'แบงก์ชาติ' ลุยล้างทุนเทา ปิดบัญชีรับเงินหยวน ไม่เปิดเทรด FX เก็งกำไร

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เดินหน้ายกระดับการกำกับดูแลระบบการเงินอย่างเข้มข้น หลังจากก่อนหน้านี้ น.ส.ชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายองค์กรสัมพันธ์ เปิดเผยว่า ธปท. ได้ประสานผู้ให้บริการ Alipay และ WeChat Pay ระงับบัญชีที่นำ QR Code แบบโอนเงินระหว่างบุคคล (P2P) มาใช้รับชำระเงินเชิงพาณิชย์แล้วอย่างน้อย 5,000 บัญชี พร้อมย้ำว่าผู้ให้บริการในประเทศไทยต้องรับชำระเงินเป็น "เงินบาท" เท่านั้น หากฝ่าฝืนมีโทษตามกฎหมาย

ล่าสุด นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธปท. เปิดเผยถึงทิศทางการกำกับดูแลธุรกรรมอัตราแลกเปลี่ยน (FX) และการใช้ระบบชำระเงินผ่านแอปพลิเคชันต่างประเทศว่า ธปท. มีนโยบายชัดเจนที่จะปิดช่องโหว่ของระบบการเงินไทย ทั้งการลักลอบรับชำระเงินเป็นสกุลเงินหยวน และการทำธุรกรรมซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนเพื่อเก็งกำไร ซึ่งไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจจริง

นายวิทัยกล่าวว่า หลักการสำคัญของ ธปท. คือ ธุรกรรมที่เกิดขึ้นในประเทศไทยต้องเข้าสู่ระบบการเงินไทยอย่างถูกต้อง โดยการชำระเงินผ่าน QR Code ไม่ว่าจะใช้ Alipay หรือ WeChat Pay จะต้องมีการแปลงสกุลเงินเป็นเงินบาทก่อนเสมอ ไม่สามารถชำระเป็นเงินหยวนระหว่างผู้ซื้อและร้านค้าโดยตรงได้

"ถ้าใช้ QR Code ในประเทศไทย มันต้อง Convert เป็นเงินบาท หากพบว่ามีการแอบใช้จ่ายกันเป็นเงินหยวนโดยตรง ก็ต้องตามไปปิดบัญชี เปิดใหม่ก็ปิด เปิดใหม่ก็ปิด ทำไปเรื่อย ๆ เพื่อให้การทำธุรกิจลักษณะนี้ทำได้ยากขึ้น" นายวิทัยกล่าว

ผู้ว่าการ ธปท. ระบุว่า ปัญหาดังกล่าวพบอย่างชัดเจนในพื้นที่ย่านห้วยขวาง ซึ่งถูกเรียกกันว่า "มณฑลห้วยขวาง" และเริ่มขยายไปยังพื้นที่อื่น เช่น บ่อวิน สะท้อนว่าการใช้ระบบรับชำระเงินนอกกฎเกณฑ์ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาเฉพาะจุด แต่เริ่มมีการแพร่กระจายมากขึ้น

นายวิทัยยังตั้งข้อสังเกตถึงบทบาทของธนาคารพาณิชย์ว่า ระบบธนาคารสามารถเห็นเส้นทางการเงิน (Money Flow) และรูปแบบธุรกรรมได้อยู่แล้ว จึงควรตรวจพบความผิดปกติได้ เช่น บัญชีที่มีเงินโอนเข้าซ้ำ ๆ ตลอดทั้งคืนในจำนวนใกล้เคียงกัน ซึ่งอาจสะท้อนการใช้บัญชีเพื่อรับชำระเงินเชิงพาณิชย์

"แบงก์จะไม่รู้ได้อย่างไร เพราะข้อมูลอยู่ในระบบทั้งหมด หากเจอก็ต้องปิด เพื่อให้ระบบการเงินสะอาดขึ้น" นายวิทัยกล่าว

ผู้ว่าการ ธปท. อธิบายว่า มาตรการดังกล่าวไม่ได้มุ่งเฉพาะการปิดบัญชีรับเงินหยวนเท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของการลดขนาด "เศรษฐกิจใต้ดิน" (Grey Economy) และตัดช่องทางการทำธุรกรรมที่อยู่นอกระบบ ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับธุรกิจสีเทาและการกระทำผิดกฎหมาย

ในอีกด้านหนึ่ง นายวิทัยยืนยันว่า ธปท. ไม่มีนโยบายและไม่มีแนวคิดที่จะเปิดให้ประชาชนรายย่อยซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (FX) เพื่อการเก็งกำไร เนื่องจากมองว่าเป็นกิจกรรมที่ไม่ได้สร้างประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจจริง

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบธุรกิจและประชาชนที่มีความจำเป็นต้องแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศเพื่อการค้า การลงทุน การเดินทาง หรือการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน (Hedging) ยังคงสามารถดำเนินการได้ตามปกติ ผ่านธนาคารพาณิชย์หรือผู้ให้บริการรับแลกเปลี่ยนและโอนเงินที่ได้รับอนุญาตจาก ธปท.

นายวิทัยกล่าวเพิ่มเติมว่า แม้ค่าเงินบาทจะอ่อนค่าลงราว 5-6% ตามทิศทางการแข็งค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐ แต่ยังถือว่าอยู่ในระดับที่สอดคล้องกับประเทศในภูมิภาค ขณะที่ประเทศไทยยังมีเงินทุนสำรองระหว่างประเทศประมาณ 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เงินทุนต่างชาติยังไม่ได้ไหลออกผิดปกติ และสถาบันจัดอันดับเครดิตยังคงมุมมองเศรษฐกิจไทยไว้ที่ระดับ "Stable Outlook" จึงไม่มีความจำเป็นต้องผ่อนคลายมาตรการเพื่อเปิดให้เกิดการเก็งกำไรค่าเงินแต่อย่างใด