‘ศุภจี’ ชู 4 กุญแจ - 3 เสาหลัก พลิกเศรษฐกิจภูมิภาค ดันไทยเชื่อม Supply Chain โลก

14 พฤศจิกายน 2569 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวผ่านระบบวิดีโอ ในงานสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 จัดโดยหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ในหัวข้อ "พลิกโฉมเศรษฐกิจไทยให้เข้มแข็ง พร้อมกระจายโอกาสและรายได้สู่ภูมิภาค" ว่า ปัจจุบันเศรษฐกิจไทยเผชิญแรงกดดันหลายด้านพร้อมกัน ทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับภูมิเศรษฐศาสตร์มากขึ้น การแบ่งขั้วอำนาจโลก หรือ Multipolar World ซึ่งนำไปสู่กติกาการค้าและระเบียบเศรษฐกิจใหม่ที่แตกต่างจากเดิม ทำให้ผู้ประกอบการต้องปรับตัวและกระจายความเสี่ยงในการทำธุรกิจระหว่างประเทศ

4 กุญแจปลดล็อกศักยภาพใหม่ กระจายรายได้สู่ภูมิภาค

นางศุภจี กล่าวว่า การเปลี่ยนโอกาสระดับโลกให้เป็นรายได้ระดับจังหวัด จำเป็นต้องปรับวิธีคิดและใช้กุญแจสำคัญ 4 ดอก เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจในพื้นที่ ได้แก่

1.Rethink Partnerships ทบทวนแนวคิดเรื่องพันธมิตร โดยสร้างความร่วมมือระหว่างธุรกิจ จังหวัด และประเทศ เพื่อใช้จุดแข็งของแต่ละฝ่ายเสริมกัน ทั้งการพัฒนาสินค้าและการเข้าถึงตลาดที่ไม่สามารถดำเนินการได้โดยลำพัง

2. Redefine Values นิยามคุณค่าใหม่ โดยเริ่มจากความต้องการของผู้ซื้อ ใช้คุณภาพ มาตรฐาน แบรนด์ ทรัพย์สินทางปัญญา และประสบการณ์ สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้า เปลี่ยนจากการผลิตตามสิ่งที่ต้องการขาย มาเป็นการผลิตตามความต้องการของตลาด

3. Connect Trade with Technology เชื่อมโยงการค้ากับเงินทุน เทคโนโลยี และการพัฒนาทักษะ เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถใช้ประโยชน์จากการเปิดตลาดได้จริง

4. Rebuild Trust and Resilience สร้างความเชื่อมั่นและความสามารถในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลง ผ่านมาตรฐานที่ตรวจสอบได้ การดำเนินธุรกิจอย่างโปร่งใส และการบริหารความเสี่ยง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้คู่ค้าในระยะยาว

ชู 3 เสาหลัก เชื่อมจุดแข็งจังหวัด สร้างโอกาส SME

นอกจากนี้ ยังต้องขับเคลื่อนผ่าน 3 เสาหลักที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ เสาที่ 1 เข้มแข็งจากภายใน เพิ่มประสิทธิภาพและมูลค่าให้สินค้าในพื้นที่ ใช้การตลาดนำการผลิต ขณะเดียวกันต้องนำเทคโนโลยีมาใช้แก้ปัญหา ทั้งการลดของเสีย การบริหารสต็อก และการวิเคราะห์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและรายได้ให้ผู้ประกอบการ

เสาที่ 2 เชื่อมโยงสู่โอกาส โดยใช้จุดแข็งของแต่ละจังหวัดมาสนับสนุนกัน เช่น จังหวัดหนึ่งมีวัตถุดิบ อีกจังหวัดมีโรงงานแปรรูป และอีกจังหวัดมีระบบขนส่งหรือเครือข่ายผู้ซื้อ หากเชื่อมโยงกันได้จะช่วยเพิ่มขนาดการค้า สร้างความต่อเนื่องในการส่งมอบสินค้า และกระจายผลประโยชน์ตลอดห่วงโซ่การผลิต

สำหรับจังหวัดเชียงรายมีศักยภาพทั้งด้านที่ตั้ง เกษตรกรรม วัฒนธรรม และการท่องเที่ยว สามารถต่อยอดสู่การรวบรวม แปรรูป และกระจายสินค้า รวมถึงบริการที่เกี่ยวเนื่อง เพื่อเชื่อมโยงการค้าข้ามพรมแดนและสร้างรายได้ให้คนในพื้นที่

เสาที่ 3 กระจายโอกาสอย่างเป็นธรรม เปิดทางให้ธุรกิจทุกขนาดเติบโตไปด้วยกัน โดยเฉพาะ SME ที่ต้องมีความพร้อมทั้งด้านกำลังการผลิต เงินทุนหมุนเวียน และการได้รับชำระเงินตรงเวลา รวมถึงการเข้าถึงระบบจัดซื้อจัดจ้างและขั้นตอนภาครัฐที่สะดวก

นอกจากนี้ ต้องเชื่อมโยงธุรกิจรายใหญ่กับผู้ประกอบการรายเล็ก ผ่านระบบจัดซื้อ การพัฒนามาตรฐาน และการถ่ายทอดความรู้ ควบคู่กับการดูแลการแข่งขันที่เป็นธรรมและป้องกันการสวมสิทธิ์สินค้า เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยสามารถแข่งขันได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน 

