‘เงินออมฌาปนกิจ’ คืออะไร มีวัตถุประสงค์อย่างไร หลังล่มสลายหลายพื้นที่

เงินออมฌาปนกิจกำลังเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจเป็นอย่างมาก หลังเกิดเหตุการณ์ล่มสลายของกองทุนเหล่านี้ในหลายพื้นที่

ทั้งนี้ ประเด็นที่สำคัญก็คือ “เงินออมฌาปนกิจ” คืออะไร เกิดขึ้นมาได้อย่างไร และมีวัตถุประสงค์ยังไง

“ฐานเศรษฐกิจ” จะพาไปพบกับคำตอบของคำถามดังกล่าวเหล่านี้ เพื่อให้ลายความสงสัย

เงินออมฌาปนกิจ

• เงินออมฌาปนกิจ หรือเงินฌาปนกิจสงเคราะห์ คือระบบการออมเงินในรูปแบบสวัสดิการชุมชนที่มีแนวคิดพื้นฐานมาจากความเอื้ออาทรและการช่วยเหลือกันในยามเสียชีวิต เพื่อให้ครอบครัวของผู้เสียชีวิตมีเงินทุนในการจัดงานศพและไม่เป็นภาระแก่ลูกหลาน
• หลักการง่ายๆ คือ เมื่อสมาชิกในกลุ่มเสียชีวิต สมาชิกที่เหลือจะช่วยกันจ่ายเงินคนละเล็กน้อย เช่น รายละ 10-50 บาท รวบรวมเป็นเงินก้อนใหญ่ให้ทายาท

วัตถุประสงค์หลักคือ สร้างหลักประกันรายได้แบบถ้วนหน้า โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุหรือผู้มีรายได้น้อยที่เข้าไม่ถึงระบบประกันชีวิตภาคเอกชน

การจัดตั้งสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์

• สำหรับการจัดตั้งสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ สามารถขอจดทะเบียนจัดตั้งสมาคมฯ ได้ที่เทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล และ สำนักงานเขตของกรุงเทพมหานคร โดยกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว (สค.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้มีการถ่ายโอนภารกิจนี้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดังกล่าว เป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแล รวมทั้งการพิจารณารับจดทะเบียนจัดตั้งสมาคมฯ และการเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ เป็นอำนาจของนายทะเบียนท้องที่นั้นๆ 

• โดยต้องทำคำสั่งเลิกปิดประกาศไว้ที่สมาคมฯ และส่งคำสั่งเลิกนั้นให้นายทะเบียนกลาง ซึ่งเป็นอธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว (สค.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เพื่อให้นายทะเบียนกลางออกประกาศการเลิกสมาคมฯ ตามคำสั่งของนายทะเบียนท้องที่ก่อนส่งเรื่องไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีในการลงประกาศราชกิจจานุเบกษา และเมื่อประกาศแล้วจะส่งประกาศราชกิจจาฯ นั้น กลับคืนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น เพื่อประกาศให้ประชาชนทราบว่าสมาคมฯ มีการยกเลิกแล้ว และดำเนินการชำระบัญชีตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป  ดังนั้น นายทะเบียนกลาง จึงไม่มีอำนาจในการเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์

เงื่อนไขในการเข้าร่วม

• บรรลุนิติภาวะ มีอายุ 20 ปี บริบูรณ์ หรือชายหญิงอายุ 17 ปีที่สมรส
• ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย หรือบุคคลไร้ความสามารถ
• มีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแกร่ง
• แต่ละสมาคมฯ จะมีเงื่อนไขคุณสมบัติเพิ่มเติมที่แตกต่างกันได้

อัตราค่าสมัครสมาชิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์

• จ่ายครั้งเดียวไม่เกิน 100 บาท
• เงินค่าบำรุง ไม่เกินเดือนละ 5 บาท หรือปีละ 50 บาท