'เลือกตั้งชลบุรี เขต1' อาจถึงใบเหลือง อดีต กกต.ชี้ หีบต้องมีสายรัด 

จากกรณี การเลือกตั้งพื้นที่ชลบุรี เขต 1 ซึ่งมีกลุ่มประชาชนที่ติดตามการนับคะแนนผลการเลือกตั้ง กดดันให้มีการนับคะแนนใหม่ เนื่องจากประชาชนมีข้อสงสัยหลายประการ โดยเหตุการณ์เกิดขึ้นตั้งแต่ 9 กุมภาพันธ์ 2569

นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีข้อร้องเรียนความผิดปกติในการเลือกตั้งที่จังหวัดชลบุรี เขต1 โดยระบุว่า หลังประชาชนพบความผิดปกติ หน้าที่เร่งด่วนของเจ้าหน้าที่คือ รวบรวมข้อเท็จจริงให้ได้มากที่สุดก่อนส่งเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของ กกต.กลาง

พร้อมอธิบายว่า หากหีบบัตรได้ถูกปิดผนึกเรียบร้อยแล้ว อำนาจของผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตจะสิ้นสุดลงทันที การจะเปิดหีบเพื่อนับคะแนนใหม่ต้องใช้มติของ กกต.ส่วนกลางเท่านั้น ไม่สามารถสั่งการในระดับพื้นที่ได้เอง

นายสมชัย ระบุว่า การที่เจ้าหน้าที่ชี้แจงประชาชนในคืนเกิดเหตุว่ายังไม่สามารถเปิดหีบนับใหม่ได้ ถือว่าเป็นการอธิบายที่ถูกต้องตามกระบวนการ เพราะเลยขั้นตอนการนับคะแนนในหน่วยไปแล้ว แตกต่างจากบางพื้นที่ที่ยังอยู่ระหว่างนับคะแนน ซึ่ง ผอ.ยังมีอำนาจสั่งนับใหม่ได้

อย่างไรก็ตาม เขาเห็นว่าแม้การประชุม กกต.ต้องรอเวลาราชการและมีขั้นตอนด้านเอกสาร แต่ในสถานการณ์ที่สังคมจับตาอย่างใกล้ชิด กกต.ควรเร่งรวบรวมข้อมูลให้ครบถ้วน และหากเป็นไปได้ควรลงพื้นที่ดูข้อเท็จจริงด้วยตนเอง เพื่อสร้างความเชื่อมั่น

อดีต กกต.ยังตั้งข้อสังเกตถึงภาพหีบบัตรเลือกตั้งที่ปรากฏว่าไม่มีสายรัดปิดผนึก โดยระบุว่า จากข้อมูลที่เห็น อาจมีถึง 30–40 หีบที่ไม่มีสายรัด ซึ่งถือเป็นประเด็นร้ายแรง เพราะตามปกติหีบทุกใบต้องมีการรัดสายและให้กรรมการประจำหน่วยลงนามกำกับ พร้อมตั้งคำถามว่า เหตุผลเรื่อง “สายรัดไม่เพียงพอ” จะรับฟังได้หรือไม่ ในเมื่อมีประชาชนบางส่วนแสดงให้เห็นว่ามีสายรัดจำนวนมาก หากข้อเท็จจริงชี้ว่าความผิดปกติกระจายหลายหน่วย อาจเข้าข่ายทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

“ แล้วเหตุใดถึงไม่มีสายรัด เพราะหีบไม่ว่าจะเป็นหีบเดิมหรือหีบจากการยุบรวม ก็ต้องมีการรัดสายและกรรมการเซ็นกำกับ ไม่เช่นนั้นก็ใส่อะไรเข้าไปได้หมด ถ้าเป็นกรณีแบบนี้ แสดงว่า การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยสุจริต และกระจายกว้างหลายหน่วยในเขตนั้น ถ้าถามผม ผมก็ให้ใบเหลือง อย่างน้อยที่สุดคือเลือกตั้งใหม่” นายสมชัย กล่าว

พร้อมอธิบายเพิ่มเติมว่า ในช่วงก่อนประกาศผลอย่างเป็นทางการ อำนาจวินิจฉัยอยู่ที่ กกต.โดยตรง ไม่สามารถมีหน่วยงานอื่นแทรกแซงได้ ไม่ว่าจะเป็นกรณีสั่งเลือกตั้งใหม่ (ใบเหลือง) หรือเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง (ใบส้ม) แต่ถ้าเลยช่วงเวลาไปจนประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว กกต. กลางก็สั่งไม่ได้ ต้องขอคำสั่งศาล

ในส่วนของความรับผิดทางกฎหมาย หากพบว่าเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยกระทำผิดจริง ก็สามารถดำเนินคดีอาญาได้ โดยสำนักงาน กกต.สามารถเป็นผู้เสียหายและแจ้งความดำเนินคดีได้เอง ไม่จำเป็นต้องรอให้ประชาชนเป็นผู้ร้องทุกข์ก่อน แม้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งก็สามารถแจ้งความได้เช่นกันหากถือเป็นผู้เสียหาย

นายสมชัย ทิ้งท้ายว่า สิ่งสำคัญที่สุดขณะนี้คือความชัดเจนของ กกต.กลางต่อสาธารณะ ว่าจะมีคำสั่งอย่างไรกับข้อร้องเรียนที่เกิดขึ้น เพื่อรักษาความเชื่อมั่นต่อกระบวนการเลือกตั้งโดยรวม