โดยหอการค้าจังหวัดและกลุ่มผู้ประกอบการรุ่นใหม่ (YEC) จะเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงความร่วมมือทั้ง 3 เสาหลัก

นางศุภจี กล่าวเพิ่มเติมว่า ศักยภาพใหม่ของประเทศไทยมีอยู่ในทุกภูมิภาค ทั้งความเชี่ยวชาญของผู้ประกอบการ ภูมิปัญญาชุมชน ภาคการผลิต และความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ สิ่งสำคัญคือการทำให้ศักยภาพเหล่านี้เข้าถึงตลาด มีเครื่องมือในการพัฒนา และมีโอกาสเติบโตอย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ เป้าหมายคือการเชื่อมคำสั่งซื้อจากต่างประเทศไปสู่โรงงานในจังหวัด เชื่อมโรงแรมและร้านอาหารกับเกษตรกรและผู้ผลิตในชุมชน ตลอดจนทำให้ธุรกิจขนาดใหญ่เติบโตไปพร้อมกับ SME เพื่อขยายฐานการเติบโตของประเทศให้กว้างและมั่นคงขึ้น โดยอาศัยพลังความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายหอการค้าทั่วประเทศ เปลี่ยนโอกาสทางการค้าให้เป็นความเข้มแข็งของธุรกิจ และเปลี่ยนศักยภาพของแต่ละพื้นที่ให้เป็นอนาคตของประเทศไทย

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ได้มอบหมายให้กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศประสานสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) และผู้ประกอบการขนส่ง เพื่อประเมินโอกาสทางการค้าและยกระดับความเชื่อมั่นของระบบขนส่งไทย หลังเกิดปัญหาในยุโรป โดยมองว่าวิกฤตดังกล่าวอาจเป็นโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าไปเติมเต็มตลาดที่ได้รับผลกระทบได้ด้วย

อีกปัจจัยสำคัญคือมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและ ESG โดยเฉพาะข้อกำหนดด้าน Food Traceability และ Carbon Footprint ที่กลายเป็นเงื่อนไขสำคัญของการค้าระหว่างประเทศ ผู้ประกอบการไทยจึงต้องมองการปรับตัวเป็นโอกาสในการยกระดับสินค้าและมาตรฐานการผลิต ไม่ใช่เพียงภาระต้นทุน

ดัน Co-Supply Chain ดึงลงทุน EV-Data Center 

ทั้งนี้ ไทยต้องปรับแนวทางการค้าให้สอดรับกับระเบียบโลกใหม่ โดยให้ความสำคัญกับ 3 แนวทาง ได้แก่ Co-Supply Chain การนำศักยภาพของไทยเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานโลก Co-Creation การร่วมพัฒนาสินค้าและสร้างโอกาสทางธุรกิจกับประเทศพันธมิตร และ Co-Investment การร่วมลงทุนเพื่อสร้างอุตสาหกรรมและฐานการผลิตใหม่

โดยเฉพาะอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และ Data Center ไทยต้องกำหนดเงื่อนไขการลงทุนให้เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจในประเทศมากที่สุด ทั้งการจ้างงาน การใช้วัตถุดิบ ชิ้นส่วน และสินค้าทุนที่ผลิตในประเทศ เพื่อให้การลงทุนจากต่างประเทศสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศรษฐกิจไทย

เร่งเปิดตลาด FTA เพิ่มทางเลือกส่งออกไทย

สำหรับแนวทางแก้ปัญหาการกระจุกตัวของตลาดส่งออก กระทรวงพาณิชย์เร่งขยายความตกลงการค้าเสรี (FTA) เพื่อเพิ่มตลาดและลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่ง

ขณะที่ การเจรจาภาษีสหรัฐฯ กับไทยได้ข้อสรุปสาระสำคัญของความตกลง Agreement on Reciprocal Trade แล้ว อยู่ระหว่างรอการพบหารือของผู้นำทั้งสองประเทศ ก่อนเข้าสู่กระบวนการภายในประเทศ ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 1-2 เดือน โดยความตกลงดังกล่าวจะช่วยเพิ่มความชัดเจนด้านอัตราภาษีและสร้างความมั่นใจให้ผู้ส่งออกไทยในการแข่งขันในตลาดสหรัฐฯ

ส่วนการค้ากับจีน ไทยเตรียมฟื้นกลไกการประชุม Joint Meeting หลังไม่ได้หารือในกรอบดังกล่าวมา 8 ปี โดยขณะนี้ได้ตั้งคณะทำงานร่วมกันแล้ว และจะนำผลการดำเนินงานที่เริ่มมาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม เข้ารายงานต่อที่ประชุมในช่วงต้นปีหน้า

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญคือการผลักดันให้การลงทุนจากจีนใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศไทยมากขึ้น สอดคล้องกับทิศทางนโยบายภาครัฐที่ต้องการให้การลงทุนจากต่างประเทศสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศ ไม่ใช่เพียงนำเข้าสินค้าทุนและวัตถุดิบจากต่างประเทศเข้ามาประกอบหรือผลิตในไทย