ร้องระงมเลือกตั้ง 69 ภาคประชาชน-ผู้สมัคร บุก กกต. ปมบัตรเขย่ง-บาร์โค้ด

วันที่ 16 ก.พ. 2569 กลุ่ม We Watch และ เครือข่ายองค์กรภาคประชาชน เข้ายื่นหนังสือและอ่านแถลงการณ์เรียกร้องให้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) แสดงความรับผิดชอบต่อการจัดการเลือกตั้งปี 2569 หลังพบข้อผิดพลาด ความผิดปกติ และข้อร้องเรียนจำนวนมาก จนก่อให้เกิดวิกฤตความเชื่อมั่นในวงกว้าง พร้อมระบุว่าหากไม่สามารถเรียกความเชื่อมั่นจากประชาชนกลับคืนมาได้ ควรพิจารณาลาออก

แถลงการณ์ระบุว่า กระบวนการจัดการเลือกตั้งครั้งนี้ขาดความโปร่งใสตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง ทั้งการเปลี่ยนสโลแกนที่ตัดคำว่า “โปร่งใส” ออก การเก็บเอกสารผลนับคะแนนออกจากหน่วยอย่างรวดเร็ว การพบกรณี “บัตรเขย่ง” ในหลายพื้นที่ ตลอดจนการจำกัดการเข้าถึงข้อมูลของผู้สังเกตการณ์

นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตต่อระบบรายงานผลคะแนนภายหลังปิดหีบ ว่าคะแนนจากหน่วยเลือกตั้งไม่ได้เผยแพร่สู่สาธารณะโดยตรง แต่ส่งเข้าสู่ศูนย์กลางก่อนเปิดเผย ทำให้เกิดคำถามเรื่องโครงสร้างอำนาจ กลไกตรวจสอบ และความเสี่ยงต่อการแทรกแซงข้อมูล แม้ กกต. จะชี้แจงว่าเป็นความผิดพลาดทางเทคนิค แต่เมื่อกระบวนการไม่เปิดเผยอย่างตรวจสอบได้ ย่อมกระทบความเชื่อมั่นของสังคม

We Watch ยังยกตัวอย่างปัญหาอื่น เช่น การชี้นำประชามติในบางพื้นที่ การวินิจฉัยบัตรดี-บัตรเสียที่ถูกทักท้วงแต่ไม่แก้ไข พฤติกรรมเจ้าหน้าที่ที่อาจกระทบเสรีภาพการลงคะแนน รวมถึงข้อกังวลเรื่องการจัดคูหาไม่คุ้มครองการลงคะแนนลับ และการใช้บาร์โค้ด/คิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งที่อาจเชื่อมโยงถึงตัวผู้ใช้สิทธิได้

ในระยะเร่งด่วน กลุ่มเรียกร้องให้ กกต. เปิดเผยผลคะแนนอย่างเป็นทางการ 100% ผ่านระบบรายงานโดยเร็ว พร้อมเผยแพร่เอกสารสรุปผลรายหน่วย (แบบ 5/18) และพิจารณาเปิดภาพกระดานขีดคะแนน (แบบ 5/11) รวมถึงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าทุกประเภท เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบได้

ขณะเดียวกัน นายวีระภัทร คันธะ ผู้สมัคร สส.เขต 6 สมุทรปราการ พรรคประชาชน ยื่นคำร้องขอให้ กกต. ตรวจสอบและนับคะแนนใหม่ หลังพบเอกสารเกี่ยวกับการเลือกตั้งและรายชื่อผู้มีสิทธิถูกทิ้งในบ่อขยะพื้นที่เทศบาลเมืองลัดหลวง รวมทั้งตั้งข้อสังเกตถึงพฤติกรรมบางประการหน้าหน่วยเลือกตั้งที่อาจไม่โปร่งใส พร้อมเรียกร้องให้มีการเลือกตั้งใหม่หากพบความผิดปกติชัดเจน

ด้าน นายประสิทธิ์ ปัทมผดุงศักดิ์ ผู้สมัคร สส.ปทุมธานี ยื่นหนังสือร้องเรียนให้ตรวจสอบการพิมพ์บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งว่าเข้าข่ายละเมิดกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ โดยอ้างถึง พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) ซึ่งห้ามเก็บข้อมูลความคิดเห็นทางการเมืองโดยไม่ได้รับความยินยอม พร้อมระบุว่า หากข้อมูลดังกล่าวถูกนำไปใช้ อาจกระทบสิทธิประชาชนและความเป็นธรรมทางการเมืองในระยะยาว

นายประสิทธิ์ระบุว่า คูหาเลือกตั้งควรเป็นพื้นที่ปลอดภัย ไม่ใช่พื้นที่สอดแนม พร้อมยื่นคำร้องต่อศาลปกครองแล้ว และขอให้ตรวจสอบทั้งความรับผิดทางปกครองและทางอาญา

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนแรงกดดันต่อ กกต. ในการเร่งชี้แจงข้อเท็จจริงทุกขั้นตอนอย่างโปร่งใส ท่ามกลางข้อเรียกร้องจากทั้งภาคประชาชนและผู้สมัครรับเลือกตั้ง ให้สร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการประชาธิปไตยโดยเร่งด่วน