ระวัง! โควิด-19 ระบาดหนักหน้าฝน

สถานการณ์การระบาดของไวรัสโควิด-19 ในประเทศไทย ข้อมูล ณ วันที่ 16 เมษายน 2563 มีผู้ติดเชื้อรายใหม่เพิ่ม 29 ราย ติดเชื้อสะสม 2,672 ราย เสียชีวิตรวม 46 ราย รักษาหาย 1,593 ราย

แม้เป็นตัวเลขผู้ติดเชื้อรายใหม่ลดลงต่อเนื่องมาเป็นสัปดาห์ แต่คนไทยยังจะวางใจไม่ได้ จึงมีเสียงเตือนจากแพทย์ให้ระวังสภาพอากาศในประเทศไทย ในช่วงหน้าฝน อากาศมักจะแปรปรวนมีฝนและอากาศชื้นในบางวัน และจะยิ่งน่ากลัวมากขึ้นเมื่อฤดูฝนมา แต่โควิด-19 ยังไม่หายไปจากประเทศไทย

ระวังละอองฝน-อากาศเย็น

นพ.ธนรักษ์ ผลิพัฒน์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวถึงสถานการณ์โรคโควิด-19 ว่า ทั้งกทม.และต่างจังหวัด แนวโน้มดีขึ้นเป็นลำดับ แต่ยังมีความจำเป็นมากที่จะต้องคงมาตรการต่างๆ ไปอีกระยะหนึ่ง เพื่อให้ผู้ป่วยเหลือน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

สำหรับช่วงนี้ที่มีฝนตกหลายพื้นที่ ส่งผลให้ทั้งความชื้นและอากาศเย็นขึ้น ทำให้เชื้อจะสามารถอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นานขึ้น สิ่งที่ประชาชนยังต้องทำเหมือนเดิม คือ สวมหน้ากากอนามัย ล้างมือบ่อยๆ กินร้อน ใช้ช้อนกลางส่วนตัว หลีกเลี่ยงการไปในที่ที่คนเยอะๆ เนื่องจากประชาชนต้องใช้หน้ากากชนิดผ้า เพราะฉะนั้นจะมีความชุ่ม จึงขอให้สำรองหน้ากากผ้าไว้วันละหลายๆ ชิ้น ถ้าโดนฝน ละอองฝนแล้วหน้ากากชื้นขอให้เปลี่ยนใหม่ อย่าใช้หน้ากากผ้าทั้งๆ ที่มีความชื้น

นพ.พลเดช ปิ่นประทีป สมาชิกวุฒิสภา และเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ อดีตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบาดวิทยา กรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข ยอมรับว่า สภาพอากาศมีผลต่อการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 เพราะเชื้อไวรัส ซึ่งก็คือพวกหวัด จะมาพร้อมสภาพอากาศที่เย็น เพราะไวรัสชอบอากาศแบบนี้ คนจึงเป็นหวัดในช่วงมีละอองฝน หรืออากาศเย็นๆ มากกว่าในหน้าร้อน

ไวรัสโควิด-19 ก็เช่นกัน เกิดขึ้นที่อู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย อยู่เป็นแนวเส้นรุ้ง ที่ไล่ไปแพร่ระบาดในเกาหลีใต้ ในญี่ปุ่น ซึ่งเรื่องนี้ทางวิทยาศาสตร์ก็สามารถอธิบายได้เช่นเดียวกัน ทั้งจากอุณหภูมิ และสภาพอากาศ ยกตัวอย่างกรณีที่สิงคโปร์ ซึ่งเป็นประเทศในเขตร้อนแต่ทำไมการแพร่ระบาดเกิดขึ้นมาก เพราะคนสิงคโปร์ชอบที่จะอยู่ในห้องแอร์ ในออฟฟิศ จึงเป็นเหตุสำคัญของการคงอยู่ของเชื้อ และการแพร่เชื้อ

“เชื้อตัวนี้ชอบอากาศเย็น พอฤดูกาลเปลี่ยน จะอ่อนแอไปโดยปริยาย ละอองฝอยของเชื้อ ด้วยบรรยากาศห้อง (ปิดเปิดแอร์ 25 องศาเซลเซียส) เมื่อปิดแอร์ เพียงสองชั่วโมงก็ตาย ถึงไม่ตายก็อ่อนแอมาก”

รับมือศึกโควิดฤดูฝน

ขณะที่ พล.ต.เหรียญทอง แน่นหนา หรือ “หมอเหรียญทอง” ผอ. ร.พ.มงกุฎวัฒนะ และอดีตนายทหารยุทธการ กรมแพทย์ทหารบก โพสต์เฟซบุ๊ก ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างสภาพอากาศหน้าฝน กับการแพร่ระบาดของเชื้อโควิด-19 ไว้อย่างน่าสนใจว่า จากประสบการณ์ด้านการรักษาพยาบาลและประสบการณ์ฤดูกาลของโรคประจำถิ่นในสถานการณ์ปกติ และประเมินสถานการณ์โควิด-19 ในไทยว่าอาจจะเกิดขึ้นอย่างเป็นระลอกๆ ตามฤดูกาล

