นวัตกรรมเพื่อสุขภาพดีมานด์พุ่ง เปิด 4 ผลงานเยาวชนไทยบนเวทีโลก

รายงานจากองค์การสหประชาชาติระบุว่า ปี 2567 ทั่วโลกมีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปมากกว่า 770 ล้านคน หรือคิดเป็น 10 % ของประชากรทั้งหมด และตัวเลขนี้จะเพิ่มขึ้นเท่าตัวเป็น 1,600 ล้านคนภายในปี 2593 หรือเกือบหนึ่งในหกของประชากรโลก สิ่งที่น่าจับตาคือ ภายในปลายทศวรรษ 2570 เป็นต้นไป จะเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ “จำนวนผู้สูงอายุมีมากกว่าเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี” นั่นหมายความว่า โลกกำลังเปลี่ยนโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่

สำหรับประเทศไทย ในเดือนมีนาคม 2568 มีผู้สูงอายุราว 14.5 ล้านคน หรือคิดเป็น 22.5% ของประชากรทั้งหมด โดยกลุ่มอายุ 60-69 ปี คิดเป็น 58.8% ของผู้สูงอายุทั้งหมด ซึ่งหมายความว่าประเทศไทยได้เข้าสู่ “สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์” แล้ว และกลายเป็นความความท้าทาย ทั้งในด้านสุขภาพ : เมื่อผู้สูงอายุมีแนวโน้มเจ็บป่วยมากขึ้น ทำให้ความต้องการบริการทางการแพทย์เพิ่มขึ้น

ด้านเศรษฐกิจ : ค่าครองชีพของผู้สูงอายุสูงขึ้น รวมถึงภาระต่อระบบบำนาญและสวัสดิการสังคม ด้านสังคม : แนวโน้มผู้สูงอายุที่อยู่ตามลำพังเพิ่มขึ้น ซึ่งต้องได้รับการดูแลช่วยเหลือมากขึ้น ทำให้ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ต้องร่วมมือกันวางแผนรับมือกับสังคมผู้สูงอายุ

ขณะที่จำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น ส่วนแรงงานในวัยทำงานลดลง แต่ภาระดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบเดิมย่อมไม่เพียงพออีกต่อไปสุขภาพจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการแพทย์อีกแล้ว แต่กำลังกลายเป็น “โครงสร้างเศรษฐกิจใหม่” ที่ขับเคลื่อนด้วย เทคโนโลยี นวัตกรรม และพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่

ซึ่งมองสุขภาพในมิติของคุณภาพชีวิตมากกว่าการรักษาแนวโน้มสังคมสูงวัยที่ชัดเจนขึ้นทุกปี ทำให้หลายองค์กรทั่วโลกเริ่มหันมาสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมเพื่อสุขภาพอย่างจริงจัง หนึ่งในนั้นคือ “ฟอร์ด ฟิแลนโทรพี” ซึ่งขยายบทบาทจากการพัฒนาเยาวชนด้านเทคโนโลยี มาสู่การส่งเสริมโครงการนวัตกรรมเพื่อสังคม โดยเฉพาะในกลุ่ม Health & Wellness โดยเปิดเวที Ford Smart Mobility Challenge 2025 ให้เยาวชนไทยนำเสนอผลงานที่มุ่งพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อสุขภาพและคุณภาพชีวิต

“ฐานเศรษฐกิจ” ได้รวบรวม 4 นวัตกรรมด้านสุขภาพ ที่เกิดจากแนวคิดของเยาวชนคนรุ่นใหม่ ที่นอจากจะได้นำเสนอไอเดีย ที่เกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ส่งเสริมชุมชน ยังสามารถต่อยอดสู่สินค้าและบริการที่สร้างรายได้ และตอบโจทย์สังคมผู้สูงวัย รวมถึงผู้ป่วยได้ด้วย โดย 4 นวัตกรรมด้านสุขภาพ ประกอบไปด้วย

1. ผ้าปิดแผลจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยทีมเยาวชนจากโรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ จ.กาฬสินธุ์ ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยนำแนวคิด การลดขยะและเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบท้องถิ่น ด้วยการใช้เส้นใยหญ้าคา ใบอ้อย และเปลือกข้าวโพดทอเป็นผ้า ก่อนเคลือบสารสกัดใบชะมวงและใบผักติ้ว ซึ่งมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียและลดการอักเสบ ผลทดสอบในห้องปฏิบัติการยืนยันว่าสามารถยับยั้งเชื้อ Staphylococcus aureus สาเหตุหลักของการติดเชื้อในบาดแผล

ซึ่งเส้นใยให้คุณสมบัติใกล้เคียงฝ้ายการแพทย์ ทั้งด้านความซึมซับและความปลอดภัย ต้นทุนผลิตเฉลี่ย 3.5 บาทต่อชิ้น เทียบเท่าสินค้าในตลาด แต่เพิ่มจุดขายด้านสิ่งแวดล้อมและใช้วัตถุดิบในประเทศ ปัจจุบันอยู่ระหว่างพัฒนาต้นแบบและเตรียมเข้าสู่การทดสอบทางคลินิกเพื่อขยายใช้จริงในโรงพยาบาลชุมชนและสถานพยาบาล

