สมุดภาพประวัติศาสตร์ 'เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ' แรงบันดาลใจสร้างสรรค์ผ้าไทยสู่สากล

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา "สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา" ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอดพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ใน"สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง" เพื่อธำรงไว้ซึ่งมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า ของ "ผ้าไทย" โดยทรงมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟู และส่งเสริมชุดไทยพระราชนิยม ให้กลับมาเป็นที่นิยมในสังคมไทย และเวทีนานาชาติ

พระองค์ทรงนำพระประสบการณ์ทางด้านการศึกษาและการทรงงาน ประกอบกับพระอัจฉริยภาพทางด้านแฟชั่น ศิลปะและการออกแบบ บูรณาการกับการศึกษาค้นคว้าภูมิปัญญาพื้นถิ่น นำมาซึ่งแนวพระดำริฯ “ผ้าไทยใส่ให้สนุก เพื่อให้ผ้าไทยเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของประชาชนทุกเพศทุกวัย

โดยเชิญชวนผู้เชี่ยวชาญ ด้านการพัฒนาผ้าไทย นักออกแบบแถวหน้าระดับประเทศ และผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาต่างๆ มาร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ และให้คำปรึกษาแก่กลุ่มช่างทอผ้า ผู้ผลิตและผู้ประกอบการ เพื่อยกระดับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไทย และแนวพระดำริฯ “แฟชั่นแห่งความยั่งยืน” ที่สนับสนุนและส่งเสริมทุกกระบวนการสร้างสรรค์ผืนผ้าและหัตถกรรมไทย ให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับการส่งเสริมผ้าไทยให้ทันสมัย และเป็นที่นิยมในระดับสากล ผ่านโครงการพระดำริ "ผ้าไทยใส่ให้สนุก" โดยพระราชทานลายผ้าพระราชทานที่ทรงออกแบบเอง เช่น ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ และทรงสนับสนุนการย้อมสีธรรมชาติและการใช้เส้นใยธรรมชาติ เพื่อยกระดับผ้าไทยให้มีความยั่งยืน

พระองค์ทรงมีบทบาทในการขับเคลื่อน “ผ้าไทยใส่ให้สนุก” และแนวคิด “แฟชั่นแห่งความยั่งยืน” ซึ่งไม่เพียงต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น แต่ยังเปิดตลาดใหม่ให้กับผ้าไทย ผ่านการออกแบบร่วมสมัยที่เข้ากับวิถีชีวิตคนรุ่นใหม่ และสอดคล้องกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อมโลกผลลัพธ์คือการสร้างรายได้ให้กับชุมชนผู้ทอผ้าและผู้ประกอบการรายย่อย กระจายผลประโยชน์สู่เศรษฐกิจฐานราก

นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเชิญชวนประชาชนคนไทย ร่วมสวมใส่ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ มีประวัติศาสตร์มาอย่างยาวนาน อันประกอบด้วยชุดไทยจิตรลดา, ดุสิต, อัมรินทร์, บรมพิมาน, ศิวาลัย, จามจุรี, รัชดา และชุดไทยประยุกต์ ถือเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมของแผ่นดินไทยที่สะท้อนถึงความงดงาม ความประณีต และภูมิปัญญาไทยที่สืบทอดมาอย่างยาวนาน

พระองค์ทรงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการสวมใส่ชุดไทยอย่างถูกต้องตามหลักที่ทรงพระราชทานและออกแบบ ทั้งในด้านการตัดเย็บ (คัตติ้ง), รูปแบบ, และความเข้าใจในบริบทวัฒนธรรมแรงขับเคลื่อนนี้ยังสะท้อนในระดับสากล เมื่อองค์การยูเนสโกประกาศเชิดชูพระเกียรติและถวายเหรียญสดุดีด้านการสงวนรักษามรดกทางวัฒนธรรม รวมถึงองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ที่มอบรางวัล “WIPO Award for Creative Excellence 2025” ยกย่องพระอัจฉริยภาพด้านแฟชั่นและการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือพัฒนาชุมชน

ทั้งนี้เพื่อบันทึกและเผยแพร่พระวิสัยทัศน์ด้านการสืบสานผ้าไทยและงานหัตถกรรม เนื่องในโอกาสสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงเจริญพระชนมายุ 39 พรรษาในวันที่ 8 มกราคม 2569 กระทรวงมหาดไทยจัดทำ สมุดภาพประวัติศาสตร์ “สิริวัณณวรีนารีรัตนราชพัสตราภรณ์ : แรงบันดาลใจแห่งการสร้างสรรค์ผืนผ้าและหัตถศิลป์ไทยร่วมสมัย”

สมุดภาพเฉลิมพระเกียรติ 39 พรรษาฯ มีความหมายมากกว่าภาพประวัติศาสตร์ แต่เป็นสัญลักษณ์ของพระกรณียกิจที่วางรากฐานใหม่ให้ผ้าไทยก้าวข้ามจากการเป็นเพียงมรดกวัฒนธรรม สู่การเป็น Soft Power ที่สร้างทั้งคุณค่าเชิงสังคมและมูลค่าทางเศรษฐกิจ

นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า สิ่งที่พระองค์ทรงทำ ไม่ได้เป็นเพียงการอนุรักษ์ผ้าไทยให้อยู่ต่อไป แต่ยังต่อยอดสู่การสร้างรายได้และอาชีพใหม่ ๆ ให้กับพี่น้องประชาชนในท้องถิ่น การจัดทำสมุดภาพเฉลิมพระเกียรติครั้งนี้ จึงเป็นมากกว่าการรวบรวมพระกรณียกิจ หากแต่เป็นหลักฐานของการวางยุทธศาสตร์ทางวัฒนธรรม ที่นำผืนผ้าไทยขึ้นสู่เวทีโลก และเป็นอีกหนึ่งพลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยผ่าน Soft Power

โครงการสมุดภาพประวัติศาสตร์เฉลิมพระเกียรติฯ นับเป็นอีกหนึ่งความตั้งใจของกระทรวงมหาดไทย ที่มุ่งเผยแพร่พระเกียรติคุณของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ให้เป็นที่ประจักษ์ ทั้งในมิติของการสืบสานมรดกวัฒนธรรมไทย และการสร้างพลังชุมชนให้เข้มแข็ง อันจะนำไปสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนของประเทศ

ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลด หนังสือเฉลิมพระเกียรติ 39 พรรษา สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา “สิริวัณณวรีนารีรัตนราชพัสตราภรณ์ : แรงบันดาลใจแห่งการสร้างสรรค์ผืนผ้าและหัตถศิลป์ไทยร่วมสมัย”  ฉบับดิจิทัล ได้ที่ https://thailandotop.org/39_years

อีกทั้งประเทศไทยกำลัง ยื่นเสนอ "ชุดไทยพระราชนิยม" เพื่อขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของยูเนสโก (UNESCO) ในปี 2569 นี้ ยิ่งทำให้ "ผ้าไทย” จากมรดกทางวัฒนธรรม สู่ Soft Power ระดับสากลอีกด้วย