20 มีนาคม วัน อสม.แห่งชาติ 2567 เหตุผล ที่มาทำไมจึงเรียก "อสม."
วันอาสาสมัครสาธารณสุขแห่งชาติ หรือ วัน อสม.แห่งชาติ ตรงกับวันที่ 20 มีนาคมของทุกปี ชวนรู้จัก อสม.เป็นใคร และทำไมจึงชื่อ อสม. พร้อมประวัติและความเป็นมา
20 มีนาคมของทุกปี เป็นวันอาสาสมัครสาธารณสุขแห่งชาติ หรือ วัน อสม.แห่งชาติ ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2536 ให้ทุกวันที่ 20 มีนาคมของทุกปี เป็นวัน อสม.แห่งชาติ เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจรวมถึงส่งเสริมให้ อสม.ได้รวมพลังสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่คนไทยโดยได้ดำเนินการจัดงานครั้งแรกขึ้นตั้งแต่ปี 2537
ทำความรู้จัก อสม.
อาสาสมัครสาธารณสุข คือ ประชาชนในหมู่บ้าน เป็นชาวบ้าน ไม่ใช่เจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุข โดยกระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า อาสาสมัครสาธารณสุข คือ ผู้นำการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชาชนในชุมชน และสามารถช่วยให้ประชาชนมีสุขภาพดีขึ้น ซึ่งคำว่า อสม. นั้น ย่อมาจาก 3 คำ ได้แก่
- อ. คือ อาสาสมัคร
- ส. คือ สาธารณสุข
- ม.คือ หมู่บ้าน (ในอดีตมีเฉพาะการทำงานในระดับหมู่บ้าน)
หน้าที่ของ อสม.
อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) มีจุดเริ่มต้นจากการที่กระทรวงสาธารณสุข มีนโยบายที่จะให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขอย่างทั่วถึงและมีส่วนร่วมในการดำเนินงานและพัฒนาสาธารณสุข จึงได้นำเอาการสาธารณสุขมูลฐานมาเป็นกลวิธีหลักในการพัฒนา ตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 (2520-2524)
กิจกรรมสำคัญมุ่งสนับสนุนให้มีการดำเนินงานสาธารณสุขมูลฐานครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ และส่งเสริมให้ชุมชนตระหนักในความจำเป็น ที่จะต้องแก้ไขปัญหาสาธารณสุขของชุมชนเองโดย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เป็นฟันเฟืองสำคัญในการดำเนินงาน เป็นจิตอาสาที่เสียสละแรงกายแรงใจ เวลา และทุนทรัพย์ในการดำเนินงานเพื่อพัฒนาหมู่บ้านให้สามารถพึ่งตนเองได้โดยมิได้รับค่าตอบแทนใด ๆ ทั้งสิ้น
ด้วยเหตุนี้ กระทรวงสาธารณสุขจึงได้ผลักดันให้มีวันสำคัญของ อาสาสมัครสาธารณสุขทั่วประเทศขึ้น โดยในปี 2537 กระทรวงสาธารณสุขได้ขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้วันที่ 20 มีนาคมของทุกปี เป็น "วันอาสาสมัครสาธารณสุขแห่งชาติ นับเป็นการเริ่มต้นจัดงานเฉลิมฉลองในนามวันอาสาสมัครสาธารณสุขแห่งชาติเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ 20 มีนาคม 2537 เป็นต้นมา
คุณสมบัติ สาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หรือ อสม.
1.มีความสมัครใจที่จะทำงานเพื่อส่วนรวมด้วยความเสียสละ และมีเวลาพอที่จะช่วยเหลือชุมชน
2.มีความรู้อ่านออกเขียนได้
3.เป็นผู้ที่ชาวบ้านไว้วางใจ
4.มีที่อยู่อาศัยและประกอบอาชีพในหมู่บ้านนั้น ๆ
5.มีอาชีพแน่นอนและมีรายได้เลี้ยงตนเอง
6.ตั้งบ้านเรือนอยู่ในสถานที่ที่ประชาชนไปติดต่อได้ง่าย
7.ไม่จำกัดเพศ และไม่จำกัดอายุ
8.ไม่ควรเป็นข้าราชการ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือแพทย์ประจำตำบล
ความสำเร็จที่ผ่านมา อสม.นับว่ามีบทบาทสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยผ่านพ้นวิกฤตโควิดมาได้ โดยปัจจุบัน อสม. มีจำนวน 1,075,163 คน มีภารกิจใหม่ที่เพิ่มขึ้นตามนโยบายรัฐบาลในการดูแล ส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคเพื่อลดอัตราการเจ็บป่วยของประชาชนคนไทย