2. เครื่องตรวจคัดกรองโรคเบาหวานจากลมหายใจ โดยทีมเยาวชนโรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี จ.พิษณุโลก โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยลดการพึ่งพาการเจาะเลือด โดยใช้เซ็นเซอร์ TGS1820 ร่วมสารสกัดแอนโดรกราโฟไลด์จากฟ้าทะลายโจร เพื่อเพิ่มความจำเพาะในการตรวจจับอะซิโตนในลมหายใจ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง

อุปกรณ์สามารถแสดงผลแบบเรียลไทม์ผ่านหน้าจอ OLED และเว็บแอปพลิเคชันที่บันทึกข้อมูลและแจ้งเตือนอัตโนมัติ เหมาะสำหรับประชาชนที่ต้องการตรวจสุขภาพเบื้องต้น ผู้ป่วยที่ต้องตรวจซ้ำบ่อย และผู้สูงอายุที่อยู่ห่างจากสถานพยาบาล ชูจุดเด่นการใช้งานง่าย ไม่เจ็บตัว ลดอุปสรรคด้านความกลัวเข็ม และสนับสนุนแนวคิดการแพทย์เชิงป้องกันที่เข้าถึงได้มากขึ้น

3. BEDCARE เตียงอัจฉริยะ โดยทีมเยาวชนโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย จ.เชียงใหม่ ที่ออกแบบเพื่อผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียง รองรับปัญหาสังคมสูงวัย ตัวเตียงปรับระดับส่วนหัว ลำตัว ซ้าย–ขวา อัตโนมัติ ช่วยลดแรงกดทับและเพิ่มความสะดวกสำหรับทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแล ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ-ความชื้น 6 จุด หากพบอุณหภูมิเกิน 37.5 องศา ระบบจะสั่งพัดลมใต้เบาะระบายอากาศทันที ลดการอับชื้นและความเสี่ยงแผลกดทับ

พร้อมระบบตั้งเวลาเปลี่ยนท่านอนทุก 2 ชั่วโมง ใช้งานได้ทั้งแบบอัตโนมัติและ manual ผ่านศูนย์ควบคุม ต้นทุนผลิตต้นแบบราว 3.3 หมื่นบาท ต่ำกว่าราคาเตียงอัตโนมัติในตลาดที่มีราคาราว 5.5 หมื่นบาทและกำลังพัฒนารุ่นใหม่รองรับผู้ป่วยแผลกดทับเพื่อยกระดับสู่มาตรฐานอุปกรณ์ทางการแพทย์

4. อุปกรณ์ฟื้นฟูสุขภาพ “Smart Walk” และ “HKA” โดยทีมเยาวชน วิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ ซึ่งพัฒนาอุปกรณ์ 2 รายการ ได้แก่ “Smart Walk” เครื่องฝึกเดินอัจฉริยะสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

ใช้โครงสแตนเลสเกรด 304 พร้อมเสื้อกั๊กพยุงตัว ตั้งค่าความเร็ว–ระยะทาง–แรงพยุงได้ บันทึกข้อมูลออนไลน์และเตรียมติดตั้งระบบ AI ตรวจจับการหกล้ม ต้นทุนผลิต 2.6 หมื่นบาท ขณะที่ราคาตลาดจะอยู่ที่ 4 - 7 หมื่นบาท ผ่านการทดลองจริงกับผู้สูงอายุ 30 รายและได้รับผลตอบรับด้านความปลอดภัยและการใช้งานดี

ส่วน “HKA” เครื่อง Continuous Passive Motion (CPM) สำหรับข้อต่อสะโพก–เข่า–ข้อเท้า Smart Walk เน้นช่วยขยับข้อต่ออัตโนมัติ ลดอาการตึงและเพิ่มความยืดหยุ่น เหมาะสำหรับผู้ป่วยฟื้นฟูระยะแรก ช่วยลดภาระบุคลากรทางการแพทย์และเพิ่มโอกาสเข้าถึงอุปกรณ์คุณภาพในราคาที่เข้าถึงได้

การพัฒนานวัตกรรมด้านสุขภาพโดยเยาวชนครั้งนี้ ไม่ได้สะท้อนเพียงศักยภาพด้านเทคโนโลยี แต่ชี้ให้เห็นทิศทางใหม่ของเศรษฐกิจไทยที่เริ่มหันมาให้ความสำคัญกับ “อุตสาหกรรมดูแลผู้สูงอายุและสุขภาพเชิงป้องกัน” มากขึ้น หากได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การทดสอบมาตรฐานจนถึงการผลิตเชิงพาณิชย์ นวัตกรรมเหล่านี้จะช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้า เพิ่มโอกาสแข่งขันของไทยในตลาดสุขภาพ และตอบโจทย์สังคมสูงวัยที่กำลังเกิดขึ้นเต็มรูปแบบ ในยุคที่จำนวนผู้สูงอายุจะมากกว่าประชากรวัยเด็กเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ประเทศที่สร้างเทคโนโลยีดูแลสุขภาพได้เอง จะเป็นประเทศที่ยืนอยู่แนวหน้า และวันนี้ เด็กไทยกำลังเริ่มวางรากฐานบทบาทนั้น

หน้า 15 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,146 วันที่ 6 - 8 พฤศจิกายน  พ.ศ. 2568