กกต.เคลียร์ปมพิรุธ 'ชลบุรี-พะเยา-ปทุมฯ' ยันนับคะแนนใหม่ ต้องตามกติกา

เวลา 14.00 น. วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ณ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ว่าที่ร้อยตรีภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการ กกต. พร้อมด้วยนายครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการ กกต. ได้ร่วมกันแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนเพื่อชี้แจงข้อสงสัยเกี่ยวกับการจัดการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติที่กำลังเป็นประเด็นร้อนในขณะนี้

ยันการนับคะแนนใหม่มี "เงื่อนไขเหล็ก" ตามกฎหมาย

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร ได้ชี้แจงถึงหลักการสำคัญในการสั่งนับคะแนนใหม่ว่า ตามกฎหมายจะเกิดขึ้นได้ในกรณีที่จำนวนผู้มาใช้สิทธิกับบัตรเลือกตั้งไม่ตรงกัน หรือมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าการนับคะแนนเป็นไปโดยไม่ถูกต้อง โดยเน้นย้ำว่าหากประชาชนหรือสื่อมวลชนพบความผิดปกติในขั้นตอนใด จะต้องทำการ "ทักท้วงคัดค้าน" ณ หน่วยเลือกตั้งทันทีเพื่อให้กรรมการประจำหน่วยบันทึกไว้ในรายงานเหตุการณ์ ซึ่งจะเป็นหลักฐานสำคัญในการพิจารณาของ กกต.

"การนับคะแนนใหม่เป็นอำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (บอร์ด กกต.) เท่านั้น เราไม่สามารถสั่งตามอำเภอใจได้ ต้องมีที่ไปที่มาและมีเหตุผลรองรับจากหลักฐานในแต่ละหน่วย" ว่าที่ร้อยตรีภาสกรกล่าว

แจงปม "ชลบุรี เขต 1" และการยุบรวมหีบบัตร

สำหรับกรณีความวุ่นวายที่จังหวัดชลบุรี เขต 1 ที่มีประชาชนล้อมสถานที่เก็บหีบบัตร ว่าที่ร้อยตรีภาสกรอธิบายว่าเป็นขั้นตอนการ "ยุบรวมหีบบัตร" เพื่อนำไปเก็บรักษาไว้ในสถานที่ปลอดภัยเป็นเวลา 2 ปีตามกฎหมาย ส่วนภาพที่เห็นว่าหีบไม่มีสายรัดหรือมีเศษวัสดุตกหล่น เป็นเพราะอยู่ในกระบวนการรวบรวมอุปกรณ์ ซึ่งมีการซีลเทปกาวไว้อย่างแน่นหนาป้องกันการเปิดหีบอยู่แล้ว

ขณะนี้ กกต. ได้ส่ง ร.ต.อ.ชนินทร์ น้อยเล็ก รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง และสั่งให้ ผอ.กกต.ชลบุรี รายงานผลภาพรวมเพื่อพิจารณาว่าจะมีการสั่งนับคะแนนใหม่หรือสั่งออกเสียงลงคะแนนใหม่หรือไม่ โดยจะทราบผลชัดเจนภายใน 2 วัน

สั่งชุดสืบสวนสอบปมบัตรไม่ตรงยอดผู้ใช้สิทธิ์ ยันต้องจบใน 2 วัน

ด้าน นายครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) แถลงเน้นย้ำถึงกระบวนการตรวจสอบความถูกต้องของจำนวนผู้มาใช้สิทธิ์และจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ต้องมีความสัมพันธ์กันอย่างเคร่งครัด

นายครรชิต เปิดเผยว่า ในกระบวนการหลังจากนับคะแนนเสร็จสิ้น เจ้าหน้าที่จะต้องมีการตรวจทานอีกครั้งว่า จำนวนผู้มาใช้สิทธิ์ตรงกับจำนวนบัตรที่ใช้ไปหรือไม่ หากพบว่าตัวเลขไม่ตรงกัน จะต้องมีการตรวจสอบจนกว่าจะทราบสาเหตุที่แน่ชัด หากท้ายที่สุดยังไม่ตรงกันก็ต้องรายงานตามระเบียบ แต่ถ้าตรงกันก็ถือว่าเสร็จสิ้นตามกระบวนการ

อย่างไรก็ตาม นายครรชิตได้ชี้แจงถึงข้อจำกัดทางกฎหมายว่า อำนาจของกรรมการประจำหน่วย (กปน.) หรือ กกต. เขต จะหมดไปทันทีเมื่อมีการนำบัตรเข้าหีบและปิดหีบเรียบร้อยแล้ว หากมีความจำเป็นต้องเปิดหีบเพื่อตรวจสอบใหม่หรือนับคะแนนใหม่ จะต้องเป็น อำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้งชุดใหญ่ (บอร์ด กกต.) เท่านั้น ที่จะสั่งการได้

สำหรับการดำเนินการขั้นต่อไป นายครรชิตระบุว่าการจะเปิดหีบได้นั้นต้องมีมูลเหตุสำคัญ 2 ประการ คือ มีผู้ร้องเรียน หรือ กกต. ตรวจพบความปรากฏเอง ว่าการนับคะแนนอาจมีความผิดพลาด ซึ่งล่าสุด บอร์ด กกต. ได้มีมติเมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา สั่งการให้ ชุดสืบสวนจากส่วนกลางลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงให้แล้วเสร็จภายใน 2 วัน โดยนายครรชิตยืนยันว่าตนเองจะลงพื้นที่ติดตามผลอย่างใกล้ชิด และคาดว่าจะทราบผลการสอบสวนทั้งหมดภายในกรอบเวลาดังกล่าว

