อภัยภูเบศรเปิดผลวิจัย“กลีบบัวแดง”ช่วยหลับลึก-หลับนาน ฟื้นฟูสมอง

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรเผยผลการศึกษาวิจัย “ตำรับกลีบบัวแดง” นวัตกรรมสมุนไพรไทยที่พัฒนาจากภูมิปัญญาพื้นบ้าน พบศักยภาพช่วยแก้ปัญหาการนอนไม่หลับ เพิ่มคุณภาพการนอน และอาจส่งผลดีต่อสุขภาพสมองในระยะยาว สอดรับแนวคิดการมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ (Longevity) ท่ามกลางสถานการณ์ที่ปัญหาความเครียดและการนอนหลับไม่เพียงพอกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อโรคเรื้อรังและภาวะสมองเสื่อมในอนาคต

พญ.วลีรัตน์ ไกรโกศล ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เปิดเผยว่า ตำรับกลีบบัวแดง หรือ Kleeb Bua Daeng (KBD) พัฒนาขึ้นจากองค์ความรู้สมุนไพรไทยที่สืบทอดมากว่า 70 ปี ของ “ตาส่วน สีมะพริก” หมอยาพื้นบ้าน ประกอบด้วยกลีบบัวหลวง บัวบก และพริกไทย ในสัดส่วนเท่ากัน

การศึกษาวิจัยดำเนินการร่วมกับนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยขอนแก่นและมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ครอบคลุมทั้งการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์และการศึกษาระดับพรีคลินิก โดยใช้เวลาวิจัยต่อเนื่องยาวนานกว่า 15 ปี เพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความปลอดภัยตามหลักวิทยาศาสตร์

ผลวิจัยชี้ชัดหลับง่ายขึ้นตั้งแต่สัปดาห์แรก

ผลการศึกษาทางคลินิกในอาสาสมัครที่มีปัญหานอนไม่หลับจำนวน 50 ราย ซึ่งได้รับแคปซูลกลีบบัวแดงขนาด 400 มิลลิกรัม ครั้งละ 2 แคปซูล วันละ 2 ครั้ง ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ พบว่าคุณภาพการนอนหลับดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยคะแนนประเมินคุณภาพการนอนหลับ (PSQI) ปรับตัวดีขึ้นตั้งแต่สัปดาห์แรกของการใช้

นอกจากนี้ ยังพบว่า ผู้เข้าร่วมวิจัยสามารถเข้านอนได้เร็วขึ้นอย่างชัดเจน จากเดิมที่หลายรายใช้เวลามากกว่า 1 ชั่วโมงกว่าจะหลับ หลังรับประทานตำรับกลีบบัวแดงครบ 4 สัปดาห์ พบว่าร้อยละ 50 สามารถหลับได้ภายใน 16-30 นาที และอีกร้อยละ 34 หลับได้ภายในเวลาไม่เกิน 15 นาที

เด่นที่สุด“ยืดเวลานอน”เกิน 7 ชั่วโมง

ผลลัพธ์สำคัญอีกประการคือ การเพิ่มระยะเวลาการนอนหลับ จากเดิมที่ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่นอนหลับได้ไม่ถึง 5 ชั่วโมงต่อคืน หลังการใช้ตำรับกลีบบัวแดง พบว่า กว่า 42% สามารถนอนหลับได้นานเกิน 7 ชั่วโมงต่อคืน ขณะที่อีก 40% นอนหลับได้ 6-7 ชั่วโมงต่อคืน

ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนถึงคุณภาพการพักผ่อนที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อการฟื้นฟูสมองและสุขภาพโดยรวม

นอนดี สมองได้พัก ลดเสี่ยงโรคเรื้อรัง

พญ.วลีรัตน์ กล่าวว่า การนอนหลับที่มีคุณภาพไม่ได้ส่งผลเพียงความสดชื่นในวันถัดไป แต่ยังเป็นกระบวนการสำคัญต่อการดูแลสุขภาพสมองในระยะยาว

ระหว่างการนอนหลับ สมองจะเข้าสู่กระบวนการกำจัดของเสีย ซ่อมแซมเซลล์ประสาท และจัดเก็บข้อมูลความทรงจำ หากร่างกายได้รับการพักผ่อนไม่เพียงพอเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะความจำเสื่อม โรคทางอารมณ์ และโรคไม่ติดต่อเรื้อรังหลายชนิด

พบกลไกหลายเป้าหมาย ลดเครียด-ลดอักเสบในสมอง

ผลการศึกษาระดับพรีคลินิกยังพบว่า ตำรับกลีบบัวแดงออกฤทธิ์ผ่านกลไกหลายเป้าหมาย (Multi-target Mechanism) โดยช่วยปรับสมดุลระบบตอบสนองต่อความเครียดของร่างกาย ลดการอักเสบในสมอง กระตุ้นการสร้างสารสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และความจำ รวมถึงช่วยปรับสมดุลสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และการนอนหลับ

“ความเครียดและการนอนไม่หลับเป็นปัญหาที่เชื่อมโยงกันเป็นวงจร เมื่อเครียดก็หลับยาก และเมื่อหลับไม่ดีก็ยิ่งเครียดมากขึ้น ตำรับกลีบบัวแดงจึงเป็นตัวอย่างของการนำภูมิปัญญาพื้นบ้านมาพัฒนาด้วยงานวิจัยสมัยใหม่ เพื่อช่วยจัดการปัญหาที่ต้นเหตุ ทั้งในระดับร่างกายและสมอง” แพทย์หญิงวลีรัตน์ กล่าว

เดินหน้าวิจัยสู่การชะลอภาวะสมองเสื่อม

ปัจจุบันโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรอยู่ระหว่างการศึกษาต่อยอด โดยตรวจวัดสารบ่งชี้ทางชีวภาพในเลือดที่สะท้อนสุขภาพสมอง เพื่อประเมินว่าตำรับกลีบบัวแดงจะสามารถช่วยชะลอความเสื่อมของสมอง หรือช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคสมองเสื่อมได้มากน้อยเพียงใด
หากผลการศึกษายืนยันประสิทธิภาพได้เพิ่มเติม จะนับเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาสมุนไพรไทยสู่การดูแลสุขภาพประชากรสูงวัย ซึ่งกำลังเป็นความท้าทายสำคัญของประเทศไทยและหลายประเทศทั่วโลก

ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถร่วมเรียนรู้ผลงานวิจัยและนวัตกรรมสมุนไพรไทยของอภัยภูเบศรได้ในงาน Thailand Healthcare 2026 : Longevity “อยู่ดี แฮปปี้นาน” ระหว่างวันที่ 25-28 มิถุนายน 2569 ณ สามย่านมิตรทาวน์ และงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ ครั้งที่ 23 Thailand Herbal Expo 2026 ระหว่างวันที่ 2-5 กรกฎาคม 2569 ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี ฮอลล์ 11-12