนด
6. อำนาจในการวินิจฉัย ดังนี้
- ให้สมาชิกสภาภายนอกเพราะเห็นว่าได้กระทำการอันเป็นการเสื่อมเสียแก่เกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง มติของสภาต้องมีคะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 ของจำนวนของสมาชิกทั้งหมดของสภา
- ให้สมาชิกสภาลาประชุมในสมัยประชุมหนึ่งเกินกว่า 3 วันที่มีการประชุม
- กรณีมีปัญหาที่ต้องตีความข้อบังคับให้เป็นอำนาจของสภาที่จะวินิจฉัย
7. ร่วมกับฝ่ายบริหารในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน
ที่มา สถาบันพระปกเกล้า, สภากรุงเทพมหานคร