“หมอเหรียญทอง” ชี้ให้เห็นว่าสถานการณ์โควิด-19 ในไทย ระลอกที่ 1 คือ ศึกในฤดูร้อน หรือ สถานการณ์ปัจจุบันที่ไทยกำลังจะชนะในศึกแรกนี้ แต่ในระลอกที่ 2 คือ ศึกในฤดูฝน หรือสถานการณ์ตั้งแต่มิถุนายน-ตุลาคมนี้ ซึ่งเป็นฤดูกาลที่โรคติดเชื้อในทางเดินหายใจเฉียบพลัน (Acute Respiratory Tract Infection, ARI) ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างชุกในช่วงนี้ และโควิด-19 ก็เป็นโรคที่มีอาการเหมือนโรคติดเชื้อในทางเดินหายใจเฉียบพลันด้วย

ดังนั้น โควิด-19 เพียงจำนวนน้อย หากแทรกซึมปะปนกับผู้ป่วยโรคติดเชื้อในทางเดินหายใจเฉียบพลันแล้ว ก็จะเป็นการยากต่อการคัดกรองคัดแยก และอาจขยายผลการระบาดใหญ่และรุนแรง โดยเฉพาะศึกในฤดูฝนของไทยที่มีผู้ป่วยโรคติดเชื้อในทางเดินหายใจเฉียบพลัน ทั้งเด็กและผู้ใหญ่เป็นจำนวนมากด้วยแล้ว ก็ยิ่งเป็นการยากลำบากในการปฏิบัติ จึงเป็นศึกใหญ่ของชาติที่น่าห่วงมากกว่าศึกแรกในฤดูร้อนนี้

ยิ่งเย็น“โควิด”ยิ่งชอบ

ดังนั้น การที่รัฐบาลมีคำสั่งเลื่อนเปิดเทอมออกไปถึงเดือนกรกฎาคม จึงเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้อง ทั้งนี้หลังจากศึกฤดูร้อนหากชนะได้ในสิ้นเมษายนนี้แล้ว

“ศึกในฤดูฝนจะรุนแรงหรือไม่ อยู่ที่การกลับมาระบาดของโควิด-19 อีกครั้ง ผมไม่มีความรู้ว่าโควิด-19 ซึ่งเป็นโรคอุบัติใหม่นี้ว่าจะชอบ ฤดูฝนของเมืองร้อนอย่างบ้านเราหรือไม่ แต่เพราะมิถุนายน-ตุลาคม ในสถานการณ์ปกติของทุกๆ ปี ทุก โรงพยาบาลจะมีปัญหาเตียงเต็มจากฤดูกาลของโรคประจำถิ่นอยู่แล้ว ดังนั้น หากโควิด-19 ชอบ สถานการณ์ผู้ป่วยจำนวนมากในศึกฤดูฝนจะน่ากลัวมากครับ”

คำเตือนจาก “หมอเหรียญทอง” สอดคล้องกับความห่วงใยจาก นพ.วิทวัส ศิริประชัย เจ้าของเพจเฟซบุ๊ก Drama-addict ที่โพสต์ข้อ ความเตือนคนไทยว่า หลังวันที่ 11 เมษายนนี้ มีฝนตก ชี้โรคระบาดโควิด-19 ชอบความเย็น-ความชื้น จะกระตุ้นให้แพร่เชื้อระบาดหนักกว่าเดิม โดยระบุว่า ในช่วงนี้หลายพื้นที่ของกรุงเทพฯ มีฝนตกลงมา ที่นับเป็นเรื่องที่ดี เพราะจะช่วยคลายร้อนให้คนไทย เนื่องจากช่วงเดือนที่ผ่านมาประเทศไทยเข้าสู่ฤดูร้อน และถือได้ว่าทุกพื้นที่ของประเทศเข้าขั้นร้อนจัดกันเลยทีเดียว

“อย่าชะล่าใจ ถึงแม้ตอนนี้จะยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่า ฤดูฝน หรือความชื้น จะมีผลกับการแพร่ของโควิด-19 อย่างไรบ้าง เพราะเป็นโรคอุบัติใหม่ที่เพิ่งระบาดไม่ถึงปี แต่ที่เรารู้คือ ไวรัสโคโรนานั้นชอบที่เย็นๆ ยิ่งเย็นเท่าไหร่ ยิ่งอยู่นอกร่างกายได้นานขึ้น และเพิ่มโอกาสในการแพร่ระบาดได้มากขึ้น”

คำเตือนจากแพทย์ น่าจะทำให้สังคมไทย ร่วมมือร่วมแรง “อยู่บ้าน ลดติดเชื้อ ปลอดโควิด” ไม่ต้องรอให้ฝนเทลงมาพร้อมกับการแพร่ของเชื้อโควิดอีกครั้ง

หน้า 10 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 40 ฉบับที่ 3,567 วันที่ 19-22 เมษายน 2563