จับตาความคืบหน้า กมธ. พิจารณานำ “กัญชา” กลับสู่ยาเสพติด 18 มิ.ย. นี้

หลังจากกระทรวงสาธารณสุขออกประกาศกระทรวงให้พืช "กัญชา" ไม่เป็นยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นผลให้กัญชาถูกใช้เพื่อสันทนาการได้โดยไม่มีกฎหมายยาเสพติดควบคุม โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 9 มิ.ย. 2565 ก่อนที่กระทรวงสาธารณสุขจะออกกฎกระทรวงภายใต้ประมวลกฎหมายยาเสพติด อนุญาตให้ผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 เฉพาะสารสกัดจากพืชกัญชาหรือกัญชง พ.ศ. 2569 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 26 เม.ย. 2569

จี้บรรจุ “กัญชา” กลับสู่ยาเสพติด เป็นวาระเร่งด่วน

ส่งผลให้สารสกัดจากกัญชา กัญชง ที่มีระดับ THC มากกว่า 0.2% ซึ่งเป็นยาเสพติดให้โทษ ที่ถูกควบคุมโดยประมวลกฎหมายยาเสพติด สามารถถูกขออนุญาตผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย และมีไว้ในครอบครองได้ หากนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ ขณะที่เครือข่ายแพทย์นักวิชาการและภาคประชาชน ต้านภัยยาเสพติด ยังเดินหน้าผลักดันให้นำกัญชากลับไปเป็นยาเสพติด อย่างเร่งด่วน 

โดยเครือข่ายแพทย์ นักวิชาการและภาคประชาชน ต้านภัยยาเสพติด ได้ยื่นจดหมายเปิดผนึกในวาระครบรอบสี่ปีของนโยบายกัญชาเสรี ขอให้พิจารณาบรรจุวาระเรื่อง การนำกัญชากลับไปเป็นยาเสพติดอย่างเร่งด่วน เพื่อประชาชนและเยาวชน ต่อนายสกลธี ภัททิยกุล ประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข ผ่านช่องทางออนไลน์ เมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2569 เพื่อให้ทันวาระการประชุมที่จะมีขึ้นในวันที่ 18 มิ.ย. 2569

คณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร จะมีการประชุมเพื่อพิจารณาศึกษานโยบายกัญชาของกระทรวงสาธารณสุข ในวันที่ 18 มิ.ย. 2569 ณ ห้องประชุมกรรมาธิการ CB 303 อาคารรัฐสภา โดยมีนายสกลธี ภัททิยกุล เป็นประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข ขณะที่เครือข่ายแพทย์ นักวิชาการฯ มีรศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์  ตัวแทนเข้าร่วมประชุม โดยมีเป้าหมายเพื่อผลักดันให้บรรจุวาระเรื่อง การนำกัญชากลับไปเป็นยาเสพติดอย่างเร่งด่วน

สาระสำคัญ จม.เปิดผนึก

สำหรับสาระสำคัญของจดหมายเปิดผนึกที่นำเสนอต่อคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข เป็นบทวิเคราะห์และข้อเสนอแนะ มีดังนี้

1. การดำเนินนโยบายกัญชาเสรี โดยการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุขปลดกัญชาออกจากการควบคุมของประมวลกฎหมายยาเสพติด โดยไม่มีมาตรการควบคุมที่เพียงพอ ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพกับประชาชนและเยาวชนทั่วประเทศดังข้อมูลเชิงประจักษ์ที่แสดงแล้วข้างต้น ถือได้ว่าเป็นการดำเนินนโยบายกัญชาที่ผิดพลาด เนื่องจากไม่คำนึงถึงผลกระทบระยะยาว

2. คณะกรรมาธิการสาธารณสุข ต้องตั้งคำถามกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ ว่า

1. เหตุใดการทำให้ “สารสกัดกัญชา กัญชง ที่มี THC > 0.2%” สามารถใช้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ได้ในครั้งนี้ จึงไม่ปลดออกจากประมวลกฎหมายยาเสพติด เหมือนครั้งที่ปลด “พืชกัญชา” เมื่อสี่ปีก่อน? แสดงว่าการปลดให้ใช้กัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ได้ แม้จะถูกควบคุมด้วยประมวลกฎหมายยาเสพติด สามารถทำได้ ใช่หรือไม่?  

