การค้าชายแดนไทยนิวไฮ 9 เดือนพุ่ง 1.76 ล้านล้าน ลุ้นทั้งปีทะลุ 2 ล้านล้านบาท

นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ  เปิดเผยสถิติการค้าชายแดนและผ่านแดนของไทยในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 (มกราคม–กันยายน) มีมูลค่ารวม 1,764,312 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 18.8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สร้างสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีมูลค่าการส่งออก 978,105 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 16.6% และนำเข้า 786,207 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 21.6% ส่งผลให้ไทยเกินดุลการค้าสะสม 191,898 ล้านบาท พร้อมประเมินว่ามูลค่าการค้าทั้งปีมีโอกาสทะลุเป้าหมาย 2 ล้านล้านบาท

การค้าผ่านแดนโตแรง ดันยอดทะลุ 1 ล้านล้านบาท

ปัจจัยสำคัญที่ผลักดันการค้าชายแดนและผ่านแดนให้เติบโตอย่างโดดเด่น มาจากการค้าผ่านแดนไปยังประเทศที่สาม ซึ่งมีมูลค่าสะสมในช่วง 9 เดือนแรกทะลุ 1 ล้านล้านบาท โดยเฉพาะสินค้ากลุ่มเทคโนโลยีและอิเล็กทรอนิกส์ที่มีความต้องการสูงในตลาดโลก วเตอร์และอุปกรณ์อื่น ๆ มูลค่า 52,165 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 134.5%

ขณะที่ทุเรียนสดยังครองอันดับ 1 สินค้าส่งออกผ่านแดน มีมูลค่า 136,459 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 30.4% ปริมาณส่งออกกว่า 1.11 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 34.6% สะท้อนบทบาทของไทยทั้งในฐานะฐานการผลิตสินค้าเกษตรมูลค่าสูงและจุดเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานสินค้าเทคโนโลยีในภูมิภาค

จีนครองแชมป์ตลาดผ่านแดน สิงคโปร์–เวียดนามโตโดดเด่น

สำหรับตลาดการค้าผ่านแดน จีนยังคงเป็นอันดับ 1 ด้วยมูลค่าการค้ารวม 585,834 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 25.1% แบ่งเป็นการส่งออก 283,753 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 13.4% โดยมีทุเรียนสดเป็นสินค้าส่งออกสำคัญ มูลค่า 136,424 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 30.4% ทั้งนี้ การส่งออกทุเรียนสดจากไทยไปจีนเกือบทั้งหมด หรือ 91.7% เป็นการส่งออกผ่านแดน โดยผ่านด่านศุลกากรสำคัญ 5 แห่ง ได้แก่ นครพนม เชียงของ หนองคาย มุกดาหาร และเชียงแสน

ขณะที่สิงคโปร์และเวียดนามเป็นตลาดที่ขยายตัวอย่างโดดเด่น โดยการค้าผ่านแดนกับสิงคโปร์มีมูลค่า 216,245 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 99% การส่งออกอยู่ที่ 164,164 ล้านบาท เพิ่มขึ้นสูงถึง 162.3% โดยเฉพาะเครื่องรับโทรศัพท์และอุปกรณ์ มูลค่า 68,463 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 703.9% และเครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อื่น ๆ มูลค่า 34,986 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 314.9% ส่วนการค้าผ่านแดนกับเวียดนามมีมูลค่า 108,612 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 79% โดยการส่งออกมีมูลค่า 44,100 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 42.8%

"มาเลเซีย" ขึ้นแท่นตลาดชายแดนโตเด่น 

ด้านการค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน มาเลเซียเป็นตลาดที่เติบโตโดดเด่นที่สุดในกลุ่มที่รายงาน โดยมีมูลค่าการค้ารวม 307,351 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 30.2% ได้แรงหนุนจากสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อื่น ๆ มูลค่า 12,891 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 59.1% แผงวงจรไฟฟ้า 10,604 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 109.1% และหม้อแปลงไฟฟ้าและส่วนประกอบ 6,724 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 88.6% 

ส่วนการค้าชายแดนไทย–สปป.ลาว เริ่มกลับมาขยายตัวเป็นบวก มีมูลค่า 223,467 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 0.2% ขณะที่การค้าชายแดนไทย–เมียนมาเริ่มส่งสัญญาณฟื้นตัว โดยเดือนสิงหาคมกลับมาขยายตัวเป็นบวกอีกครั้ง หลังเผชิญภาวะหดตัวต่อเนื่อง 12 เดือน

เร่งอำนวยความสะดวกการค้า ดันเป้าหมาย 2 ล้านล้านบาท

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของการค้าชายแดนและผ่านแดนไทยมาจากการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การค้าเชิงรุกและความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับเอกชน ทั้งการอำนวยความสะดวกบริเวณด่านชายแดน การพัฒนาระบบยื่นเอกสารส่งออกผ่านช่องทางดิจิทัล และการเร่งแก้ไขอุปสรรคทางการค้า เพื่อลดระยะเวลาและต้นทุนการขนส่ง

นอกจากนี้ การพัฒนาเส้นทางขนส่งทางบกและทางรถไฟเชื่อมไทย–ลาว–จีน ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งสินค้าเกษตรมูลค่าสูง โดยเฉพาะทุเรียนสดไปยังตลาดปลายทางได้รวดเร็วยิ่งขึ้น จากมูลค่าการค้าสะสม 1.76 ล้านล้านบาทในช่วง 9 เดือนแรก ซึ่งขยายตัว 18.8% ประกอบกับแรงส่งของฤดูกาลส่งออกและเทศกาลปลายปีในไตรมาส 4 กรมการค้าต่างประเทศจึงมั่นใจว่าการค้าชายแดนและผ่านแดนของไทยตลอดปี 2569 จะสามารถทะลุเป้าหมาย 2 ล้านล้านบาทได้

ทั้งนี้ การเติบโตดังกล่าวไม่เพียงเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันและตอกย้ำบทบาทของไทยในฐานะศูนย์กลางการค้าและขนส่งของอาเซียน แต่ยังช่วยสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนสู่เศรษฐกิจฐานราก เพิ่มโอกาสทางธุรกิจให้ผู้ประกอบการชายแดน และสร้างรายได้ให้เกษตรกรไทยทั่วประเทศ