เปิดแผนแม่บทคุมเข้มความปลอดภัยทางถนน หยุดความสูญเสีย 1.7 หมื่นราย/ปี

24 กุมภาพันธ์ 2569 นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค มอบหมายให้ นายแพทย์เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค เป็นประธานเปิดตัวโครงการ "การพัฒนาแผนงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนจากรถจักรยานยนต์ในประเทศไทย (Improving Motorized Two-wheeler Safety in Thailand)" ร่วมกับ Dr. Olivia Corazon Nieveras ตำแหน่ง Senior Public Health Specialist (Healthier Populations) องค์การอนามัยโลก (WHO) และผู้แทนจาก UN-Habitat UNESCAP ทีมที่ปรึกษาโครงการฯ ศ.ดร.กัณวีร์ กนิษฐ์พงศ์ ศูนย์วิจัยอุบัติเหตุแห่งประเทศไทย รศ.ดร.ปรีดา จาตุรพงศ์สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และผศ.ดร.รัฐพงศ์ มีสิทธิ์ มหาวิทยาลัยบูรพา ผู้แทนกรมป้องกันและบรรเทาสาธารภัย และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง

นายแพทย์เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนประมาณ 17,000 รายต่อปี โดยกว่าร้อยละ 80 เป็นผู้ใช้รถจักรยานยนต์ กลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือ เยาวชนและวัยแรงงาน อายุ 15–29 ปี คิดเป็นร้อยละ 32 ของผู้เสียชีวิตที่ใช้รถจักรยานยนต์ ซึ่งถือเป็นกำลังสำคัญของประเทศ ขณะเดียวกันยังพบว่า ร้อยละ 20 เป็นผู้สูงอายุ

อีกประเด็นที่น่ากังวล คือ อัตราการสวมหมวกนิรภัยยังอยู่ในระดับต่ำ ผู้ใช้จักรยานยนต์ทั่วไปสวมหมวกเพียงร้อยละ 43 และในกลุ่มผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตมีการสวมหมวกเพียงร้อยละ 15 เท่านั้น แสดงให้เห็นว่ามาตรการเดิมที่ดำเนินการอยู่ยังไม่เพียงพอและจำเป็นต้องได้รับการยกระดับอย่างจริงจัง

นอกจากนี้อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ยังสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจกว่า 1.7 ล้านล้านบาทต่อปี กรมควบคุมโรคจึงร่วมกับองค์การอนามัยโลก และภาคีเครือข่าย จัดทำแผนแม่บทระดับประเทศด้านความปลอดภัยของรถจักรยานยนต์ ภายใต้แนวคิด Safe System Approach โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เพื่อกำหนดมาตรการที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยการขับเคลื่อนแผนแม่บทต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และประชาชน เพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม และสร้างถนนที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน" นายแพทย์เอนก กล่าวเพิ่มเติม

Dr. Olivia Corazon Nieveras ในนามองค์การอนามัยโลก (WHO) กล่าวว่า การเปิดตัวแผนงานในวันนี้ สะท้อนความชัดเจนและเป็นเอกภาพว่า ประเทศไทยกำลังดำเนินการอย่างจริงจังและบนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยของผู้ใช้รถจักรยานยนต์ทั่วประเทศ แผนแม่บทที่เราจะร่วมกันพัฒนาขึ้น จะช่วยสร้างถนนที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น พฤติกรรมการใช้ถนนที่ปลอดภัยขึ้น และระบบการทำงานที่ประสานสอดคล้องกันเพื่อลดการเกิดอุบัติเหตุและช่วยชีวิตประชาชน

ความพยายามนี้ยังสอดคล้องกับแผนปฏิบัติการระดับโลกสำหรับทศวรรษที่สองแห่งการดำเนินงานเพื่อความปลอดภัยทางถนน ค.ศ. 2021–2030 โดยองค์การสหประชาชาติยืนหยัดเคียงข้างประเทศไทย ทั้งองค์การอนามัยโลก UNESCAP และ UN-Habitat มีความยินดีอย่างยิ่งที่ได้ทำงานร่วมกันในนาม One UN ร่วมกับรัฐบาลไทย แต่ละหน่วยงานจะนำความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านมาสนับสนุน ตั้งแต่ด้านสาธารณสุขและการป้องกันการบาดเจ็บ ไปจนถึงการวางแผนระบบขนส่งและการพัฒนาเมืองที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับการคัดเลือกในระดับโลกให้ได้รับการสนับสนุนแบบมุ่งเป้าเพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยของรถจักรยานยนต์ ผ่านกองทุนความปลอดภัยทางถนนแห่งสหประชาชาติ (UN Road Safety Fund) ซึ่งสะท้อนถึงความเป็นผู้นำและความมุ่งมั่นของประเทศไทยในการแก้ไขปัญหานี้อย่างจริงจัง และกรมควบคุมโรค เชื่อมั่นว่า หากทุกภาคส่วนร่วมกันขับเคลื่อนอย่างจริงจังและต่อเนื่อง

ประเทศไทยจะสามารถลดการสูญเสียจากอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ได้อย่างมีนัยสำคัญและปกป้องชีวิตประชาชนไทยได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว โดยแผนแม่บทฉบับนี้จะตั้งอยู่บนบริบทของประเทศไทย โดยอาศัยข้อมูลในประเทศและประสบการณ์ระดับชาติเป็นแนวทาง เพื่อให้มั่นใจว่าแผนนี้จะไม่เป็นเพียงเอกสาร แต่จะนำไปสู่การปฏิบัติจริงที่คุ้มครองผู้ขับขี่ทั่วประเทศ