2. หากพืชกัญชายังถูกควบคุมภายใต้ประมวลกฎหมายยาเสพติด แล้วใช้กฎกระทรวงสาธารณสุขในลักษณะเดียวกันกับฉบับที่เพิ่งออกนี้ ก็จะสามารถทำให้ใช้พืชกัญชาเพื่อประโยชน์ในทางการแพทย์ได้เช่นเดียวกันกับสารสกัดที่มี THC > 0.2% ใช่หรือไม่?  

3. หากกำหนดให้ใช้พืชกัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ โดยยังเป็นยาเสพติดอยู่ภายใต้ประมวลกฎหมายยาเสพติดมาตั้งแต่เมื่อสี่ปีที่แล้ว ท่านคิดว่าสถานการณ์การเจ็บป่วยอันเกิดจากการใช้กัญชาเพื่อสันทนาการได้ จะดีกว่าที่เป็นมาหรือไม่?  

4. ความผิดพลาดของนโยบายกัญชาเสรีเมื่อสี่ปีก่อน เป็นเพราะกระทรวงสาธารณสุขไม่ทำตามตามมติคณะกรรมการ ป.ป.ส. วันที่ 25 มกราคม 2565 ที่กำหนดให้มี พ.ร.บ.กัญชา กัญชง ก่อนปลดกัญชาเสรี ใช่หรือไม่?  

5. หากกระทรวงสาธารณสุขยังยืนกรานไม่นำพืชกัญชากลับไปอยู่ภายใต้ประมวลกฎหมายยาเสพติด แล้วจึงค่อยปลดให้ใช้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ได้ด้วยกฎกระทรวงเหมือนกับที่ทำกับสารสกัดที่มี THC > 0.2% เหตุผลที่แท้จริงเบื้องหลังคืออะไร?

3. ด้วยว่าแต่เดิมพืชกัญชาอยู่ภายใต้การควบคุมของประมวลกฎหมายยาเสพติด แต่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2565 ทำให้พืชกัญชาหลุดออกจากการเป็นยาเสพติด โดยไม่มีมาตรการควบคุมรองรับ   ต่อมากฎกระทรวงสาธารณสุข ฉบับลงวันที่ 17 มีนาคม 2569 ทำให้สามารถใช้สารสกัดจากกัญชา กัญชง ที่มี THC > 0.2% ซึ่งถูกควบคุมด้วยประมวลกฎหมายยาเสพติด สามารถใช้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ได้ 

เครือข่ายแพทย์ นักวิชาการฯ จึงขอเสนอให้คณะกรรมาธิการสาธารณสุขบรรจุวาระเรื่องการนำกัญชากลับไปเป็นยาเสพติดอย่างเร่งด่วน เพื่อหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งรวมถึงกระทรวงสาธารณสุข ให้ดำเนินนโยบายกัญชาให้ถูกต้อง โดยการออกประกาศกระทรวง นำพืชกัญชากลับไปอยู่ภายใต้การควบคุมของประมวลกฎหมายยาเสพติด และออกกฎกระทรวงให้สามารถใช้พืชกัญชาเพื่อประโยชน์ในทางการแพทย์ได้

ผลลัพธ์หลังปลดล็อกกัญชาเสรี

1. ผู้ป่วยด้วยอาการพิษจากกัญชา (cannabis poisoning) ซึ่งได้แก่ อาการคลื่นไส้อาเจียนอย่างรุนแรง ใจสั่น หัวใจเต้นผิดปกติ ตื่นตระหนก หวาดระแวง   อาการกลุ่มนี้เพิ่มขึ้น 3.5 เท่า คือ จากเฉลี่ย 30-40 ราย/เดือน เป็นเฉลี่ย 115 รายต่อเดือน ในหนึ่งปีแรกหลังปลดกัญชาเสรี

2. ผู้ป่วยโรคกลุ่มเสพติดกัญชา (cannabis dependence) เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็น 6.5 เท่า คือ จากเฉลี่ยประมาณ 130 ราย/เดือน เป็นกว่า 830 ราย/เดือน   สะท้อนให้เห็นว่ามีผู้ที่ใช้กัญชามากอย่างต่อเนื่องจนเสพติดมากขึ้นเรื่อย ๆ

3. ผู้ป่วยโรคจิตจากการใช้กัญชา (cannabis-induced psychosis) เพิ่มอย่างต่อเนื่อง โดยเพิ่มขึ้นเป็น 6.5 เท่า คือ จากเฉลี่ย 85 ราย/เดือน เป็นเฉลี่ย 556 ราย/เดือน   สะท้อนให้เห็นว่ามีผู้ที่ใช้กัญชามากจนเกิดอาการวิกลจริตมากขึ้นเรื่อย ๆ