ช่วงถาม-ตอบ (Q&A) เจาะลึกประเด็นร้อนจากการแถลงข่าว

ทำไมกรณีปทุมธานีถึงเปิดนับคะแนนใหม่ได้ทันที แต่ชลบุรีต้องรอการพิจารณา?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "ต้องเรียนตามตรงว่ากรณีปทุมธานีมีการดำเนินกระบวนการข้ามขั้นตอน โดยไม่ได้ผ่านมติจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กลาง) ก่อน ซึ่งตอนนี้สำนักงานฯ กำลังประมวลเรื่องเสนอ กกต. เพื่อพิจารณาความถูกต้อง ยืนยันว่าใครจะสั่งนับใหม่ตามอำเภอใจไม่ได้ครับ"

กรณีโซเชียลติดแฮชแท็กให้นับคะแนนใหม่ทั่วประเทศ กกต. จะดำเนินการอย่างไร?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "ทุกอย่างต้องว่าไปตามกรอบกฎหมายและข้อเท็จจริง ไม่ใช่ตามพลังโซเชียลครับ หากมีการทักท้วงคัดค้านตามขั้นตอน กกต. ยินดีตรวจสอบ แต่ถ้าไม่มีมูลความจริง กฎหมายก็ไม่ได้เปิดช่องให้ทำได้ อย่างไรก็ตาม หาก กกต. พบความผิดปกติเองหรือที่เรียกว่า 'ความปรากฏ' เราก็สามารถหยิบยกขึ้นมาพิจารณาสั่งนับใหม่ได้เพื่อความโปร่งใสครับ"

มีภาพเศษสายรัดและเอกสาร กกต. ถูกทิ้งในถังขยะที่ชลบุรี ถือว่าทุจริตหรือไม่?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "สถานที่เกิดเหตุคือที่สำหรับยุบรวมหีบบัตร การตัดสายรัดเดิมเพื่อเปิดหีบเอามารวมกันย่อมมีเศษวัสดุเหลือทิ้งเป็นปกติ แต่หากมีเอกสารสำคัญหลุดรอดไปในถังขยะจริง อันนี้ถือว่าไม่ถูกต้อง ซึ่งทีมตรวจสอบกำลังเร่งหาข้อเท็จจริงว่าหลุดออกมาได้อย่างไร"

"เราเสพสื่อโซเชียล บางทีอาจจะต้องตั้งหลักนิดหนึ่งนะ"

กรณีเจ้าหน้าที่ที่พะเยาแอบฉีกบัตรและเตรียมหย่อนลงหีบ ตอนนี้สถานะเป็นอย่างไร?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "กรณีพะเยา กรรมการประจำหน่วยและ รปภ. พบเห็นการฉีกบัตรเตรียมจะหย่อนลงหีบ (ประเภทละ 7 ใบ) แต่ระงับไว้ได้ทันก่อนที่จะมีการหย่อนลงหีบจริงๆ ขณะนี้ได้ควบคุมตัวส่งพนักงานสอบสวนเพื่อดำเนินคดีอาญาแล้ว บัตรเหล่านั้นยังไม่ได้ถูกนับเป็นคะแนนครับ"

กกต. ทราบเรื่องที่มีหีบเลือกตั้งกระดาษพร้อมโลโก้ กกต. วางขายใน Shopee หรือไม่?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "ขอบพระคุณสำหรับข้อมูลครับ เรื่องนี้ทางสำนักงานฯ ขอรับไปตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนว่าเป็นการกระทำที่ถูกต้องหรือมีการแอบอ้างโลโก้เพื่อการค้าหรือไม่"

กรณีหมู่บ้านในจังหวัดตากประท้วงโดยการไม่ไปใช้สิทธิทั้งหมู่บ้าน จะถือเป็นเหตุอันควรหรือไม่?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "การประท้วงทางการเมืองโดยไม่ไปใช้สิทธิ ผู้มีสิทธิจะต้องแจ้งเหตุที่ไม่ไปใช้สิทธิกับนายทะเบียนอำเภอหรือท้องถิ่น ซึ่งนายทะเบียนจะเป็นผู้พิจารณาว่าเหตุผลดังกล่าวเป็นเหตุอันสมควรตามกฎหมายหรือไม่ เพื่อไม่ให้เสียสิทธิต่างๆ ครับ"

จะมีการเปิดเผยคะแนนดิบรายหน่วยเมื่อไหร่ และจะเชื่อมั่นได้อย่างไรว่าคะแนนจะไม่เปลี่ยน?

ว่าที่ร้อยตรีภาสกร: "คะแนนที่สำคัญที่สุดคือ สส. 5/18 ที่ติดไว้หน้าหน่วยทันทีหลังนับเสร็จ คะแนนส่วนนี้ใครก็เปลี่ยนไม่ได้ ส่วนรายงานในระบบอาจมีความคลาดเคลื่อนจากการคีย์ข้อมูลได้บ้าง แต่เราจะยึดใบหน้าหน่วยเป็นหลัก และขณะนี้ได้สั่งการให้ทุกจังหวัดเตรียมอัปโหลดคะแนนดิบ (5/18) ของทุกหน่วยขึ้นเว็บไซต์โดยเร็วที่สุดครับ"