4. ผู้ป่วยเกี่ยวข้องกับการใช้กัญชาเพิ่มจาก 0 ราย/เดือน เป็นประมาณ 90 ราย/เดือน สองปีหลังจากปลดกัญชาเสรี โดยผู้ป่วยเหล่านี้เป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติสูงถึง 80%  สะท้อนให้เห็นว่านโยบายกัญชาเสรีกระทบต่อการเจ็บป่วยจากการใช้กัญชาของชาวต่างชาติด้วย (ซึ่งมีผลกระทบต่อการท่องเที่ยวในลำดับถัดไปด้วย ดังข้อเท็จจริงจากผู้ประกอบธุรกิจท่องเที่ยวของจังหวัดนั้น) 

รายชื่อเครือข่ายแพทย์ นักวิชาการ และภาคประชาชน ต้านภัยยาเสพติด

1. นพ.ชาตรี บานชื่น อดีตกรรมการแพทยสภา อดีตอธิบดีกรมสุขภาพจิต และ อดีตอธิบดีกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

2. นายนิยม เติมศรีสุข อดีตเลขาธิการ ป.ป.ส. และ อดีตรองปลัดกระทรวงยุติธรรม

3. ดร.วิโรจน์ สุ่มใหญ่ ที่ปรึกษาคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ สหประชาชาติ

4. ดร.นพ.บัณฑิต ศรไพศาล นักวิทยาศาสตร์ Centre for Addiction and Mental Health, Canada

5. รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) กุมารแพทย์ผู้เชียวชาญด้านการแพทย์วัยรุ่นและผู้จัดการโครงการต้นทุนชีวิต ประเทศไทย

6. ศ.นพ.มานิต ศรีสุรภานนท์ ศาสตราจารย์ ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

7. ศ.นพ.ชวนันท์ ชาญศิลป์ ศาสตราจารย์ ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

8. พล.ท.นพ.พิชัย แสงชาญชัย ประธานชมรมจิตเวชศาสตร์การเสพติดแห่งประเทศไทย

9. รศ.ดร.ภญ.จุฑามณี สุทธิสีสังข์ รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และ อาจารย์ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

10. รศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ นายกสมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทย

11. รศ.นพ.สหภูมิ ศรีสุมะ อายุรแพทย์พิษวิทยา คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

12. ผศ.ดร.อุษณีย์ พึ่งปาน ที่ปรึกษา ศูนย์วิจัยยาเสพติด วิทยาลัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

13. อ.ดร.วศิน พิพัฒนฉัตร หน่วยวิชาการเครือข่ายนักสาธารณสุขจัดการปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ (สปสส.) คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

14. นายยศกร ขุนภักดี ผู้ประสานงานเครือข่ายเยาวชนไม่นะกัญชาและยาเสพติด (YNAC)

15. รศ.นพ.ศิริไชย หงส์สงวนศรี ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

16. นพ.ไพศาล ปัณฑุกำพล สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทร์บรมราชชนนี

17. นพ.วิทยา จารุพูนผล อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลศูนย์ขอนเก่น

18. นพ.วิโรจน์ เยาวพลกุล แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

19. นพ.วัฒนา สุพรหมจักร แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

20. พล.อ.นพ.ชูศักดิ์ สุวรรณศิริกุล แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

21. พล.อ.ท.นพ.วิศิษฏ์ ดุสิตนานนท์ แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

22. นพ.เจริญ ปฏิภาณเทวา แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

23. พญ.ภาพิส เสงี่ยมพรพาณิชย์ ข้าราชการบำนาญ

24. พญ.อรพินธ์ พจน์พริ้ง อาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

25. พล.อ.นพ.อิสสระชัย จุลโมกข์ ผู้อำนวยการฝ่ายแพทย์ รพ.บางโพ  และอดีตผู้อำนวยการ รพ.พระมงกุฏเกล้าฯ

26. นพ.พงษ์สันติ์ ลี้สัมพันธ์ แพทย์ รพ.หัวเฉียว

27. นพ.ณัฐกุล แย้มประเสริฐ กลุ่มงานออร์โธปิดิกส์ รพ.มหาราชนครราชสีมา

28. รศ.นพ.กำธร มาลาธรรม อายุรแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี

29. นพสรรัตน์ เลอมานุวรรัตน์ แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

30. นพ.อธิคม สงวนตระกูล กลุ่มงานอายุรกรรม รพ.มหาราชนครราชสีมา

31. พญ.สริฐา มหาศิริมงคล นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ รพ.กลาง

32. นพ.ปฏิเวช งามวิจิตวงศ์ นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ รพ.กลาง

33. พญ.วิภัสรา สวัสดี นายแพทย์ชำนาญการ รพ.บุรีรัมย์

34. พญ.เสาวลักษณ์ นาคะพงษ์ อดีตผู้อำนวยการรพ.มหาสารคาม

35. นพ.เสถียร เตชะไพฑูรย์ แพทย์ รพ.บำรุงราษฎร์

36. นายวิฑูรย์ เตชะพัฒนสุนทร Auditor บริษัทมหาชนหลายแห่ง

37. นายวันชัย ตุลาธมุตติ วิศวกร

38. นายชัยโรจน์ วัฒนวรรณเวชช์ เจ้าของธุรกิจเกี่ยวกับกระจก

39. นพ.ซื่อตรง เจียมจรรยา แพทย์เกษียณ อดีตอาจารย์คณะแพทย์ รามาธิบดี

40. พญ.ดวงเดือน ศิลปะสุวรรณ แพทย์เกษียณ จบการศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

41. นพ.ธนวรรฒน์ โชติมา ศิษย์เก่าคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

42. นพ.นคร ภิญญาวัฒน์ ศิษย์เก่าคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

43. นพ.พรเทพ จันทวานิช ที่ปรึกษาคณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล

44. พอ.นพ.ศักดิ์ชัย อติโพธิ แพทย์เกษียณ กรมการแพทย์ทหารบก

45. พญ.สุรภี เรืองสุวรรณ อดีตผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

46. ศ.เกียรติคุณ พญ.อังกาป ปราการรัตน์ อดีตอาจารย์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

47. ศ.เกียรติคุณ พญ.กฤษณา เพ็งสา อดีตอาจารย์ คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล

48. พญ.อุไภยพรรณ ลุวีระ ศิษย์เก่าคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

49. พญ.สุนันท์ ไรวา ศิษย์เก่าคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

50. พลตรี พญ.ยุพาพิน จุลโมกข์ แพทย์เกษียณ โรงพยาบาลพระมงกุฏเกล้า กรมแพทย์ทหารบก

51. นพ.วรพล ชีรณานนท์ ศิษย์เก่า คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, แพทย์ รพ.สุขุมวิท

52. พญ.กาญจนา ชัยกิตติศิลป์ ศิษย์เก่า คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, แพทย์ รพ.กรุงเทพ

53. พล.อ. นพ.สีมา ศุภเกษม แพทย์เกษียณ รพ.พระมงกุฏเกล้า กรมแพทย์ทหารบก

54. ศ.เกียรติคุณ นพ.เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์ ที่ปรึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

55. ผศ.นพ.เอื้อพงศ์ จตุรธำรง อดีตรองคณบดี คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

56. พลโท.พญ.ทิพย์สุรีย์ นาคประสิทธิ์ ข้าราชการเกษียณ รพ.พระมงกุฏเกล้า กรมแพทย์ทหารบก

57. รศ.พญ.ชลีรัตน์ ดิเรกวัฒนชัย  กรรมการและเหรัญญิก ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย

58. นพ.ภิญโญ เปลี่ยนรังษี แพทย์โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน

59. พญ.ประภาพรรณ นาควัชระ ศิษย์เก่า คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

60. พญ.รุ่งเรือง กาญจนภูมิ แพทย์แผนภูมิแพ้ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ ศูนย์การแพทย์

61. นพ.สมหวัง อภิชัยรักษ์ ศิษย์เก่า คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

62. พลโท พญ.กมลพร สวนสมจิตร อดีตผู้อำนวยการ สำนักงานแพทย์ทหาร กองบัญชาการ กองทัพไทย

63. พญ.พูนศรี เลขะกุล อดีตอาจารย์ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ รพ.จุฬาลงกรณ์

64. นพ.ศัลยเวทย์ เลขะกุล อดีตประธานราชวิทยาลัยโสต ศอ นาสิกฯ และ อดีตเลขาธิการมูลนิธิหูคอจมูกชนบทฯ และ รางวัลคนไทยตัวอย่างมูลนิธิธารน้ำใจ